Hành trình trở thành bác sĩ mê phẫu thuật từ một nỗi sợ

Sau nhiều năm đứng giữa ranh giới sống - chết, điều anh theo đuổi hôm nay lại là giúp người bệnh không phải bước lên bàn mổ.

Từ cậu bé sợ máu đến bác sĩ ngoại khoa

Ít ai nghĩ người bác sĩ điềm tĩnh trong phòng mổ hôm nay từng là một cậu bé rất sợ máu.

Sinh ra trong gia đình có cha là bác sĩ Đông y, mẹ làm kinh doanh, khi đăng ký đại học, Phan Duy Kiên từng chọn quản trị kinh doanh là nguyện vọng đầu tiên. Tuy nhiên, lời khuyên của cha đã làm thay đổi cuộc đời anh: "Học kinh doanh có thể có thời. Nhưng nghề y thì càng nhiều tuổi, càng nhiều kinh nghiệm lại càng giúp được nhiều người hơn".

Đậu cả hai trường, anh quyết định theo học Trường Đại học Y Dược TPHCM.

Thế nhưng, vào trường y không đồng nghĩa nỗi sợ biến mất. Kỷ niệm khiến anh nhớ nhất là lần ông ngoại bị tai nạn giao thông, chảy nhiều máu. Dù đã là sinh viên y, anh vẫn gần như đứng lặng. Người nhà đùa: "Bác sĩ gì mà sợ máu vậy!".

Câu nói ấy khiến chàng sinh viên năm ba quyết tâm thay đổi. Từ đó, thay vì dành cuối tuần cho những cuộc hẹn với bạn bè, anh lặng lẽ theo các đàn anh vào khoa cấp cứu Bệnh viện Nhân dân Gia Định chỉ để đứng xem các bác sĩ khâu vết thương, phẫu thuật cấp cứu.

"Mũi khâu đầu tiên tay run lắm" - anh nhớ lại. Nhưng càng vào phòng mổ nhiều, nỗi sợ dần nhường chỗ cho sự tò mò rồi trở thành niềm say mê.

"Cảm giác đầu tiên khi bước vào phòng mổ rất lạ. Tôi thấy các bác sĩ ngoại khoa thật ngầu. Chỉ trong một thời gian ngắn, họ có thể cầm máu, khâu nối và cứu sống một con người" – anh nhớ lại.

BS CKII. Phan Duy Kiên - Chuyên khoa phẫu thuật mạch máu, Trung tâm Tim mạch BV Chợ Rẫy - Cố vấn Y khoa Bernard Healthcare.

Đến cuối năm thứ sáu, anh quyết định theo chuyên ngành ngoại lồng ngực - tim mạch. Sau thời gian nội trú tại Bệnh viện Chợ Rẫy, anh bén duyên với phẫu thuật mạch máu - lĩnh vực còn khá mới ở Việt Nam thời điểm ấy.

Đó là lựa chọn mà đến hôm nay anh chưa từng hối tiếc.

BS.Kiên trong một ca can thiệp động mạch ngoại biên.

Những ca mổ không thể quên

Ba năm nội trú rồi nhiều năm công tác tại Khoa Phẫu thuật mạch máu Bệnh viện Chợ Rẫy đã đưa BS Kiên đi qua hàng nghìn ca bệnh, từ cấp cứu trong đêm đến những đại phẫu kéo dài hàng chục giờ.

Trong số đó, anh nhớ nhất một bệnh nhân bị vỡ eo động mạch chủ ngực sau tai nạn giao thông. Khi chuyển đến Chợ Rẫy, người bệnh đã nhiều lần ngưng tim, mất máu rất nặng.

Ca mổ xử lý tổn thương mạch máu chỉ khoảng 15 phút nhưng phía sau là cuộc chạy đua nghẹt thở của cả ê-kíp hồi sức, gây mê và phẫu thuật. Người bệnh được truyền gần như toàn bộ lượng máu trong cơ thể trước khi vượt qua cửa tử.

Đến nay, anh vẫn nhớ tên bệnh nhân ấy bởi đó là minh chứng rằng đôi khi sự sống chỉ cách cái chết vài phút.

Một ca bệnh khác kéo dài gần 14 giờ cũng để lại nhiều cảm xúc. Người đàn ông ngoài 40 tuổi bị phình động mạch chủ ngực - bụng, chỉ còn một quả thận. Trước ca mổ, anh dặn dò người phụ nữ chưa kịp đăng ký kết hôn bằng những lời yêu thương như thể sắp chia ly.

Ca mổ thành công. Hai con người ấy có cơ hội tiếp tục cuộc sống cùng nhau.

"Người ta thường nghĩ bác sĩ nhớ ca mổ vì kỹ thuật khó. Thật ra điều tôi nhớ nhiều hơn là câu chuyện phía sau mỗi bệnh nhân" - BS. Kiên chia sẻ.

BS. Phan Duy Kiên còn được biết đến là bác sĩ ứng dụng laser nội mạch bước sóng mới 1940nm trong điều trị suy giãn tĩnh mạch tại Việt Nam.

Hàng nghìn ca phẫu thuật đã đi qua, nhưng điều còn ở lại không phải thành tích hay con số, mà là những gương mặt được trao thêm cơ hội sống. Cũng từ đó, anh càng thấm thía giá trị của việc phát hiện bệnh sớm.

Điều hạnh phúc nhất là giúp người bệnh... không phải mổ

Sau nhiều năm làm việc tại bệnh viện tuyến cuối, BS. Phan Duy Kiên nhận ra một điều tưởng như nghịch lý: Một bác sĩ ngoại khoa giỏi không phải lúc nào cũng mong có thêm nhiều ca mổ, mà mong ngày càng ít người phải bước vào phòng mổ hơn.

Suy nghĩ ấy đưa anh đến với Bernard Healthcare. Anh nhớ lần đầu gặp bà Nguyễn Nam Phương, Tổng Giám đốc Bernard Healthcare. Điều gây ấn tượng không phải là câu chuyện kinh doanh mà là khát vọng xây dựng mô hình y khoa đặt phòng bệnh lên trước chữa bệnh.

"Tôi thấy ở chị ấy một ngọn lửa rất khác. Không nói nhiều về lợi nhuận mà nói nhiều về giá trị sức khỏe và những điều ngành y có thể mang lại cho cộng đồng" – BS. Kiên chia sẻ.

Bernard Healthcare ra đời đúng thời điểm đại dịch COVID-19 bùng phát. Một trung tâm y khoa non trẻ phải vừa vận hành vừa hoàn thiện mô hình trong muôn vàn khó khăn.

Theo BS. Kiên, nếu ở bệnh viện tuyến cuối, anh thường gặp những bệnh nhân đã ở giai đoạn nặng hoặc biến chứng thì tại Bernard Healthcare, mục tiêu là phát hiện nguy cơ trước khi bệnh kịp trở thành bệnh.

Một túi phình động mạch chủ được phát hiện trước khi vỡ. Một nốt nhỏ ở phổi được điều trị kịp thời. Một tổn thương đường tiêu hóa được xử trí trước khi tiến triển thành ung thư xâm lấn.

Với người từng chứng kiến quá nhiều ca cấp cứu, mỗi trường hợp phát hiện sớm đều giống như một chiến thắng mà không cần bước vào phòng mổ.

Nhưng theo anh, phát hiện sớm vẫn chưa phải đích đến cuối cùng.

"Mục tiêu của chăm sóc sức khỏe chủ động không chỉ là phát hiện bệnh sớm mà là giúp người bệnh thay đổi được lối sống" – BS. Kiên khẳng định.

Bởi nếu sau một lần khám sức khỏe, người bệnh vẫn hút thuốc, ăn uống thiếu lành mạnh hay bỏ qua những cảnh báo của cơ thể thì bệnh tật rồi cũng sẽ quay trở lại.

"Điều khó nhất không phải đọc một kết quả xét nghiệm mà là thay đổi một thói quen đã kéo dài hàng chục năm" - anh nói

Ngày còn nhỏ, cậu bé ấy từng sợ nhìn thấy máu. Hôm nay, anh đứng giữa những ca mổ sinh tử. Nhưng sau tất cả, điều người bác sĩ ấy mong mỏi nhất lại không phải thêm một ca mổ thành công.

Anh mong sẽ có ngày nhiều người không còn phải bước lên bàn mổ vì đã kịp thay đổi lối sống ngay từ khi cơ thể mới cất lên những tín hiệu đầu tiên.

Có lẽ, đó mới là "ca phẫu thuật" khó nhất - một ca phẫu thuật không dùng dao mổ, mà bắt đầu từ sự thay đổi trong nhận thức và lối sống của mỗi con người.

Bernard Healthcare