Hành trình của người bác sĩ Việt gieo hy vọng cho người bệnh ung thư

1. Người bác sĩ tư vấn điều trị ung thư miễn phí

Nhiều năm qua, cộng đồng người Việt Nam tại Nhật Bản không còn xa lạ với bác sĩ Phạm Nguyên Quý, Trưởng khoa Ung thư Nội khoa, Bệnh viện Trung ương Kyoto Miniren ở TP Kyoto, Nhật Bản. Bởi không chỉ là một bác sĩ chuyên khoa có chuyên môn cao mà bác sĩ Phạm Nguyên Quý còn là đồng sáng lập, Trưởng dự án Y học cộng đồng, tư vấn điều trị ung thư miễn phí cho hàng ngàn người ở Việt Nam và Nhật Bản.

Với tiến sĩ, bác sĩ Phạm Nguyên Quý, đó là những khoảnh khắc giúp anh cảm nhận sâu sắc ý nghĩa của nghề y. Không chỉ điều trị bệnh, bác sĩ còn đồng hành với bệnh nhân trong những giai đoạn khó khăn nhất của cuộc đời. Sinh ra tại Huế, từng là học sinh ưu tú của Trường Quốc học Huế, Phạm Nguyên Quý được tuyển thẳng vào Trường Đại học Y Dược TP.HCM năm 2000. Khi đang học năm thứ hai, anh nhận học bổng Chính phủ Nhật Bản (MEXT) và bắt đầu hành trình mới tại xứ sở hoa anh đào.

Con đường trở thành bác sĩ ở Nhật không hề dễ dàng với bác sĩ Quý. Sau một năm học tiếng Nhật, 6 năm học y khoa với nhiều kỳ thi sử dụng tiếng Nhật mà người nước ngoài đôi khi chỉ có thể nhìn chữ đoán nghĩa chứ không biết cách đọc nguyên tên bệnh. Sau khi vượt qua kỳ thi bác sĩ quốc gia, anh vinh dự nhận thêm học bổng MEXT để tiếp tục 4 năm nghiên cứu sinh tiến sĩ. Có thời điểm, đề tài nghiên cứu rơi vào bế tắc suốt hơn một năm khiến anh từng nghĩ đến việc bỏ cuộc. Tuy nhiên, nhờ sự động viên của gia đình, bạn bè và đồng nghiệp, anh kiên trì theo đuổi đến cùng, hoàn thành nghiên cứu đúng hạn và nhận bằng tiến sĩ y học.

"Ngoài rào cản về ngôn ngữ, nhiều người Việt ở Nhật Bản còn không được tiếp cận với các dịch vụ y tế phù hợp vì không nắm rõ bệnh sử của bản thân. Thăm khám và hỗ trợ online cho nhiều người Việt ở nhiều nơi, tôi luôn nhắc mọi người hãy chuẩn bị bệnh sử chi tiết trước khi đi khám, ghi lại các triệu chứng theo trình tự thời gian, những thuốc đã dùng, hiệu quả ghi nhận và đừng ngại đặt câu hỏi nếu còn điều gì chưa rõ.

Tất cả đều đã có thể được dịch tự động khá chính xác nên vấn đề không còn ở ngôn ngữ mà là nhận thức. Quan trọng hơn, hãy xem bác sĩ là người đồng hành trong quá trình điều trị thay vì kỳ vọng họ phải giải quyết mọi vấn đề chỉ sau một lần gặp ngắn ngủi. Khi người bệnh và bác sĩ cùng kiên nhẫn, cùng chia sẻ đầy đủ thông tin và cùng theo đuổi một kế hoạch điều trị, kết quả thường sẽ tốt hơn rất nhiều, bác sĩ Quý chia sẻ.

Nhiều năm làm việc trong lĩnh vực ung thư, bác sĩ Quý đã cùng bạn bè thúc đẩy nhiều nghiên cứu lẫn hoạt động kết nối cộng đồng. Không chỉ thúc đẩy hoạt động tầm soát phát hiện sớm ung thư tiêu hóa cho những người có nguy cơ cao, nhóm của anh còn góp phần lan tỏa các kỹ thuật nội soi giúp điều trị ung thư triệt để bằng các kỹ thuật ít xâm lấn. Đối với bệnh nhân ung thư giai đoạn muộn cần điều trị hóa chất (hóa trị), anh và các đồng nghiệp Nhật Việt đã và đang chia sẻ nhiều kinh nghiệm làm việc nhóm đa ngành, giúp bệnh nhân được an toàn và thoải mái nhất khi đang điều trị.

2. Đồng hành cùng nhiều bệnh nhân ung thư trong suốt thời gian dài

Đồng hành cùng nhiều bệnh nhân ung thư trong suốt thời gian dài, bác sĩ Quý nhận ra rằng, khó khăn lớn nhất của người bệnh và gia đình không chỉ là bệnh tật. Nỗi sợ hãi, sự hoang mang và những thông tin sai lệch đôi khi còn gây ảnh hưởng ghê gớm hơn cả căn bệnh. Bác sĩ Quý từng gặp nhiều bệnh nhân tại Việt Nam từ chối điều trị theo hướng dẫn của bác sĩ để theo đuổi những phương pháp chưa được kiểm chứng như uống nước kiềm, ăn giun đất hay các liệu pháp truyền miệng trên mạng xã hội. Không ít người mất đi cơ hội điều trị hiệu quả, qua đời đáng tiếc chỉ vì tin vào những lời quảng cáo thiếu căn cứ khoa học.

Tuy nhiên, bác sĩ Quý không phê phán một chiều mà phân tích sâu hơn để thấy rằng người bệnh có thể có một số lý do để không muốn theo y học hiện đại. Qua "Nghìn lẻ một đêm Ca (K)", "Thông thái về ung thư", các chương trình của Tổ chức Y học cộng đồng, bác sĩ Quý dần trở thành một trong những bác sĩ tích cực lan tỏa kiến thức y khoa cho cộng đồng nhưng cũng không quên nhấn mạnh một điều cốt lõi: phải biết bối cảnh kinh tế - xã hội của bệnh nhân, hiểu nhân sinh quan của bệnh nhân để giúp họ chọn lựa sáng suốt. "Người bệnh cần được trao kiến thức đúng đắn để có thể đưa ra quyết định phù hợp cho chính mình", bác sĩ Quý chia sẻ.

Đó cũng là lý do mà bác sĩ Quý cùng các cộng sự Y học cộng đồng thành lập Dự án Hỗ trợ bệnh nhân ung thư từ năm 2017 và phát triển nhiều hoạt động hỗ trợ. Mục tiêu của dự án không chỉ là biên soạn những bài viết hay, cung cấp thông tin y khoa chính xác dễ hiểu mà còn giúp bệnh nhân và gia đình hiểu rõ hơn về tầm soát, điều trị, dinh dưỡng và chăm sóc giảm nhẹ để sống như là chính mình.

Dự án Hỗ trợ bệnh nhân ung thư cam kết tạo ra một mạng lưới kết nối giữa các đồng nghiệp trong lĩnh vực ung thư và cộng đồng quan tâm với mục đích cung cấp các kiến thức về bệnh lý ung thư, tầm soát ung thư, dinh dưỡng trong ung thư và chăm sóc giảm nhẹ. Bên cạnh đó, dự án của bác sĩ Quý giúp bệnh nhân, người thân làm chủ thông tin của quá trình điều trị bằng kiến thức đúng đắn theo tiêu chuẩn của thế giới về ung thư và đẩy lùi được các thông tin sai lệch, không chính thống lan truyền trên mạng xã hội.

3. Người bệnh chiến thắng ung thư trở thành người truyền cảm hứng

Điều đặc biệt là mạng lưới của bác sĩ Quý không chỉ có bác sĩ và sinh viên y khoa mà còn có nhiều bệnh nhân từng chiến thắng ung thư. Họ trở thành những người truyền cảm hứng, giúp những bệnh nhân mới giữ vững niềm tin trong hành trình điều trị.

Song song với công việc chuyên môn, bác sĩ Quý còn dành nhiều thời gian hỗ trợ cộng đồng người Việt tại Nhật Bản. Anh chứng kiến không ít người lao động Việt Nam gặp khó khăn khi tiếp cận dịch vụ y tế do rào cản ngôn ngữ và nhận thức. Có người không biết nên khám ở khoa nào, không hiểu hướng dẫn điều trị hoặc bỏ lỡ cơ hội được chăm sóc y tế kịp thời. Bằng những kết nối và kiến thức của mình, bác sĩ Quý đã hỗ trợ nhiều người tìm được cơ sở y tế phù hợp, vận động xây dựng các hình thức hỗ trợ ngôn ngữ cho bệnh nhân Việt Nam và kết nối họ với các tổ chức xã hội khi cần thiết.

Sau hơn một thập kỷ hành nghề Y, bác sĩ Quý cho rằng kỹ năng quan trọng nhất của người thầy thuốc không chỉ là kiến thức chuyên môn mà còn là khả năng giao tiếp và thấu hiểu. Một lời giải thích rõ ràng, một cuộc trò chuyện chân thành hay một tia hy vọng được trao đúng lúc có thể tạo nên khác biệt rất lớn đối với người bệnh. "Nếu chỉ làm việc trong bệnh viện, mỗi năm tôi có thể giúp được vài trăm bệnh nhân. Nhưng nếu lan tỏa được kiến thức đúng cho cộng đồng, chúng ta có thể giúp được nhiều người hơn; thậm chí giúp họ không trở thành người bệnh", anh nói.

Có lẽ cũng vì niềm tin ấy mà sau nhiều năm xa quê hương, người bác sĩ Việt tại Nhật Bản vẫn miệt mài với những dự án cộng đồng. Bởi với bác sĩ Quý, điều quý giá nhất của nghề y không chỉ là chữa bệnh, mà còn là giúp con người hiểu đúng, sống tốt hơn và giữ được hy vọng ngay cả trong những thời điểm khó khăn nhất của cuộc đời. Ngoài tư vấn online, bác sĩ Quý còn tích cực kết nối các bệnh nhân người Việt Nam tại Nhật Bản đến cơ sở y tế phù hợp, giúp họ vượt qua rào cản ngôn ngữ, vận động Bệnh viện Trung ương Kyoto Miniren tổ chức giờ khám riêng cho người Việt hoặc nhờ đồng nghiệp khám thêm dù đã quá giờ, tình cảm của những người con Việt xa xứ luôn đoàn kết, tương trợ lẫn nhau và hướng về quê hương Việt Nam yêu dấu.

Mời bạn xem thêm:

Người phụ nữ Nhật nặng lòng với bệnh nhi ung thư

SKĐS - "Những nụ cười, sức khỏe của các em chính là nguồn động viên quý giá nhất. Đó là động lực thôi thúc tôi tiếp tục hợp tác để hỗ trợ tốt hơn cho những trẻ bị ung thư"... Đó là chia sẻ của bà Kazuyo Watanabe tại buổi gặp mặt, trao tặng danh hiệu "Công dân danh dự tỉnh Thừa Thiên Huế" .