Trái với kỳ vọng của nhiều người, đợt công bố này dường như không mang đến bất kỳ bằng chứng chấn động nào về sự sống ngoài hành tinh hay công nghệ bí ẩn vượt ngoài hiểu biết hiện nay.
Hình ảnh này được chụp từ bề mặt Mặt Trăng trong sứ mệnh Apollo 12 năm 1969 và được cho là mô tả "hiện tượng không xác định", nằm trong số các tư liệu liên quan đến UAP được đăng tải. (Nguồn: NASA)
Các tài liệu trải dài từ thập niên 1940 đến những năm 2020, được thu thập từ nhiều cơ quan khác nhau của Mỹ, bao gồm quân đội, FBI, NASA, Bộ Ngoại giao và cộng đồng tình báo. Nội dung bao gồm video, ảnh chụp, báo cáo tình báo, điện tín ngoại giao và nhiều hồ sơ liên quan đến các vụ nhìn thấy vật thể lạ trên lãnh thổ Mỹ, ở nước ngoài, thậm chí cả trên bề mặt Mặt Trăng.
Qua đánh giá ban đầu, phần lớn tài liệu không cho thấy điều gì quá mới mẻ. Nhiều hồ sơ từng được công bố một phần trước đây, trong khi không ít nội dung vẫn bị che đen để bảo vệ thông tin cá nhân hoặc dữ liệu nhạy cảm. Các nhà phân tích cho rằng sẽ cần thêm thời gian để xem xét toàn bộ kho dữ liệu này, nhưng hiện tại chưa có dấu hiệu về bất kỳ phát hiện mang tính "bom tấn" nào.
Đợt công bố lần này nằm trong chương trình mang tên PURSUE, hệ thống báo cáo và giải mật hồ sơ về các cuộc chạm trán UAP do chính quyền Mỹ triển khai. Theo Lầu Năm Góc, đây là bước đi đầu tiên trong nỗ lực hướng tới "sự minh bạch tối đa" về chủ đề gây tranh cãi suốt nhiều thập kỷ.
Thông cáo của Bộ Chiến tranh Mỹ, chương trình PURSUE có sự phối hợp của Nhà Trắng, Văn phòng Giám đốc Tình báo Quốc gia (ODNI), NASA, FBI, Bộ Năng lượng cùng Văn phòng Giải quyết Dị thường Toàn diện AARO (cơ quan chuyên điều tra các hiện tượng bất thường, được thành lập từ năm 2022).
Việc công bố hồ sơ lần này bắt nguồn từ chỉ thị của Tổng thống Donald Trump hồi đầu năm. Khi đó, ông tuyên bố sẽ yêu cầu các cơ quan liên bang rà soát và công khai những tài liệu liên quan đến UFO, UAP và khả năng tồn tại sự sống ngoài Trái Đất.
Nhà Trắng khẳng định chính quyền Tổng thống Trump muốn cung cấp cho công chúng "mức độ minh bạch chưa từng có", thay vì tiếp tục giữ kín hoặc làm giảm uy tín các báo cáo liên quan đến UFO như nhiều chính quyền trước đây bị chỉ trích.
Bộ trưởng Chiến tranh Mỹ Pete Hegseth cho rằng, các tài liệu này từ lâu đã làm dấy lên vô số suy đoán và người dân Mỹ "xứng đáng được tự mình xem xét chúng". Trong khi đó, Giám đốc Tình báo Quốc gia Mỹ Tulsi Gabbard tuyên bố cộng đồng tình báo đang phối hợp chặt chẽ với Bộ Chiến tranh để tiếp tục rà soát và giải mật thêm nhiều hồ sơ khác trong thời gian tới.
FBI cũng gọi đây là lần đầu tiên công chúng Mỹ được tiếp cận rộng rãi với các tài liệu giải mật về UAP ở quy mô lớn như vậy. NASA thì nhấn mạnh rằng cơ quan này sẽ tiếp tục tiếp cận hiện tượng UAP theo hướng khoa học, dựa trên dữ liệu và bằng chứng thực tế.
Dù được quảng bá rầm rộ, nhiều hình ảnh trong kho lưu trữ mới vẫn gây tranh cãi vì thiếu ngữ cảnh hoặc không đủ dữ liệu xác minh. Một số bức ảnh chụp từ các sứ mệnh Apollo lên Mặt Trăng xuất hiện những vật thể kỳ lạ, nhưng nhiều chuyên gia cho rằng đây có thể chỉ là hiện tượng phản xạ ánh sáng hoặc lỗi quang học.
Một hình ảnh khác được mô tả là "vật thể hình quả bóng bầu dục gần Nhật Bản" lại bị nghi ngờ thực chất chỉ là khí cầu. Điều này đặc biệt đáng chú ý khi Mỹ và đồng minh nhiều năm qua liên tục cảnh báo về hoạt động do thám bằng khí cầu của Trung Quốc tại khu vực Thái Bình Dương. Vụ khinh khí cầu Trung Quốc bay qua Mỹ và bị bắn hạ năm 2023 từng gây chấn động toàn cầu.
Nhiều chuyên gia cũng cho rằng vấn đề lớn nhất hiện nay là không ít vụ nhìn thấy UFO thực chất có thể liên quan đến hoạt động do thám, máy bay không người lái hoặc công nghệ quân sự bí mật của các đối thủ chiến lược, thay vì nguồn gốc ngoài hành tinh.
Một điểm gây tranh cãi khác là chính phủ Mỹ vẫn chưa công bố hình ảnh từ ba vật thể lạ bị bắn hạ trên bầu trời Mỹ và Canada năm 2023, dù trước đó từng hứa sẽ minh bạch thông tin. Điều này khiến nhiều người đặt câu hỏi về mức độ cởi mở thực sự của Washington trong vấn đề UAP.
Nhìn chung, đợt giải mật lần này giúp hé lộ thêm cách chính phủ Mỹ theo dõi và xử lý các báo cáo về UFO suốt nhiều thập kỷ, nhưng chưa mang lại bằng chứng rõ ràng nào về người ngoài hành tinh hay công nghệ vượt ngoài Trái Đất. Với nhiều người yêu thích chủ đề UFO, kho tài liệu mới có lẽ sẽ gây tò mò hơn là tạo ra cú sốc thực sự.
