Hoa đại có tác dụng gì?

BS. Nguyễn Huy Hoàng, Hội viên Hội Đông Y Hà Nội, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Hán Nôm- Đông y

BS. Nguyễn Huy Hoàng, Hội viên Hội Đông Y Hà Nội, Giám đốc Trung tâm nghiên cứu Hán Nôm- Đông y

Vị thuốc quanh ta
SKĐS - Bên cạnh vẻ đẹp mộc mạc và tinh khiết, hoa đại còn là một vị thuốc rất có giá trị với sức khỏe con người.

1. Tác dụng của hoa đại với sức khỏe

Loài hoa đại được trồng ở Việt Nam có tên khoa học là Plumeria rubra, thuộc họ Trúc đào. Trong các tài liệu Đông y, hoa đại còn được biết đến với tên kê đản hoa. Từ xa xưa, người dân vẫn có thói quen nhặt hoa đại rụng phơi khô làm thuốc hoặc hãm trà uống.

Theo Đông y, hoa đại có vị ngọt, hơi đắng, tính mát, đi vào các kinh phế, đại tràng, vị. Hoa đại có tác dụng thanh nhiệt, lợi thấp, giải thử, nhuận phế, giải độc, thường được sử dụng trong điều trị các chứng hạ lỵ do thấp nhiệt ở hạ tiêu, cảm mạo phát nhiệt, phế nhiệt khái thấu, vàng da do thấp nhiệt, sỏi đường tiết niệu. Vào mùa hè, ở một số vùng, người dân còn có thói quen hãm trà hoa đại để dự phòng say nắng.

Khoa học hiện đại đã phân lập được hơn 110 hợp chất từ cây đại Plumeria rubra, trong đó nổi bật nhất là các nhóm iridoid, triterpenoid, flavonoid, alkaloid, coumarin, scopoletin, steroid. Hoa đại được cho là có nhiều tác dụng tốt với sức khỏe như hạ sốt và chống viêm, hạ huyết áp, bảo vệ tim mạch, kháng khuẩn, kháng nấm, an thần, giảm lo âu, hỗ trợ kiểm soát đường huyết.

Bên cạnh đó, nhờ chứa hàm lượng đáng kể flavonoid và các hợp chất phenolic, chiết xuất hoa đại thể hiện hoạt tính chống oxy hóa khá mạnh, với khả năng quét nhiều loại gốc tự do. Ngoài ra, hoa đại cũng bước đầu cho thấy khả năng ức chế sự phát triển của một số dòng tế bào ung thư trong các nghiên cứu thực nghiệm.

Hoa đại có tác dụng gì? - Ảnh 1.

Hoa đại có nhiều lợi ích với sức khỏe. Ảnh AI

2. Phương pháp thu hái và bào chế hoa đại

Hoa đại có thể dùng tươi, nhưng để bảo quản và phát huy dược tính tốt nhất, các tài liệu thường khuyên dùng hoa đại ở dạng khô:

  • Thu hái hoa đại lúc hoa vừa mới nở, có thể nhặt những bông hoa tươi vừa rụng xuống.
  • Rửa sạch bụi bẩn.
  • Phơi âm can (phơi chỗ râm mát, có gió) hoặc sấy nhẹ ở nhiệt độ 40 - 60 độ C.
  • Khi hoa đã khô bảo quản kín, cất ở nơi khô ráo để dùng dần.

3. Một số công thức trà hoa đại tốt cho sức khỏe

3.1 Trà ngũ hoa

Thành phần: Hoa đại khô 12g, kim ngân hoa 15g, cúc hoa 15g, hòe hoa 12g, hoa gạo 20g.

Cách làm: Sắc các loại hoa trên với khoảng 1 lít nước, cô lại còn 500ml, lọc bã, thêm chút đường phèn hoặc đường trắng cho tan rồi uống thay trà.

Công dụng: Thanh nhiệt trừ thấp, lương huyết giải độc.

3.2 Trà hoa đại, trần bì, la hán quả

Cách làm: Cho hoa đại khô, trần bì, la hán quả vào nồi hoặc bình lượng vừa đủ, thêm nước sôi hãm hoặc sắc lửa nhỏ trong khoảng 30 phút, uống thay trà.

Công dụng: Thanh nhiệt nhuận phế, giải độc lợi yết, thích hợp khi bị ho do phế nhiệt, viêm họng, khản tiếng…

3.3 Trà hoa đại hỗ trợ an thần, ổn định huyết áp

Thành phần: Hoa đại khô 100g, cúc hoa vàng 50g, hòe hoa sao 50g, hạt muồng sao đen 50g.

Cách làm: Tất cả các nguyên liệu trộn chung, tán thành bột thô, chia thành các gói nhỏ 10g, mỗi ngày dùng 1-2 gói, hãm nước sôi uống như uống trà.

Công dụng: Giảm huyết áp nhẹ, làm bền thành mạch, an thần.

4. Một số lưu ý khi dùng hoa đại

  • Toàn thân cây đại (lá, vỏ thân, rễ) đều chứa lượng lớn nhựa mủ có độc tính nhẹ. Khi nhặt hoặc hái hoa tươi, tuyệt đối không bẻ chung với cành, lá mà cần cẩn thận không để nhựa mủ từ cuống hoa dính vào cánh hoa.
  • Không dùng cho người tỳ vị hư hàn, thường xuyên sợ lạnh, tay chân lạnh, lạnh bụng, phân sống; không dùng cho người ho do phế hàn, cảm mạo phong hàn, tiêu chảy do hàn thấp.
  • Thận trọng khi dùng cho trẻ nhỏ, phụ nữ có thai và đang cho con bú.
  • Chỉ nên dùng với lượng vừa phải 3 - 5 bông mỗi ngày, không uống trà hoa đại quá đậm đặc, không uống liên tục trong thời gian dài.
  • Trong quá trình chế biến phải rửa sạch bụi, đất, loại bỏ những hoa đã úa vàng, nát, nhiễm nấm đất.
  • Trong quá trình uống trà hoa đại, nếu xuất hiện các triệu chứng như tức ngực, khó thở, nổi mề đay, chóng mặt cần lập tức dừng lại và đến cơ sở y tế để được hỗ trợ kịp thời.

Mời bạn xem thêm:

Hoa đại có tác dụng gì? - Ảnh 3.Loài hoa cảnh quen thuộc chứa hoạt chất quý trong điều trị ung thư

SKĐS - Dừa cạn là loài hoa cảnh quen thuộc, là vị thuốc trong y học cổ truyền, nhưng ít người biết cây chứa các hoạt chất đã được ứng dụng trong điều trị ung thư…


Ý kiến của bạn