Như một quy luật, bắt đầu vào quý IV hằng năm, các hoạt động buôn lậu và gian lận thương mại qua các cửa khẩu càng trở nên sôi động và gia tăng. Hàng nhập lậu vào nhiều không chỉ gây thất thoát nguồn thu cho ngân sách, tác động xấu đến tình hình sản xuất trong nước mà còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây hại cho sức khoẻ con người, ảnh hưởng đến việc giữ gìn an ninh trật tự.
Tại Quảng Ninh, công tác chống buôn lậu và gian lận thương mại đối với nhiều mặt hàng khác diễn biến rất phức tạp. Tính đến cuối tháng 11/2010, ngành hải quan tỉnh Quảng Ninh đã phối hợp với các lực lượng chức năng phát hiện, bắt giữ, xử lý 477 vụ buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hoá qua biên giới và vi phạm thủ tục hải quan trị giá gần 14 tỷ đồng, bằng 93% về số vụ và tăng 14,7% về trị giá so với cùng kỳ năm 2009. Khu vực Móng Cái có trên 70km đường biên giới tiếp giáp với nước bạn Trung Quốc, có cửa khẩu quốc tế. Đây là điều kiện thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội nhưng cũng là cơ hội để các đối tượng buôn lậu lợi dụng vận chuyển, buôn bán hàng lậu, hàng giả, hàng kém chất lượng. Hàng lậu vượt sông qua đường tiểu ngạch, sau đó được các chủ hàng xé lẻ vận chuyển bằng xe máy, thuyền băng qua khu vực biên giới, tập kết tại một điểm kín đáo hoặc vận chuyển bằng những con đường nhỏ nhằm tránh trạm kiểm soát. Từ đây, hàng lậu mới được tập kết vào các xe khách để chuyển sâu vào nội địa...
 Tập kết hàng lậu |
Tại Lạng Sơn, kết quả từ đầu năm đến nay, lực lượng chức năng đã kiểm tra, xử lý trên 4.000 vụ buôn bán, vận chuyển hàng lậu, hàng cấm, hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ, hàng không được phép lưu thông trên thị trường. Trị giá hàng hóa tịch thu, phạt hành chính hàng chục tỷ đồng. Trong đó có gần 2.000 vụ hàng nhập lậu; gần 1.500 vụ hàng cấm; gần 400 vụ gia súc, gia cầm nhập lậu, tịch thu tiêu hủy nhiều loại sản phẩm như gà thịt, thịt gia súc, trứng; gần 90 vụ hàng giả; gần 200 vụ gian lận thương mại…
Mặc dù tỉnh Lạng Sơn đã có những chỉ đạo quyết liệt các ngành chức năng, các huyện, tích cực như tuyên truyền, vận động nhân dân không tham gia tiếp tay cho bọn buôn lậu, gian lận thương mại; tăng cường các lực lượng ở tuyến biên giới tổ chức phối hợp lập chốt chặn khu vực trọng điểm... nên các hoạt động buôn bán, vận chuyển hàng lậu cũng như hàng cấm không dám ngang nhiên, công khai như trước mà kín đáo hơn với những thủ đoạn tinh vi để qua mặt lực lượng chức năng. Khi có khách đặt hàng, chỉ cần một cuộc điện thoại thì chỉ sau vài phút, hàng từ một địa điểm nào đó sẽ được đem đến đúng với yêu cầu. Các đối tượng buôn lậu không trực tiếp tham gia mà đóng kín vào các thùng carton thuê người vận chuyển. Khi bị phát hiện, chỉ có người vận chuyển thuê, vì thế nhiều vụ hàng lậu bị bắt giữ là hàng vô chủ nên việc xử lý rất khó khăn.
Bên cạnh đó, đội ngũ buôn lậu có một hệ thống “tai mắt” được trang bị thông tin bộ đàm hiện đại và rải dọc khắp tuyến đường mà hàng lậu sẽ đi qua. Chính vì thế, bất kể ngày hay đêm, chỉ cần vài phút giao ca của các tổ, đội chống buôn lậu tại khu vực biên giới là hàng lậu, hàng cấm đã có cơ hội lọt qua.
Để ngăn chặn và phòng chống buôn lậu hiệu quả trong dịp cuối năm này đòi hỏi phải có sự phối hợp đồng bộ, toàn diện giữa các lực lượng chuyên trách và chính quyền địa phương, trong đó không thể thiếu vai trò của quần chúng nhân dân, phát động phong trào quần chúng nhân dân tích cực tham gia phòng, chống buôn lậu bằng cách giám sát, cung cấp thông tin, không tiếp tay cho đối tượng buôn lậu. Đặc biệt để ngăn chặn triệt để và có tác dụng răn đe, giáo dục chung thì các vụ việc vi phạm phải được xử lý nghiêm minh mới mong giảm được thực trạng nhức nhối này.
Dương Tùng