Hàng giả núp bóng ‘xách tay’, ‘sale sốc’, KOL quảng bá: TPHCM siết truy xuất nguồn gốc

Hàng giả núp bóng 'xách tay', 'sale sốc'

Chia sẻ tại Tọa đàm “Minh bạch thông tin sản phẩm - chung tay bảo vệ người tiêu dùng”, Thượng tá Nguyễn Thành Danh - Phó Trưởng phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường Công an TPHCM cho biết, qua thực tiễn đấu tranh phòng, chống hàng giả, hàng kém chất lượng và hàng hóa không rõ nguồn gốc nhận thấy các đối tượng ngày càng sử dụng nhiều thủ đoạn tinh vi để tạo lòng tin với khách hàng.

Một trong những chiêu thức phổ biến là quảng cáo sản phẩm dưới danh nghĩa “hàng xách tay”, “hàng chính hãng khuyến mại”, sau đó tung chương trình giảm giá để kích thích người mua. Nhiều sản phẩm giả sử dụng bao bì, logo, mã QR, tem chống giả… để tạo cảm giác sản phẩm có nguồn gốc hợp pháp, khiến người tiêu dùng khó phân biệt bằng mắt thường.

Ngoài ra, các chiêu “giảm giá sốc”, “xả kho”, “giá nhập”, “giá độc quyền trong livestream”, “chỉ còn vài sản phẩm”…khiến khách hàng nhanh chóng xuống tiền mà không có đủ thời gian kiểm tra nguồn gốc, chất lượng sản phẩm.

Đáng chú ý, một số đối tượng còn tận dụng người nổi tiếng, KOL, KOC hoặc tài khoản có lượng người theo dõi lớn để quảng bá, chứng thực sản phẩm, qua đó gia tăng niềm tin của người mua.

Theo Thượng tá Nguyễn Thành Danh, thực tế này đặt ra yêu cầu cấp thiết phải xây dựng cơ chế định danh, xác thực và truy xuất nguồn gốc, từng bước chuyển phương thức phòng, chống hàng giả truyền thống sang quản lý dựa trên dữ liệu và công nghệ.

8 tháng xử lý 826 vụ vi phạm

Ông Nguyễn Quang Huy - Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường TPHCM cho rằng, trong bối cảnh thương mại điện tử và phân phối đa kênh phát triển mạnh, minh bạch thông tin hàng hóa ngày càng cấp thiết. Khác với mua bán truyền thống, người tiêu dùng trên môi trường điện tử hạn chế khả năng tiếp xúc, kiểm chứng trực tiếp hàng hóa. Trong khi đó, chuỗi cung ứng ngày càng phức tạp với nhiều khâu trung gian làm gia tăng nguy cơ mua phải hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, xuất xứ.

Trong 8 tháng đầu năm 2026, lực lượng Quản lý thị trường TPHCM đã kiểm tra, xử lý 826 vụ vi phạm liên quan hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc, hàng lậu trên các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội; tạm giữ hơn 220.000 sản phẩm trị giá gần 19 tỷ đồng, xử phạt hơn 8,5 tỷ đồng và chuyển cơ quan điều tra 7 vụ có dấu hiệu tội phạm.

Theo ông Nguyễn Quang Huy, thông tin sản phẩm là một trong những yếu tố nền tảng để nâng cao hiệu quả quản lý thị trường, đồng thời bảo vệ quyền lợi của doanh nghiệp và người tiêu dùng.

Thời gian tới, lực lượng quản lý thị trường sẽ tăng cường phối hợp với các sở, ngành để chia sẻ, kết nối và từng bước chuẩn hóa dữ liệu về hàng hóa, nguồn gốc, xuất xứ, chủ thể kinh doanh và quá trình lưu thông.

Việc ứng dụng công nghệ số trong phân tích, đối chiếu dữ liệu sẽ giúp sớm phát hiện dấu hiệu bất thường, phục vụ kiểm tra, xử lý vi phạm, đồng thời hạn chế doanh nghiệp phải cung cấp cùng một thông tin nhiều lần cho các cơ quan quản lý.

Truy ngược thực phẩm vi phạm đến trang trại, nhà máy

BS.CKII Lê Minh Hải - Phó Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TPHCM cho rằng, minh bạch thông tin về chất lượng, hồ sơ công bố và nguồn gốc thực phẩm là yêu cầu quan trọng để bảo vệ sức khỏe người tiêu dùng. Thông tin thiếu chính xác có thể làm gia tăng nguy cơ sử dụng thực phẩm giả, kém chất lượng, đồng thời gây khó khăn cho việc hậu kiểm, truy xuất và thu hồi sản phẩm.

Thời gian qua, TPHCM đã triển khai truy xuất nguồn gốc đối với một số nhóm thực phẩm, hướng đến minh bạch thông tin xuyên suốt chuỗi cung ứng, từ nguồn giống, vùng trồng, chăn nuôi, sản xuất, sơ chế, đóng gói, kiểm dịch, vận chuyển đến phân phối.

Theo ông Hải, Sở An toàn thực TPHCM phẩm kỳ vọng hệ thống truy xuất nguồn gốc sẽ giúp chuyển dần từ kiểm tra, xác minh chủ yếu dựa trên hồ sơ sang khai thác, đối chiếu dữ liệu số. Đặc biệt, khi xảy ra nguy cơ ngộ độc thực phẩm hoặc phát hiện chất cấm, hệ thống có thể hỗ trợ “truy ngược” đến trang trại, nhà máy, nhanh chóng khoanh vùng lô hàng vi phạm để cảnh báo, ngăn chặn lưu thông và thu hồi.

Việc truy xuất cũng giúp người tiêu dùng kiểm chứng thông tin do cơ sở sản xuất, kinh doanh cung cấp và kịp thời phản ánh đến cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu thực phẩm không bảo đảm an toàn.

Giám đốc Sở An toàn thực phẩm TPHCM khuyến nghị, doanh nghiệp sản xuất cần chuẩn hóa mã QR, liên kết với hồ sơ tự công bố, kết quả kiểm nghiệm và chứng nhận an toàn thực phẩm; công khai rõ điều kiện bảo quản, hạn sử dụng và cảnh báo dị ứng. Doanh nghiệp nhập khẩu phải bảo đảm nhãn phụ tiếng Việt đầy đủ, chính xác và số hóa các tài liệu liên quan để thuận tiện tra cứu.

Đối với các đơn vị kinh doanh, phân phối, siêu thị và thương mại điện tử, tiêu chí minh bạch thông tin, truy xuất nguồn gốc cần được siết chặt ngay từ khâu kiểm soát đầu vào, đồng thời tạo điều kiện để người mua dễ dàng tra cứu thông tin sản phẩm.

“Minh bạch thông tin không chỉ là nghĩa vụ tuân thủ pháp luật mà còn là chiến lược để doanh nghiệp bảo vệ uy tín và xây dựng niềm tin bền vững. Khi doanh nghiệp chủ động đưa hồ sơ chất lượng ra ‘ánh sáng’, người tiêu dùng sẽ trở thành lực lượng giám sát tự nhiên hiệu quả”, BS.CKII Lê Minh Hải nhấn mạnh.

Hà Tĩnh siết chặt chống hàng giả trong lĩnh vực y tế

Sở Y tế Hà Tĩnh đề nghị tăng cường chống buôn lậu, hàng giả trong lĩnh vực dược, mỹ phẩm và thực phẩm chức năng.