 Tổng thư ký Liên hợp quốc phát biểu tại Hội nghị thượng đỉnh Kiev. |
Từ năm 1986, đã không còn bóng dáng người dân trong vùng cấm địa rộng khoảng 30 km xung quanh nhà máy điện nguyên tử, một vùng mà không ai có thể ở được từ năm 1986 và đến tận vài thế kỷ nữa. Vài tuần sau tai nạn nhà máy điện Fukushima, và trong lúc bắt đầu dịp kỷ niệm 25 năm thảm họa Tchernobyl, một cuộc thăm dò dư luận cho thấy 66% người Ukraina không tin tưởng vào sự an toàn của 4 nhà máy điện hạt nhân của họ. Tuy nhiên, từ nay đến năm 2015, chính quyền Kiev lại chuẩn bị hoàn tất thêm 2 lò phản ứng hạt nhân ở Khmelnitski, miền Tây Ukraina. Hiện giờ Ukraina có đến 15 lò phản ứng, trong đó một số sắp mãn hạn sử dụng. Tổng thống Ianoukovitch luôn nhấn mạnh là Ukraina không thể từ bỏ năng lượng hạt nhân. Các nhà máy điện nguyên tử hiện đảm bảo một nửa khối lượng điện sử dụng ở Ukraina.
Các nước tài trợ đã thu thập được 550 triệu euro để xây dựng một hầm chôn mới cho các lò phản ứng của cơ sở Tchernobyl. Tuy nhiên, con số này chưa đáp ứng mục tiêu của hội nghị là tìm thêm 740 triệu euro để làm một vỏ bọc mới ngăn chặn phóng xạ xung quanh lò phản ứng số 4. Thời gian rất cấp bách vì lớp vỏ cũ thiết lập vào năm 1986, đã bị thủng nhiều lỗ để nước mưa lọt vào, khiến phóng xạ từ đấy bị thoát ra. Vỏ bọc mới do tập đoàn Pháp Novakia phụ trách xây dựng, ban đầu dự kiến được hoàn tất vào năm 2012. Thế nhưng đề án bị chậm trễ và chi phí đã tăng vọt. |
Năng lượng hạt nhân là đầu máy của sự phát triển công nghệ hiện đại - Phó Thủ tướng Nga Igor Sechin nhận xét tại Hội nghị. “Bất kể hậu quả nghiêm trọng do tai nạn tại nhà máy điện hạt nhân, chúng tôi vẫn tin rằng năng lượng hạt nhân sẽ và cần được phát triển. Ở Nga, nguyên tử hòa bình vẫn là một trong những nguồn năng lượng hiệu quả nhất. Hiển nhiên, với điều kiện tuân thủ mọi chuẩn mực tương ứng về thiết kế, chọn địa điểm bố trí, xây dựng và vận hành nhà máy điện hạt nhân. Thiếu năng lượng hạt nhân, chúng ta không thể đáp ứng những thách thức về an sinh nhân loại”. Đối với Nga, nhiệm vụ hàng đầu hiện nay là có đánh giá bổ sung về điều hành an toàn nhà máy điện hạt nhân trong những điều kiện bất thường gay cấn. Toàn bộ các nhà máy điện hạt nhân đang hoạt động trong nước đã trải qua cuộc thử nghiệm - kiểm tra.
Hội nghị thượng đỉnh Kiev đã một lần nữa nêu cao ý tưởng rằng, không nên để tai họa tự nhiên chặn đứng tiến bộ công nghệ. Nhưng con người phải rút ra kết luận tương ứng từ thực tế đối phó với thiên tai. Chính trên cơ sở này, mọi quốc gia cần góp tay xây đắp quan hệ đối tác quốc tế vì tương lai chung phát triển kinh tế và xã hội trên hành tinh.
Phương Hà