Thông tin được chia sẻ tại toạ đàm trực tuyến "Hiểu đúng - Phòng ngừa và điều trị hiệu quả bệnh hẹp van động mạch chủ" do Báo Sức khỏe & Đời sống tổ chức, với Medtronic Việt Nam đồng hành. Chương trình có sự tham gia của các chuyên gia gồm TTND.GS.TS.BS Võ Thành Nhân, Giám đốc Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TPHCM và GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM, đã cho thấy tầm quan trọng của việc nhận diện sớm bệnh, thâm khám định kỳ và những tiến bộ torng điều trị hiện nay.
Toạ đàm trực tuyến "Hiểu đúng - Phòng ngừa và điều trị hiệu quả bệnh hẹp van động mạch chủ".
Hẹp van động mạch chủ ngày càng phổ biến ở người cao tuổi
Tại tọa đàm trực tuyến, TTND.GS.TS.BS Võ Thành Nhân, Giám đốc Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TPHCM, cho biết mô hình bệnh lý van tim tại Việt Nam đang thay đổi theo xu hướng già hóa dân số.
Nếu trước đây bệnh van tim chủ yếu do thấp tim thì hiện nay, nguyên nhân phổ biến nhất là thoái hóa, vôi hóa van tim theo tuổi tác. Trong đó, hẹp van động mạch chủ là bệnh van tim thường gặp nhất ở người trên 65 tuổi.
Theo TTND.GS.TS.BS Võ Thành Nhân, bệnh thường diễn tiến rất âm thầm mà người bệnh không nhận biết. Nhiều trường hợp chỉ phát hiện khi đã xuất hiện biến chứng nặng hoặc được chỉ định thay van tim ngay trong lần khám đầu tiên.
"Điều đáng lo ngại là rất nhiều người nghĩ mình chỉ già đi nên mệt hơn, trong khi thực tế van tim đã hẹp nặng", TTND.GS.TS.BS Võ Thành Nhân nhấn mạnh.
TTND.GS.TS.BS Võ Thành Nhân, Giám đốc Trung tâm Tim mạch Can thiệp, Phó Giám đốc Trung tâm Tim mạch, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TPHCM tại buổi tọa đàm.
Những dấu hiệu nhận biết
Theo các chuyên gia, hẹp van động mạch chủ thường tiến triển âm thầm và dễ bị bỏ qua do các triệu chứng ban đầu tương đồng với biểu hiện lão hóa. Người bệnh cần lưu ý ba dấu hiệu cảnh báo điển hình gồm: khó thở khi gắng sức, đau hoặc tức ngực khi hoạt động và choáng váng hoặc ngất.
Việc khám sức khỏe định kỳ, nhất là ở người lớn tuổi hoặc có yếu tố nguy cơ tim mạch sẽ giúp phát hiện bệnh sớm, góp phần nâng cao hiệu quả điều trị cho người bệnh.
Một trong những thông điệp được hai chuyên gia đặc biệt nhấn mạnh là hẹp van động mạch chủ có thể diễn tiến âm thầm trong thời gian dài, nhưng khi xuất hiện triệu chứng, nguy cơ biến chứng có thể gia tăng nhanh chóng.
GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TPHCM tại buổi tọa đàm.
Theo GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, ở giai đoạn nặng, người bệnh có thể đối mặt với nhiều biến chứng nghiêm trọng như suy tim, rối loạn nhịp tim, ngất hoặc đột tử. Tiên lượng của bệnh cũng giảm rõ rệt nếu không được đánh giá và can thiệp điều trị kịp thời.
Các chuyên gia cũng lưu ý, ngay cả những người chưa có triệu chứng vẫn có thể chuyển sang giai đoạn nặng trong một khoảng thời gian nhất định. Vì vậy, người trên 65 tuổi, đặc biệt có tăng huyết áp, đái tháo đường, rối loạn lipid máu, bệnh thận mạn hoặc hút thuốc lá, nên duy trì khám sức khỏe định kỳ và thực hiện đánh giá tim mạch khi có chỉ định để phát hiện bệnh sớm.
TAVI mở thêm lựa chọn điều trị cho người bệnh cao tuổi
Theo các chuyên gia, bên cạnh phẫu thuật thay van tim truyền thống, kỹ thuật cấy van động mạch chủ qua đường ống thông (TAVI) là giải pháp ít xâm lấn hiện nay, đang mở ra thêm cơ hội điều trị cho người bệnh, đặc biệt là người cao tuổi hoặc có nguy cơ phẫu thuật cao.
TTND.GS.TS.BS Võ Thành Nhân chia sẻ, nhiều bệnh nhân có thể ngồi dậy sau vài giờ, đi lại từ ngày hôm sau và xuất viện sớm nếu quá trình hồi phục thuận lợi. Điều này góp phần cải thiện đáng kể chất lượng sống, nhất là ở nhóm người cao tuổi vốn có nhiều bệnh lý đi kèm.
Tuy nhiên, TTND.GS.TS.BS Võ Thành Nhân nhấn mạnh "Mỗi người bệnh là một cá thể khác nhau. Điều trị không chỉ giải quyết tình trạng hiện tại mà còn phải tính đến chiến lược lâu dài cho người bệnh".
Vì vậy việc lựa chọn giữa phẫu thuật thay van tim và kỹ thuật ít xâm lấn TAVI cần được cân nhắc kỹ lưỡng dựa trên tuổi, tình trạng sức khỏe, đặc điểm giải phẫu của van tim, các bệnh lý đi kèm cũng như tiên lượng lâu dài.
GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định cũng cho rằng, cùng với sự phát triển của các kỹ thuật điều trị, việc lựa chọn phương pháp phù hợp ngày càng trở nên quan trọng. Người bệnh cần được đánh giá toàn diện bởi hội đồng tim mạch đa chuyên khoa (Heart Team), với sự tham gia của bác sĩ nội tim mạch, tim mạch can thiệp, phẫu thuật tim mạch và chẩn đoán hình ảnh để đưa ra phương án tối ưu cho từng trường hợp.
Theo GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, mục tiêu điều trị hiện nay không chỉ là thay được van tim mà còn phải lựa chọn giải pháp phù hợp ngay từ đầu, tạo điều kiện thuận lợi cho quá trình theo dõi và điều trị lâu dài nếu người bệnh có chỉ định can thiệp trong tương lai.
Chia sẻ một trường hợp điển hình, TTND.GS.TS.BS Võ Thành Nhân cho biết ê-kíp từng thực hiện thành công TAVI cho một bệnh nhân nữ 94 tuổi bị hẹp van động mạch chủ nặng kèm suy tim độ IV, gần như chỉ nằm một chỗ và thường xuyên khó thở ngay cả khi nghỉ.
Sau khi được cấy van động mạch chủ qua đường ống thông, tình trạng của bệnh nhân cải thiện rõ rệt. Ngay sáng hôm sau, bệnh nhân đã có thể nằm đầu bằng và ngủ được, các triệu chứng suy tim giảm đáng kể. Theo TTND.GS.TS.BS Võ Thành Nhân, trường hợp này cho thấy người bệnh tuổi cao vẫn có thể có cơ hội điều trị TAVI khi được đánh giá toàn diện và điều trị phù hợp.
TTND.GS.TS.BS Võ Thành Nhân cho biết, cùng với sự phát triển của tim mạch can thiệp, điều trị hẹp van động mạch chủ hiện nay không chỉ hướng đến xử lý tình trạng hẹp van ở thời điểm hiện tại mà còn theo đuổi chiến lược "quản trị trọn đời" cho người bệnh. Điều này đòi hỏi bác sĩ phải cân nhắc kỹ lưỡng ngay từ lần can thiệp đầu tiên để lựa chọn phương pháp phù hợp, góp phần duy trì chất lượng sống và tạo thêm cơ hội điều trị trong tương lai.
Lê Hoàng