Hố sụt khổng lồ trong Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng

Cơ duyên và hành trình chinh phục hố sụt

Mới đây, Công ty Thám hiểm Jungle Boss phối hợp Ban Quản lý Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng (Quảng Trị) cùng chuyên gia Hiệp hội Hang động Hoa Kỳ (NSS) công bố các thông tin về hố sụt khổng lồ chưa từng được khai phá. Để có được những thông tin quý giá về hố sụt, các đơn vị, nhà thám hiểm phải mất thời gian dài và dành nhiều công sức.

Chuyên gia hang động Nguyễn Văn Úy, thành viên Hiệp hội Hang động Hoa Kỳ, Phó Giám đốc Công ty thám hiểm Jungle Boos cho biết, năm 2023, khi tìm kiếm trên Google Earth, anh phát hiện một vệt đen giữa khu vực rừng Chà Nòi - Khe Gát (vùng lõi Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng). Hình ảnh vệ tinh độ phân giải thấp, thiết bị flycam không thể tiếp cận gần nên anh chưa thể xác định đây là hố sụt hay dạng địa hình khác.

Cùng năm, ông Kevin Ditamore, thành viên Hiệp hội Hang động Mỹ, đến Phong Nha - Kẻ Bàng và trao đổi với ông Úy về vệt đen bất thường này. Sau đó, ông Kevin trở về nước, kế hoạch khám phá điều bí ẩn phải tạm gác lại. Đầu năm 2025, khi có flycam hiện đại hơn, anh Úy cùng một số chuyên gia tiến hành bay kiểm tra địa hình. Hình ảnh từ trên cao ghi nhận miệng hố giữa rừng nguyên sinh.

Tháng 4/2025, đoàn gồm 10 thành viên bắt đầu hành trình vào rừng sâu khám phá hố sụt mới. Mỗi người gùi hành trang gồm lương thực, nước, thiết bị nặng hơn 35kg băng qua những địa hình hiểm trở. Giữa rừng nguyên sinh, các nhà thám hiểm, kiểm lâm luồn qua nhiều tầng cây rậm rạp.

Dò tìm đến ngày thứ 3, đoàn chia thành các nhóm nhỏ, một thành viên bất ngờ phát hiện miệng hố. Anh Úy kể, nhìn tận mắt, cảm nhận hố rộng lớn hơn rất nhiều so với góc nhìn từ flycam. Những vách đá gần như thẳng đứng bao quanh khoảng trống khổng lồ. Do không có đủ thiết bị để xuống đáy, lương thực dần cạn nên đoàn quyết định đánh dấu vị trí rồi quay về.

"Tìm được miệng hố, mọi người vỡ òa hạnh phúc. Ai cũng quên đi sự mệt mỏi, đói bụng, khát nước để đến miệng hố quan sát. Để tìm ra miệng hố chúng tôi trải qua hành trình quá nhiều vất vả. Cả 10 người trong đoàn đều là dân chuyên đi rừng, có nhiều kỹ năng nhưng khi về nhà ai cũng có vài vết sẹo để lại do cây rừng cứa chảy máu", anh Úy chia sẻ.

Đến cuối tháng 7/2025, đoàn gồm 24 người trở lại rừng sâu để khảo sát chính thức hố sụt. Lần này, đoàn mang thêm nhiều lương thực, thiết bị chuyên dụng để đảm bảo việc tiếp cận đáy hố. Sau khi vượt hơn 20 km đường rừng, các thành viên tiếp cận được miệng hố. Họ dựng lán và chia thành hai nhóm gồm chuyên gia đu xuống hố khảo sát, nhóm còn lại phụ trách hậu cần.

Các thông số cho thấy hố sụt có dạng "bát úp ngược", mở rộng dần từ trên xuống dưới. Miệng hố có dạng hình bầu dục khoảng dài khoảng 190m, rộng khoảng 140m, không gian bên trong có chiều dài khoảng 250m, chiều ngang 200m và độ sâu 120m.

Đoàn ghi nhận dưới đáy hố sụt là cả một hệ thống rừng nguyên sinh phát triển xanh tốt với nhiều cây cổ thụ to lớn. Cùng với đó là hàng triệu vỏ ốc chất thành đống bên các vách đá cùng nhiều bộ xương khỉ. Tiếng đàn khỉ vang vọng giữa những tán rừng, chim hót ríu rít.

Với hơn 20 năm trong nghề, anh Úy đánh giá đây là một trong những hố sụt lớn nhất anh từng khám phá tại khu vực Phong Nha – Kẻ Bàng. Trong quá trình khảo sát, đoàn thám hiểm tích cực tìm kiếm các dấu hiệu địa chất dẫn đến một hang động ngầm nhưng chưa ghi nhận kết quả khả quan.

Nghi vấn còn bỏ ngỏ

Là một chuyên gia hang động có nhiều năm kinh nghiệm, ông Lê Lưu Dũng, Giám đốc Công ty Thám hiểm Jungle Boss, thành viên Hiệp hội Hang động Hoa Kỳ nhận định hố sụt này được hình thành do sự sụp đổ của một mảng bề mặt rừng trong quá trình vận động địa chất.

Vị chuyên gia này nghi vấn bên dưới hố sụt khả năng là một hệ thống hang động rất lớn. Theo ông, ở Phong Nha - Kẻ Bàng có nhiều hố sụt lớn và sâu đều thông với lòng các hang động.

"Hố sụt mới này nằm ở khu vực có địa hình hiểm trở, nhiều khu vực không tiếp cận được nguồn nước nên hoạt động khảo sát sẽ rất vất vả. Diện tích của hố sụt cũng rất lớn nên việc tìm các điểm thông với lòng hang chính sẽ rất khó và mất nhiều thời gian. Hố sụt nhỏ ở miệng và rộng dần dưới đáy nên khả năng cao là lòng hang bên dưới rất lớn. Hiện lối dẫn có thể đang bị vùi lấp bởi lớp đất đá khổng lồ sụt xuống", ông Dũng nhận định.

Ông Phạm Hồng Thái, Giám đốc Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng cho biết, kết quả khảo sát hố sụt này cung cấp thêm thông tin khoa học về địa chất, địa mạo và đa dạng sinh học. Góp phần phục vụ công tác quản lý, nghiên cứu, bảo tồn và tuyên truyền giá trị của vườn.

Thời gian tới, Ban Quản lý vườn tiếp tục phối hợp với các đơn vị chuyên môn và chuyên gia hang động để xác định chính xác hơn kích thước, đặc điểm địa mạo, cấu trúc địa chất, hệ thống khe nứt và dấu hiệu sạt lở. Đồng thời nghiên cứu khả năng tồn tại các khoảng rỗng ngầm, điều tra thảm thực vật và động vật hoang dã.

Có gì trong hố sụt mang tên Ác Mộng tại Vườn Quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng

SKĐS - Việc tiếp cận đáy của hố sụt này khó khăn đến mức các nhà thám hiểm đặt cho nó cái tên Nighmare (cơn ác mộng). Hố sụt này còn nhiều điều kỳ bí chờ những người ưa khám phá.