Làm gì để ngành công nghiệp dược Việt Nam ngày càng phát triển bền vững, nâng cao khả năng sản xuất thuốc trong nước cũng như chất lượng của thuốc nhằm đáp ứng nhu cầu sử dụng thuốc có chất lượng, giá thành hợp lý? Những vấn đề này đã được đặt ra tại cuộc hội thảo về đẩy mạnh hợp tác giữa Bộ Y tế - WHO (Tổ chức Y tế thế giới) và UNIDO (Tổ chức phát triển công nghiệp Liên hiệp quốc) vừa diễn ra cuối tuần qua tại Hà Nội...
Công nghiệp dược còn mang tính tự phát
Theo TS. Cao Minh Quang, Thứ trưởng Bộ Y tế, hiện nay, cả nước có 180 doanh nghiệp sản xuất thuốc bao gồm cả tân dược và đông dược. Theo đó, ngành công nghiệp bào chế thuốc của Việt Nam liên tục tăng trưởng trong các năm, đặc biệt giá trị thuốc sản xuất trong nước năm 2010 đạt khoảng 919 triệu USD, tăng 10% so với năm 2009 và đáp ứng được khoảng hơn 50% nhu cầu tiêu thụ thuốc của người dân.
Việt Nam cũng đã sản xuất được hầu hết các hoạt chất trong danh mục thiết yếu, đáp ứng được nhu cầu về thuốc phòng và chữa bệnh, nhiều loại thuốc chuyên khoa, đặc trị với các dạng bào chế hiện đại như thuốc tim mạch, tiểu đường, huyết áp, thần kinh, nội tiết... Đặc biệt, các nhà sản xuất vaccin trong nước cũng đã sản xuất được tất cả các loại vaccin phục vụ Chương trình tiêm chủng mở rộng. Tuy nhiên, Thứ trưởng Cao Minh Quang cũng thẳng thắn nhìn nhận, ngành dược Việt Nam đang phải đối mặt với hàng loạt thách thức. Hiện tại, sự phát triển của các doanh nghiệp dược còn mang tính tự phát, công nghiệp hóa dược và công nghiệp sản xuất nguyên liệu kháng sinh của nước ta chưa đáng kể; các ngành công nghiệp, công nghệ đồng hành như công nghiệp hóa dầu, hóa chất cơ bản, công nghệ sinh học cũng vẫn chưa phát triển. Ngoài ra, mạng lưới cung ứng, phân phối dược vẫn mang tính tự phát, thiếu chuyên nghiệp và tiêu chuẩn hóa nên chưa đóng vai trò chủ đạo để bình ổn thị trường thuốc trong nước cả về nguồn cung cấp cũng như giá cả...
 Đẩy mạnh sản xuất thuốc trong nước để đáp ứng nhu cầu sử dụng thuốc. Ảnh: TM |
Thách thức về mức độ dự trữ thấp
Mức sống của người dân ngày càng được nâng cao, tình trạng sức khỏe cũng được quan tâm nhiều hơn. Vì vậy, nhu cầu sử dụng thuốc để chăm sóc sức khỏe cũng tăng lên. Đây là một trong những điều kiện thuận lợi để phát triển ngành dược Việt Nam. Theo Thứ trưởng Cao Minh Quang, dự báo năm nay, thị trường dược phẩm Việt Nam sẽ vượt mức 2 tỷ USD, tốc độ tăng trưởng trung bình hằng năm khoảng 17 - 19%. Tuy nhiên, ông Patrick J.Gilabert, đại diện của UNIDO nhận định nhu cầu sử dụng thuốc tại Việt Nam đang gia tăng nhanh trong những năm qua, nhưng lĩnh vực này hiện phải đối mặt với ba thách thức lớn là thuốc đắt, mức độ dự trữ thấp, một phần lớn thuốc thành phẩm và nguyên liệu phải nhập khẩu. Còn theo đánh giá của WHO, công nghiệp dược Việt Nam đang ở mức phát triển. Việt Nam đã có công nghiệp dược nội địa nhưng đa số phải nhập khẩu nguyên vật liệu, do đó nhìn nhận một cách khách quan, có thể nói rằng công nghiệp dược Việt Nam vẫn ở mức phát triển trung bình - thấp.
Thực tế hiện nay cho thấy, ngành công nghiệp dược Việt Nam có cái lợi của người đi sau, tức là sẽ chọn lựa được lĩnh vực để đầu tư chất xám, tiền, công nghệ nhằm có thể sản xuất được những sản phẩm thuốc chuyên khoa có chất lượng tương đương nước có công nghệ sản xuất dược hiện đại nhưng giá thành lại rẻ hơn rất nhiều... Ở góc độ là nhà kinh doanh, ông Nguyễn Đức Sơn - Tổng giám đốc Công ty Dược Việt Nam thay mặt các đơn vị của Tổng Công ty Dược Việt Nam đề xuất: cần phân công các doanh nghiệp dược sản xuất theo từng nhóm hoạt chất, từng dạng bào chế thuốc, đẩy mạnh đầu tư sản xuất các loại thuốc có dạng bào chế đặc biệt, công nghệ cao… Có như thế ngành dược Việt Nam mới làm chủ được “sân nhà” và thực hiện thành công cuộc vận động “người Việt ưu tiên sử dụng thuốc Việt”.
Thái Bình