Nhiều người còn có thói quen mở nắp chai dầu gió và hít trực tiếp khi nghẹt mũi, đau đầu hoặc say xe. Hít một lượng nhỏ trong thời gian ngắn thường không gây vấn đề ở người khỏe mạnh, nhưng tiếp xúc quá mức hoặc sử dụng không đúng cách có thể gây kích ứng, đặc biệt ở trẻ nhỏ và người có đường hô hấp nhạy cảm.
1. Dầu gió có tác dụng gì?
Dầu gió là tên gọi chung cho nhiều loại chế phẩm dùng ngoài da. Thành phần tùy sản phẩm, có thể chứa menthol, camphor (long não), methyl salicylate, eucalyptol và các loại tinh dầu khác. Các hoạt chất này tạo cảm giác mát hoặc ấm trên da, từ đó giúp giảm cảm giác đau nhức hoặc khó chịu ở mức độ nhẹ. Một số sản phẩm được sử dụng khi đau cơ, đau đầu do căng thẳng, ngứa do côn trùng đốt hoặc cảm giác khó chịu khi say tàu xe.
Khi hít mùi menthol hoặc một số tinh dầu, người dùng có thể cảm thấy mũi thông thoáng hơn. Tuy nhiên, cảm giác dễ thở hơn không có nghĩa dầu gió làm giảm tình trạng tắc nghẽn mũi thực sự. Dầu gió cũng không điều trị được nguyên nhân gây cảm lạnh, viêm mũi, viêm xoang hay các bệnh đường hô hấp khác.
2. Hít dầu gió có gây hại không?
Với người trưởng thành khỏe mạnh, việc ngửi hoặc hít phải một lượng nhỏ mùi dầu gió trong thời gian ngắn thường không gây vấn đề. Tuy nhiên, khi đặt chai dầu sát mũi rồi hít sâu, liên tục hoặc sử dụng trong không gian kín, mùi tinh dầu đậm đặc có thể gây khó chịu hoặc kích ứng ở một số người.
Các biểu hiện có thể gặp gồm:
- Cay, nóng rát mũi hoặc họng.
- Ho, chảy nước mắt.
- Đau đầu, chóng mặt.
- Buồn nôn hoặc khó chịu do mùi quá nồng...
Nếu xuất hiện các triệu chứng này, nên ngừng tiếp xúc, mở cửa hoặc di chuyển đến nơi thông thoáng. Các triệu chứng nhẹ thường cải thiện sau khi ngừng tiếp xúc.
Nên bôi dầu gió với lượng vừa phải để tránh tác hại có thể gặp. Ảnh AI.
3. Dùng dầu gió thế nào để an toàn?
Không nên bôi dầu gió quá nhiều
Dầu gió dùng ngoài da cũng có thể gây tác dụng không mong muốn nếu sử dụng quá mức. Bôi một lượng lớn, nhiều lần trong ngày, trên diện tích rộng hoặc trên vùng da tổn thương có thể làm tăng kích ứng và hấp thu các hoạt chất qua da. Nguy cơ đáng lưu ý hơn với các sản phẩm chứa methyl salicylate hoặc camphor.
Không nên bôi dầu gió lên vết thương hở, vùng da bỏng, viêm hoặc trầy xước. Đồng thời, tránh băng kín hoặc chườm nóng lên vùng da vừa bôi vì nhiệt và tình trạng băng kín có thể làm tăng hấp thu và kích ứng.
Trẻ nhỏ cần đặc biệt thận trọng
Các sản phẩm chứa camphor hoặc menthol không nên sử dụng cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ. Nhiều sản phẩm chứa camphor được chống chỉ định ở trẻ dưới 2 tuổi, nhưng độ tuổi sử dụng cụ thể cần căn cứ vào nhãn của từng sản phẩm.
Không nên bôi dầu gió dưới hoặc quanh mũi của trẻ, cũng không để trẻ tự cầm chai dầu vì nguy cơ dây vào mắt, miệng hoặc nuốt phải. Đặc biệt, không nên sử dụng dầu gió để xử trí nghẹt mũi hoặc ho ở trẻ nhỏ thay cho các biện pháp điều trị phù hợp.
Để hạn chế tác dụng không mong muốn, cần:
- Đọc kỹ thành phần, độ tuổi được phép sử dụng và hướng dẫn trên nhãn.
- Chỉ bôi một lượng vừa đủ trên vùng da cần thiết.
- Không bôi vào mắt, miệng, niêm mạc hoặc vết thương hở.
- Không đặt chai dầu sát mũi để hít sâu và liên tục.
- Rửa tay sau khi bôi để tránh vô tình đưa dầu vào mắt.
- Không băng kín hoặc chườm nóng vùng da vừa sử dụng.
- Không sử dụng đồng thời nhiều chế phẩm bôi ngoài da có cùng hoạt chất nếu chưa kiểm tra thành phần.
- Đậy kín nắp và bảo quản xa tầm tay trẻ em.
Nếu xuất hiện mẩn đỏ, ngứa, nóng rát hoặc sưng tại vùng bôi, nên ngừng sử dụng và làm sạch vùng da. Nếu có khó thở, sưng môi, lưỡi hoặc họng, cần đi cấp cứu vì có thể là phản ứng dị ứng nghiêm trọng.
Phụ nữ mang thai và người bệnh mạn tính có cần tránh dầu gió?
Không phải mọi phụ nữ mang thai hoặc cho con bú đều phải tránh hoàn toàn dầu gió. Tuy nhiên, dữ liệu an toàn có thể khác nhau tùy thành phần và sản phẩm.
Do đó, nhóm này nên hạn chế sử dụng không cần thiết, đặc biệt tránh dùng lượng lớn, trên diện rộng hoặc kéo dài. Nếu cần sử dụng thường xuyên, nên hỏi bác sĩ hoặc dược sĩ và kiểm tra kỹ thành phần sản phẩm.
Người mắc bệnh hô hấp, dị ứng với tinh dầu hoặc có bệnh lý mạn tính cũng nên thận trọng nếu nhận thấy các triệu chứng khó chịu sau khi sử dụng.
Khi nào cần đi khám?
Không nên dùng dầu gió để che lấp các triệu chứng kéo dài hoặc bất thường. Cần đi khám nếu đau đầu dữ dội hoặc tái diễn, nghẹt mũi kéo dài, khó thở, khò khè hoặc triệu chứng ngày càng nặng. Đặc biệt, trẻ nhỏ nuốt phải dầu gió cần được đánh giá y tế sớm, ngay cả khi chưa xuất hiện triệu chứng rõ ràng.
Dầu gió nên được sử dụng đúng mục đích, đúng liều lượng và theo hướng dẫn của từng sản phẩm. Đặc biệt, cần tránh để trẻ nhỏ tiếp xúc hoặc nuốt phải các sản phẩm chứa camphor, methyl salicylate và tinh dầu đậm đặc.
Mời độc giả xem thêm video:
Người phụ nữ nhận kết đắng vì dùng dầu gió để trị bệnh - SKĐS
