Hoa đu đủ đực ngâm mật ong: dùng sai cách bỏ lỡ cơ hội điều trị

Gần đây, công thức hoa đu đủ đực ngâm mật ong được chia sẻ rộng rãi trên mạng xã hội với nhiều lời quảng bá như hỗ trợ ho, đau họng, tiêu hóa, thậm chí điều trị một số bệnh mạn tính. Tuy nhiên, cần phân biệt rõ kinh nghiệm sử dụng dân gian với bằng chứng điều trị đã được chứng minh.

Các nghiên cứu về cây đu đủ cho thấy nhiều bộ phận của cây chứa các hợp chất có hoạt tính sinh học. Tuy nhiên, bằng chứng về hiệu quả điều trị bệnh của hoa đu đủ đực ngâm mật ong ở người còn rất hạn chế. Không nên suy diễn từ những nghiên cứu trong phòng thí nghiệm hoặc trên động vật thành tác dụng chữa bệnh ở người.

1. Sai chỉ định: nguy cơ lớn nhất là bỏ lỡ điều trị

Điều đáng lo không phải chỉ là bản thân hoa đu đủ đực hay mật ong, mà là việc người bệnh dùng hỗn hợp này thay thế thuốc điều trị.

Người mắc ung thư, bệnh gan, bệnh phổi, hen phế quản, viêm phổi, nhiễm trùng… nếu chỉ sử dụng hoa đu đủ đực ngâm mật ong và trì hoãn khám, điều trị có thể khiến bệnh tiến triển. Đặc biệt, không có cơ sở khoa học để coi hỗn hợp này là thuốc điều trị ung thư.

Ngay cả với triệu chứng tưởng như đơn giản như ho kéo dài, ho ra máu, khó thở, sốt hoặc sụt cân, người bệnh cần tìm nguyên nhân thay vì chỉ tìm một "bài thuốc" để sử dụng.

Khuyến cáo người dùng không nên sử dụng hoa đu đủ đực ngâm mật ong cùng lúc với đậu xanh, cà pháo, măng chua, chất kích thích, rượu, bia, thuốc lá,… vì có thể làm giảm tác dụng của hoa đu đủ đực và tăng nguy cơ xảy ra tác dụng phụ.

Những người sử dụng hoa đu đủ đực ngâm mật ong với mục đích hỗ trợ điều trị bệnh không nên tùy ý dùng với liều lượng không cố định, thay vào đó nên tham khảo ý kiến từ bác sĩ hoặc người có chuyên môn để được hướng dẫn cách dùng, liều dùng phù hợp nhằm kiểm soát nguy cơ dẫn đến tác hại của hoa đu đủ đực ngâm mật ong.

2. Ngâm không đúng cách có thể biến thuốc thành nguồn gây bệnh

Một sai lầm phổ biến là cho rằng cứ hoa đu đủ đực sạch, mật ong tốt rồi ngâm trong lọ là có thể bảo quản lâu dài.

Thực tế, nguyên liệu thực vật có thể mang theo đất, bụi bẩn và vi sinh vật. Nếu hoa chưa được làm sạch, xử lý và bảo quản phù hợp, sản phẩm tự ngâm có nguy cơ nhiễm vi sinh vật hoặc nấm mốc.

Ngoài ra, việc sử dụng hoa còn tươi, chứa nhiều nước, trong khi tỷ lệ hoa – mật ong không được kiểm soát có thể làm thay đổi hàm lượng nước của hỗn hợp và ảnh hưởng đến khả năng bảo quản. Dụng cụ không sạch, lọ không phù hợp, mở ra đóng vào nhiều lần hoặc bảo quản ở điều kiện không thích hợp cũng làm tăng nguy cơ hư hỏng.

Vì vậy, không nên mặc định rằng sản phẩm "ngâm càng lâu càng tốt" hoặc "để càng lâu càng hiệu quả".

3. Mật ong không phải ai dùng cũng được

Mật ong có giá trị dinh dưỡng và được sử dụng phổ biến trong thực phẩm, nhưng không phải thuốc điều trị. Mật ong chứa lượng đường đáng kể, do đó người mắc đái tháo đường hoặc cần kiểm soát đường huyết không nên sử dụng tùy ý với lượng lớn.

Đặc biệt, tuyệt đối không cho trẻ dưới 12 tháng tuổi sử dụng mật ong, kể cả mật ong ngâm với hoa đu đủ đực, do nguy cơ ngộ độc botulinum ở trẻ nhỏ.

Người có tiền sử dị ứng với các sản phẩm từ đu đủ hoặc mật ong cũng cần thận trọng. Các chế phẩm từ đu đủ có chứa nhiều protein và enzyme; các dữ liệu an toàn gần đây về papain – một enzyme từ đu đủ – cho thấy nguy cơ phản ứng dị ứng không thể loại trừ ở những người nhạy cảm.

4. Không nên đánh đồng "tự nhiên" với "an toàn"

Một nguyên tắc quan trọng trong sử dụng thuốc và dược liệu là: đúng dược liệu, đúng người, đúng mục đích, đúng cách sử dụng và đúng liều lượng.

Đặc biệt, các thông tin về tác dụng của lá đu đủ không thể mặc nhiên áp dụng cho hoa đu đủ đực. Ngay với lá đu đủ, một tổng quan hệ thống cũng ghi nhận dữ liệu an toàn chủ yếu mới ở thời gian sử dụng ngắn và còn những vấn đề cần lưu ý về tác dụng không mong muốn, độc tính và tương tác thuốc.

Xem thêm video được quan tâm