Hantavirus khiến 3 người trên du thuyền MV Hondius tử vong nguy hiểm ra sao?

Sự cố y tế nghiêm trọng bùng phát trên du thuyền MV Hondius của Hà Lan khi đang hành trình từ Argentina đến Cape Verde đã khiến 3 người tử vong và 3 người khác rơi vào tình trạng nguy kịch.

Ngay khi tình huống khẩn cấp xảy ra ngoài khơi Cape Verde, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã lập tức can thiệp, xác nhận một trường hợp dương tính với hantavirus và nhanh chóng phối hợp thực hiện các biện pháp sơ tán y tế cấp bách cho các nạn nhân. 

Hiện tại, loại virus này được xác định là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến cái chết của các nạn nhân, trong bối cảnh các đơn vị chức năng đang nỗ lực kiểm soát sự lây lan của mầm bệnh nguy hiểm này trên tàu.

Hantavirus vốn là một họ virus lây truyền từ loài gặm nhấm, chủ yếu tấn công con người thông qua việc hít phải bụi từ phân, nước tiểu hoặc nước bọt của chuột bị nhiễm bệnh. Loại virus này thường gây ra 2 thể bệnh nặng nề là hội chứng phổi do hantavirus (HPS) với tỷ lệ tử vong đáng báo động từ 38% đến 50%, và hội chứng sốt xuất huyết kèm suy thận. 

Những triệu chứng ban đầu của người nhiễm hantavirus thường khá mơ hồ và dễ nhầm lẫn với cúm thông thường như sốt cao, mệt mỏi, đau cơ, nhức đầu và chóng mặt. Tuy nhiên, bệnh tiến triển rất nhanh, gây suy hô hấp cấp, rò rỉ mạch máu và tích nước trong phổi, dẫn đến tử vong chỉ trong vòng vài giờ nếu không được can thiệp y tế kịp thời.

Điều đáng lo ngại là hiện nay thế giới vẫn chưa có vaccine hay thuốc đặc trị đối với hantavirus, buộc các bác sĩ phải phụ thuộc hoàn toàn vào những biện pháp hỗ trợ như thở máy, truyền dịch và theo dõi sát sao tại khoa hồi sức. 

Nhìn lại lịch sử, hantavirus từng gây ra nỗi kinh hoàng đối với hơn 3.000 binh sĩ Liên Hợp Quốc trong Chiến tranh Triều Tiên những năm 1950. Phải đến năm 1978, các nhà khoa học mới có lần đầu tiên phân lập được chủng Hantaan của virus này ở Hàn Quốc, tạo ra bước đột phá trong việc hiểu nguyên nhân gây ra các đợt bùng phát trước đó.

Năm 1993, một đợt bùng phát bệnh hô hấp lớn tại Mỹ được xác định gây ra bởi Sin Nombre - chủng nguy hiểm nhất của hantavirus. Phạm vi địa lý của loại virus này tiếp tục được mở rộng, với các ca nhiễm HPS đầu tiên liên được ghi nhận ở Argentina vào năm 1995. 

Gần đây nhất vào năm 2025, cái chết của bà Betsy Arakawa tại bang New Mexico (Mỹ) sau khi tiếp xúc với phân chuột trong khu phụ trợ nhà ở một lần nữa gióng lên hồi chuông cảnh báo về sự hiện diện âm thầm của loại virus nguy hiểm này.

Dù khả năng lây lan trực tiếp từ người sang người là cực kỳ hiếm, hantavirus vẫn xuất hiện rải rác trên toàn cầu, đặc biệt tại châu Á, châu Âu và khu vực Tây Nam Mỹ, nơi các loài chuột, hươu là vật chủ chính. Vụ việc trên du thuyền MV Hondius còn gióng lên hồi chuông cảnh báo về nguy cơ tiềm ẩn hantavirus từ động vật gặm nhấm trên các phương tiện di chuyển đường dài.

Trong bối cảnh du lịch quốc tế vẫn diễn ra sôi động, các chuyên gia y tế và WHO khuyến cáo mọi người cần nâng cao cảnh giác bằng cách kiểm tra kỹ nơi lưu trú, bịt kín các khe hở và sử dụng khẩu trang N95 cùng chất khử trùng khi dọn dẹp các khu vực có dấu vết của chuột. 

Bên cạnh đó, cách bảo vệ bản thân tốt nhất vẫn là phòng ngừa triệt để việc tiếp xúc với chất thải của loài gặm nhấm, đặc biệt là trong không gian kín hoặc ít thông gió.