Hoa cúc chi có tác dụng gì? Những lưu ý khi sử dụng làm dược liệu

1. Hoa cúc chi có tác dụng gì?

Hoa cúc chi còn có tên gọi khác là kim cúc, cúc hoa vàng, thuộc họ Cúc. Đây là cây thân thảo, bộ phận thường được sử dụng làm dược liệu là cụm hoa đã thu hái, sơ chế và phơi hoặc sấy khô. Trong y học cổ truyền, cúc chi được sử dụng trong một số bài thuốc với mục đích hỗ trợ các triệu chứng như cảm sốt, đau đầu, chóng mặt, mắt đỏ và sưng đau. 

Y học hiện đại cũng đã nghiên cứu thành phần hóa học và hoạt tính sinh học của loài cây này:

Hoạt tính chống viêm và chống oxy hóa: Hoa cúc chi chứa nhiều hợp chất thực vật, trong đó có flavonoid và các hợp chất phenolic. Một số nghiên cứu thực nghiệm cho thấy chiết xuất từ cây có khả năng tham gia điều hòa các phản ứng viêm và hạn chế tác động của các gốc tự do. Đây là cơ sở để các nhà khoa học tiếp tục nghiên cứu tiềm năng chống viêm, chống oxy hóa của dược liệu.

Hoạt tính kháng khuẩn: Một số thành phần trong hoa cúc chi được ghi nhận có khả năng ức chế sự phát triển của một số vi sinh vật trong điều kiện phòng thí nghiệm.

Tiềm năng hỗ trợ kiểm soát đường huyết: Một số nghiên cứu trên tế bào và động vật cho thấy các hợp chất trong chiết xuất cúc chi có thể ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa glucose. 

Tiềm năng nghiên cứu đối với tế bào ung thư: Một số nghiên cứu trong phòng thí nghiệm ghi nhận chiết xuất hoặc hợp chất phân lập từ cúc chi có thể tác động đến sự phát triển của một số dòng tế bào ung thư. 

Tác dụng đối với giấc ngủ và hệ tiêu hóa: Trong dân gian, trà hoa cúc thường được sử dụng như một thức uống thư giãn, hỗ trợ giấc ngủ ngon. Một số người cho rằng loại trà này giúp dễ ngủ, giảm căng thẳng hoặc cải thiện cảm giác đầy bụng, khó tiêu.

2. Sử dụng hoa cúc chi như thế nào cho an toàn?

Hoa cúc chi thường được sử dụng dưới dạng dược liệu khô trong các bài thuốc cổ truyền hoặc làm nguyên liệu pha trà. Tuy nhiên, cách dùng và liều lượng có thể khác nhau tùy loại dược liệu, cách sơ chế, mục đích sử dụng và tình trạng sức khỏe của từng người.

Nếu chỉ sử dụng như một loại trà thông thường, cần chọn hoa cúc có nguồn gốc rõ ràng, bảo đảm vệ sinh, không có dấu hiệu ẩm mốc hoặc lẫn tạp chất; không nên tự ý tăng lượng sử dụng hoặc dùng các loại cao, tinh dầu và sản phẩm chiết xuất đậm đặc khi chưa có hướng dẫn phù hợp.

Đối với mục đích điều trị bệnh, người dùng nên tham khảo ý kiến bác sĩ y học cổ truyền hoặc nhân viên y tế có chuyên môn; không nên tự phối hợp hoa cúc chi với nhiều vị thuốc khác theo các công thức truyền miệng, bởi việc lựa chọn dược liệu, liều lượng và thời gian dùng cần được cân nhắc cụ thể.

3. Những ai cần thận trọng khi sử dụng hoa cúc chi?

Mặc dù có nguồn gốc thực vật, hoa cúc chi không mặc nhiên an toàn với tất cả mọi người. Một số nhóm cần đặc biệt lưu ý:

- Người có cơ địa dị ứng: Người từng dị ứng với phấn hoa, cỏ phấn hương, cúc vạn thọ hoặc các cây cùng họ cần thận trọng vì có thể xuất hiện phản ứng dị ứng. Nếu xuất hiện các biểu hiện như ngứa, nổi mẩn, sưng môi, khó thở hoặc chóng mặt sau khi sử dụng, cần ngừng dùng và đi khám ngay. Trường hợp khó thở hoặc sưng vùng mặt, họng cần được cấp cứu.

- Phụ nữ mang thai và cho con bú: Dữ liệu về độ an toàn của các chế phẩm hoa cúc chi trong những giai đoạn này còn hạn chế; không nên tự ý sử dụng với mục đích điều trị khi chưa hỏi ý kiến bác sĩ.

- Người đang dùng thuốc điều trị bệnh mạn tính: Một số chế phẩm từ hoa cúc có khả năng ảnh hưởng đến chuyển hóa hoặc tác dụng của thuốc. Người đang dùng thuốc ức chế miễn dịch hoặc các thuốc có nguy cơ tương tác cần trao đổi với bác sĩ, dược sĩ trước khi sử dụng.

Đặc biệt, không nên tự ý dùng thêm dược liệu, cao hoặc tinh dầu với liều cao vì có thể làm tăng nguy cơ tác dụng không mong muốn.

Mời độc giả xem thêm video: