Hỗ trợ lãi suất cho các tổ chức, cá nhân vay vốn ngân hàng để sản xuất kinh doanh là một “quyết sách” cấp thời trong nhóm giải pháp vĩ mô của Nhà nước nhằm ngăn chặn suy giảm, giữ ổn định phát triển kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội (Quyết định 131/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ).
Ngân hàng Nhà nước là cơ quan chủ trì phối hợp các bộ, ngành chức năng liên quan để triển khai thực hiện khẩn trương, tích cực trong thời gian qua đã đưa lại hiệu ứng rõ rệt từ giải pháp kích cầu này.
Thông tin từ Ngân hàng Nhà nước Việt Nam: cả hệ thống Ngân hàng Thương mại Nhà nước, Quỹ tín dụng nhân dân TW, Ngân hàng Thương mại cổ phần, Ngân hàng liên doanh, Chi nhánh ngân hàng nước ngoài... đều vào cuộc và đã cho vay hỗ trợ lãi suất gần 200 tỷ đồng. Đối tượng được vay nợ hưởng cơ chế hỗ trợ lãi suất bao gồm cả tổ chức, cá nhân của tất cả các thành phần kinh tế, chứ không phân biệt là doanh nghiệp quốc doanh hay dân doanh. Điều này đã được chứng minh: số tiền doanh nghiệp Nhà nước được vay chiếm gần 30%, thì các doanh nghiệp ngoài Nhà nước, hợp tác xã, hộ gia đình và cá nhân được vay tới 70%. Thực tế này đã giải tỏa những băn khoăn “Nhà nước chỉ ưu ái đối với quốc doanh, mà không quan tâm đối với các thành phần kinh tế ngoài quốc doanh”.
Từ hiệu ứng tích cực của giải pháp kích cầu đầu tư này với sự hỗ trợ 4% lãi suất vay của Nhà nước đã có ý nghĩa thiết thực giúp cho doanh nghiệp giảm chi phí về vay vốn, giảm giá thành sản phẩm, có yếu tố nguồn lực để duy trì sản xuất kinh doanh, tạo việc làm cho người lao động. Qua đó đã tác động đáng kể tạo nên chuyển động tích cực trong nền kinh tế. Tuy nhiên, chính sách hỗ trợ lãi suất để kích cầu này không dừng lại ở đây mà vẫn tiếp tục trong cả năm 2009.
Rõ ràng hiệu ứng từ giải pháp của gói kích cầu đầu tư này đã hiệu nghiệm, đưa lại sự cộng hưởng tổng hợp cùng với các nhóm giải pháp khác của Nhà nước đã ban hành - nhằm hãm đà suy giảm, giữ ổn định phát triển kinh tế, bảo đảm an sinh xã hội, thể hiện sự điều hành vĩ mô năng động, nhạy bén, thức thời của Chính phủ. Song một vấn đề bao giờ cũng có hai mặt, bên cạnh mặt tích cực ấy là đáng trân trọng, cũng còn những lo ngại về hiện tượng tiêu cực xảy ra trong thủ tục cho vay hỗ trợ lãi suất giữa người xin vay và người cho vay - liệu có tránh khỏi sự đời “phải có qua mới có lại” theo cơ chế xin - cho! Chính vì vậy không thể buông lỏng mà phải được giám sát, theo dõi, kiểm tra, kiểm toán sát sao của các cơ quan chức năng để phát hiện, ngăn chặn ngay những hiện tượng của mặt thứ hai khi cho vay hỗ trợ lãi suất. Xã hội rất hoan nghênh Chính phủ tổ chức các đoàn kiểm tra việc thực hiện chương trình kích cầu đầu tư này.
Bùi Trọng Đức