Cắt tinh hoàn do bệnh Whitmore
Theo Ths.BSNT. Nguyễn Xuân Đức Hoàng, các bệnh nhân đều vào viện vì lý do sưng đau tinh hoàn – đây là một thể bệnh cực kỳ hiếm gặp, nhưng tiến triển nhanh và cực kỳ nguy hiểm. "Các bệnh nhân đều mắc vi khuẩn Burkholderia Pseudomallei khiến tinh hoàn bị áp xe hoại tử" – Bs Hoàng cho hay.
Trước đó, tối ngày 13/02/2026 bệnh nhân nam tên là Nguyễn.V.N, 45 tuổi, có tiền sử đái tháo đường, gút đã điều trị nhiều năm. Bệnh nhân nhập viện vào cấp cứu vì sưng đau tinh hoàn phải dù đã điều trị kháng sinh tích cực từ tuyến dưới 2 tuần liền.
"Sau khi thăm khám bệnh nhân được chẩn đoán viêm tinh hoàn áp xe hóa tiến triển gây biến chứng nhiễm khuẩn huyết, cấy mủ và máu đều dương tính với Burkholderia pseudomallei và cần phẫu thuật cấp cứu cắt bỏ tinh hoàn" Bs Hoàng nói.
Tương tự, bệnh nhân nam 33 tuổi đã vào viện nhiều lần điều trị thalassemia và đã được cắt lách. Bệnh nhân sưng đau tinh hoàn phải khám điều trị tại bệnh viện gần nhà có cải thiện triệu chứng, sau đó được chuyển bệnh viện khác vì rối loạn đông máu.
Tuy nhiên, tình trạng không cải thiện và được nhập viện Bệnh viện Đại học Y Hà Nội với triệu chứng sưng đau tinh hoàn phải tăng lên và kết quả là nuôi cấy dương tính với Burkholderia pseudomallei, còn nhạy nhiều kháng sinh. Bệnh nhân đã phải mổ cắt tinh hoàn cấp cứu vì nhiều ổ viêm lớn trong tinh hoàn đã vỡ mủ ra da.
Khi thấy có biểu hiện sưng đau tinh hoàn cần tới ngay cơ sở y tế để được thăm khám.
Đảm bảo vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường để phòng bệnh
Theo các bác sĩ, bệnh Whitmore (hay tên gọi khác là Melioidosis) là một bệnh nhiễm trùng ở người và động vật do vi khuẩn Burkholderia Pseudomallei gây ra. Sau khi xâm nhập vào cơ thể, vi khuẩn có thể gây nhiều thể lâm sàng khác nhau. Các thể lâm sàng này có thể xuất hiện riêng rẽ hay phối hợp như viêm phổi; nhiễm khuẩn huyết, sốc nhiễm khuẩn; nhiễm khuẩn da mô mềm: áp xe dưới da, mụn mủ, viêm mô tế bào; áp xe đa cơ quan: áp xe gan, lách, thận, tiền liệt tuyến, tuyến mang tai, áp xe đa ổ ở mô dưới da… hiếm khi gặp ở tinh hoàn.
Những trường hợp tổn thương da dạng loét, hoại tử một hoặc nhiều nơi trên cơ thể, có lẽ vì thế trong thời gian gần đây có người gọi đây là "bệnh do nhiễm vi khuẩn ăn thịt người". Cách gọi không đúng này đang gây hiểu nhầm, hoang mang cho người dân.
Vi khuẩn B. pseudomallei tồn tại tự nhiên trong đất, có thể gây ô nhiễm nguồn nước và lây truyền chủ yếu qua da khi có vết thương hở tiếp xúc trực tiếp với đất, bùn, nước bị nhiễm khuẩn. Hiện chưa có bằng chứng về việc lây truyền vi khuẩn từ người sang người hoặc từ động vật sang người.
Theo Ths.BSNT. Nguyễn Xuân Đức Hoàng, hiện chưa có vaccine phòng bệnh Whitmore. Các biện pháp phòng bệnh chủ yếu là đảm bảo vệ sinh cá nhân, vệ sinh môi trường, sử dụng bảo hộ lao động khi làm việc có tiếp xúc với đất, bùn, nước bị nhiễm khuẩn hoặc trong môi trường không đảm bảo vệ sinh, vệ sinh diệt khuẩn vết rách da, trầy xước hoặc bỏng bị nhiễm bẩn và thực hiện ăn chín uống chín… Điều trị bằng cách sử dụng các kháng sinh có nhạy cảm với vi khuẩn.
"Không chủ quan với các trường hợp sưng đau tinh hoàn kéo dài, đặc biệt ở người có bệnh nền hoặc yếu tố nguy cơ, cần đến ngay cơ sở y tế có chuyên khoa và khuyến cáo cấy nước tiểu ở tất cả các trường hợp viêm tinh hoàn, mào tinh hoàn" BS Hoàng khuyến cáo thêm.
Triệu chứng của bệnh Whitmore
- Triệu chứng phổ biến nhất của Whitmore xuất phát từ nhiễm trùng ở phổi, nơi có thể hình thành một khoang chứa mủ (abscess phổi).
- Tình trạng bệnh có thể diễn tiến từ nhẹ đến viêm phế quản hoặc viêm phổi nặng. Bệnh nhân sốt, nhức đầu, chán ăn, ho, đau ngực, và đau nhức các cơ bắp.
- Bệnh còn có thể biểu hiện khu trú bằng các ổ nhiễm trùng trên da (viêm mô tế bào) kèm với sốt và đau cơ.
- Vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể qua da hoặc được hít vào qua đường hô hấp gây viêm nhiễm ở thần kinh trung ương, tuyến mang tai, xương khớp, gây abscess ở gan và lách, viêm nhiễm đường sinh dục, nhiễm trùng da, cơ vân.
- Bệnh có thể lan tỏa từ da vào máu gây nhiễm khuẩn huyết, hoặc diễn tiến thành một hình thái Whitmore mạn gây thương tổn đến tim, động mạch chủ bụng, não, gan, thận, khớp, và mắt.
