Sáng 4/6, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đưa bảo vật quốc gia ngai vua triều Nguyễn trở lại trưng bày tại điện Thái Hòa sau thời gian tiến hành phục chế do hiện vật bị phá hoại.
Ngày 24/5/2025, ngai vua triều Nguyễn bị đối tượng Hồ Văn Phương Tâm phá hoại, làm gãy tay ngai phía bên trái, khiến 14 mảnh vỡ bị tách rời với kích thước không đồng nhất. Ngay sau sự việc, hiện vật được đưa về bảo quản tại kho cổ vật của Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế.
Các mảnh vỡ được Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Huế thu giữ phục vụ công tác điều tra, sau đó bàn giao lại cho Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế để triển khai phục chế theo quy định.
Quá trình phục chế được triển khai theo đúng quy định của Luật Di sản văn hóa và các nghị định của Chính phủ hướng dẫn thi hành luật, đồng thời bám sát kế hoạch đã được UBND TP Huế phê duyệt.
Ngai vua triều Nguyễn là hiện vật đặc biệt quan trọng trong hệ thống di sản cung đình Huế, được công nhận là Bảo vật quốc gia ngày 25/12/2015. Hiện vật do Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế quản lý, bảo quản và phát huy giá trị. Trước thời điểm xảy ra sự cố, ngai được bài trí tại không gian nội thất điện Thái Hòa thuộc Quần thể Di tích Cố đô Huế.
Công tác phục chế được thực hiện từ ngày 22/4/2026 đến ngày 4/5/2026 tại Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế, do Công ty Cổ phần Tu bổ Di tích Huế đảm nhiệm, kinh phí thực hiện từ nguồn xã hội hóa.
Trong suốt quá trình triển khai, Hội đồng chuyên môn đã kiểm tra, giám sát chặt chẽ nhằm bảo đảm yêu cầu khoa học, kỹ thuật và nguyên tắc bảo tồn di sản.
Việc phục chế tuân thủ nguyên tắc bảo tồn tối đa yếu tố gốc, ưu tiên sử dụng vật liệu tương thích với chất liệu nguyên bản, áp dụng kỹ thuật can thiệp tối thiểu, không xâm lấn khi không cần thiết. Ngoài ra, không làm mới hiện vật, tận dụng tối đa các mảnh vỡ gốc đã bị phá hoại, đồng thời bảo đảm tính ổn định, an toàn và khả năng nhận diện giá trị nguyên bản của bảo vật.
Các biện pháp chuyên môn được thực hiện gồm làm sạch khô, xử lý nấm mốc, mối mọt theo quy trình, gắn kết hoàn chỉnh 14 mảnh vỡ của tay ngai bên trái, sử dụng gỗ đồng chất và bột gỗ mịn trộn sơn sống để xử lý các vết nứt, khuyết thiếu.
Cùng với đó, phục hồi phần mộng nối giữa tay ngai, ổn định các phần bong tróc bằng keo chuyên dụng. Phục hồi các vị trí bị mất theo kỹ thuật truyền thống; sử dụng sơn ta và vàng thật theo đúng kỹ thuật truyền thống. Phủ lớp bảo vệ mỏng, trong suốt, không làm thay đổi giá trị thẩm mỹ ban đầu của hiện vật.
Toàn bộ quá trình phục chế được quay phim, chụp ảnh, lập hồ sơ tư liệu và lưu trữ theo quy định nhằm phục vụ công tác quản lý, nghiên cứu, bảo quản lâu dài và minh bạch hóa quy trình chuyên môn.
Sau phục chế, ngai vua triều Nguyễn đã được ổn định về kết cấu, phục hồi phần tay ngai bị phá hoại, bảo đảm đúng hình dáng, kích thước và màu sắc nguyên bản theo hồ sơ công nhận Bảo vật quốc gia năm 2015.
Ông Hoàng Việt Trung, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế cho biết, việc phục chế bảo vật quốc gia ngai vua triều Nguyễn được thực hiện nghiêm túc, thận trọng, đúng quy định pháp luật và chuẩn mực chuyên môn về bảo tồn di sản, nhằm kịp thời khắc phục hậu quả sự cố, bảo vệ an toàn hiện vật gốc, đồng thời tiếp tục gìn giữ và phát huy giá trị đặc biệt của di sản cung đình Huế trong đời sống đương đại.
Như Báo Sức khỏe & Đời sống thông tin, khoảng 11h55 ngày 24/5/2025, Hồ Văn Phương Tâm (SN 1983, quê TP Huế, cư trú tại TP HCM) mua vé vào tham quan Đại nội Huế.
Khi vào khu vực điện Thái Hòa, đối tượng được một nhân viên bảo vệ mời ra phía hậu điện. Tuy nhiên, sau đó người này quay lại, lẻn vào khu vực trưng bày ngai vua triều Nguyễn, la hét và làm gãy phần tựa tay phía trước bên trái của hiện vật.
Công an TP Huế sau đó khởi tố vụ án, khởi tố bị can và ra lệnh tạm giam đối với Tâm về tội cố ý làm hư hỏng tài sản. Ngoài ra, 2 nhân viên bảo vệ tại điện Thái Hòa cũng bị cho thôi việc.
Mời bạn đọc xem thêm video:
Ông Ngô Văn Minh, Giám đốc Bảo tàng Cổ vật Cung đình Huế nói về quá trình phục chế ngai vua triều Nguyễn.
