Tai nạn bất ngờ khiến anh Nguyễn Văn Thắng (31 tuổi, quê Phú Thọ) bỏng nặng vùng đầu, mặt và cổ, mất thị lực gần như hoàn toàn. Sau hành trình điều trị kéo dài, các bác sĩ BVĐK Bình Dương đã thực hiện ca phẫu thuật kéo dài 16 giờ, tái tạo gần như toàn bộ khuôn mặt bằng mô tự thân, mở ra hy vọng phục hồi cho người bệnh.
3 năm trước, trong lúc lên chơi tại nhà bạn gái ở Cao Bằng, Thắng không may trượt tay, ngã úp mặt vào nồi nước sôi. Tai nạn xảy ra quá nhanh khiến những người xung quanh không kịp phản ứng. Khi được đưa ra, vùng mặt, cổ và mắt của anh đã bị bỏng nặng. Anh được đưa đi cấp cứu tại cơ sở y tế địa phương, sau đó chuyển về Hà Nội điều trị.
Anh Nguyễn Văn Thắng trước và sau phẫu thuật. Ảnh: BSCC.
Dù giữ được tính mạng, nhưng những tổn thương để lại gần như làm thay đổi hoàn toàn cuộc sống của chàng thanh niên khi đó mới ngoài 20 tuổi. Toàn bộ vùng mặt và cổ xuất hiện sẹo co rút dày đặc, kéo lệch cấu trúc khuôn mặt. 2 mắt tổn thương nghiêm trọng, giác mạc bị che phủ, gần như mất hoàn toàn chức năng thị giác. Vùng miệng co kéo nặng khiến anh chỉ có thể mở khoảng 1cm. Từ đó, những điều bình thường nhất cũng trở thành khó khăn. Thức ăn phải xay nhuyễn. Mỗi bữa ăn, người thân phải đút từng thìa nhỏ. Có ngày mất gần cả giờ đồng hồ mới ăn xong một bát cháo.
Không nhìn thấy, không thể tự chăm sóc bản thân, việc giao tiếp cũng trở nên khó khăn vì vùng miệng hạn chế vận động, cuộc sống của Thắng gần như thu hẹp trong căn nhà nhỏ ở quê. Người thân của anh kể có giai đoạn Thắng rất ít nói. Anh gần như không muốn gặp ai, cũng không muốn bước ra ngoài. Với một người đàn ông trẻ tuổi, việc mất đi khuôn mặt quen thuộc của chính mình là cú sốc không dễ vượt qua.
Đầu năm 2026, Thắng được chuyển đến BVĐK Bình Dương để tiếp tục điều trị. Sau nhiều lần hội chẩn, các bác sĩ đánh giá đây là trường hợp tổn thương đặc biệt phức tạp. Mục tiêu điều trị không chỉ là tạo hình thẩm mỹ, mà còn phải phục hồi đồng thời nhiều chức năng quan trọng như răng, miệng, bảo vệ nhãn cầu, cải thiện vận động vùng mặt và tạo tiền đề cho khả năng phục hồi thị lực.
Sau phẫu thuật, tình trạng của Thắng cải thiện rõ rệt. Vùng miệng mở rộng hơn, chức năng ăn uống được phục hồi đáng kể. Từ chỗ phải phụ thuộc hoàn toàn vào người thân, anh đã có thể tự ăn những bữa cơm của mình. Vùng mắt cũng được tạo hình lại, bước đầu có thể khép mở dù chưa hoàn toàn kín. Các bác sĩ cho biết nếu quá trình hồi phục tiếp tục thuận lợi, bệnh nhân có thể được xem xét ghép giác mạc nhân tạo trong thời gian tới nhằm cải thiện thị lực.
Chiều hè, trên giường trong buồng bệnh nhiều nắng, Thắng ngồi lặng lẽ trên giường. Người thân ngồi cạnh không nói nhiều, chỉ lặng yên nhìn anh. Còn hy vọng, cần tiếp tục "chiến đấu"!
Sau gần 3 năm kể từ tai nạn, gương mặt của chàng thanh niên đã, đang được hồi sinh. Với ê kíp điều trị, đó không chỉ là kết quả của một ca mổ kéo dài 16 giờ, mà còn là khoảnh khắc họ cảm nhận rõ nhất ý nghĩa của nghề y: không chỉ cứu sống một con người, mà còn giúp họ tìm lại khả năng sống như một con người bình thường.
Theo BS Võ Thái Trung, Phó Trưởng khoa Chấn thương chỉnh hình, BVĐK Bình Dương, khó khăn lớn nhất của ca phẫu thuật nằm ở việc gần như toàn bộ vùng mặt đã bị sẹo co rút biến dạng, trong khi các vùng mô lành còn lại không nhiều.
Ê kíp từng cân nhắc phương án ghép mặt từ người hiến chết não, kỹ thuật đã được thực hiện tại một số quốc gia trên thế giới. Tuy nhiên, phương án này tiềm ẩn nhiều nguy cơ, người bệnh phải sử dụng thuốc chống thải ghép suốt đời và đối diện hàng loạt biến chứng lâu dài.
"Chúng tôi quyết định sử dụng mô tự thân của chính bệnh nhân để tái tạo. Đây là hướng đi khó hơn, nhưng giúp hạn chế nguy cơ thải ghép và phù hợp hơn với tình trạng của người bệnh", bác sĩ Trung chia sẻ.
Cuộc phẫu thuật được triển khai với hai ê kíp. Một nhóm tiến hành lấy vạt da vùng bụng, nơi đủ điều kiện để tạo hình với diện tích lớn. Nhóm còn lại thực hiện cắt bỏ toàn bộ mô sẹo co rút trên khuôn mặt, giải phóng các cấu trúc bị biến dạng sau nhiều năm.
Theo các bác sĩ, đây là công đoạn đặc biệt khó bởi lớp sẹo dày, dính chặt khiến các mốc giải phẫu gần như thay đổi hoàn toàn. Không chỉ tái tạo da che phủ, ê kíp còn phải đồng thời xử lý nhiều tổn thương phức tạp ở vùng mắt, miệng và cổ để phục hồi chức năng cho người bệnh.
Trong giai đoạn vi phẫu, các bác sĩ tiến hành nối những mạch máu rất nhỏ dưới kính hiển vi nhằm đảm bảo nuôi sống toàn bộ vạt ghép. Chỉ cần một sai lệch nhỏ, nguy cơ hoại tử có thể xảy ra, đồng nghĩa mọi nỗ lực phải làm lại từ đầu. Ca phẫu thuật kéo dài liên tục 16 giờ.
"Áp lực lớn nhất là đảm bảo tuần hoàn cho vạt ghép sau khi nối mạch. Khi thấy dòng máu lưu thông ổn định, chúng tôi có thể yên tâm bước đầu", bác sĩ Võ Thái Trung kể.
Theo các bác sĩ, việc có thể cùng lúc tái tạo diện rộng vùng mặt, xử lý sẹo co rút phức tạp và phục hồi nhiều chức năng trong một ca mổ kéo dài là bước tiến đáng kể của kỹ thuật vi phẫu tạo hình hiện nay. Thành công của ca bệnh cho thấy nhiều trường hợp tổn thương nặng trước đây gần như không có nhiều cơ hội, nay đã có thể được can thiệp với kết quả tích cực hơn.
