Hạn chế thất thoát chi tiêu công

143.000 tỷ đồng nếu so với GDP thì gói kích cầu của Việt Nam chiếm tới 8,9% GDP thuộc hàng cao nhất thế giới, chỉ sau Trung Quốc 13,3% và Malaysia 9%, cao hơn con số 6% của Mỹ hay 8% của Singapore. Do khủng hoảng, suy thoái nặng nề, “nhu cầu cứu giúp” nền kinh tế một cách khẩn trương, quyết liệt có thể làm “sao nhãng” bài toán hạn chế lãng phí, thất thoát trong chi tiêu công. Người ta dễ tạm thời bỏ qua những sai sót trong quá trình thực thi. Tham nhũng, đi kèm thất thoát, có thể có thêm đất nảy nở.

Tồn tại chủ yếu trong công tác quản lý chi tiêu công vẫn còn bức xúc ở một số điểm như thẩm quyền ban hành chính sách chế độ chi tiêu chưa rõ ràng, Luật NSNN quy định cụ thể cơ quan được ban hành các chính sách chế độ về định mức phân bổ ngân sách, chế độ chi tiêu ngân sách. Tuy nhiên, trong quá trình thực hiện, một số bộ ngành vẫn thực hiện hướng dẫn các định mức phân bổ, chế độ chi tiêu trái với quy định của Luật NSNN, dẫn đến việc thực hiện ở các địa phương gặp rất nhiều khó khăn.

Trong xây dựng cần phải kiểm soát chặt chẽ chi tiêu công (ảnh chỉ có tính chất minh họa).

Bên cạnh đó, việc thiếu quy định về trách nhiệm giải trình của các đơn vị được trực tiếp giao và sử dụng ngân sách: Hiện nay, trách nhiệm giải trình dự toán, phân bổ dự toán chi NSNN và quyết toán ngân sách trước Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội, HĐND và các cơ quan của HĐND các cấp mới chỉ tập trung vào các cơ quan tổng hợp các cấp (cơ quan tài chính, cơ quan kế hoạch và đầu tư các cấp); chưa có quy định cụ thể về chế độ trách nhiệm thuyết minh, giải trình của các bộ, cơ quan Trung ương và các cơ quan, đơn vị dự toán cấp I ở địa phương trước Quốc hội và các cơ quan của Quốc hội, HĐND và các cơ quan của HĐND trong khâu lập, phân bổ dự toán chi ngân sách, sử dụng ngân sách và quyết toán ngân sách dẫn đến các cơ quan dự toán cấp I của các cấp ngân sách, trách nhiệm của các đơn vị này chưa cao.

Việc quản lý vốn đầu tư phát triển dàn trải: Chưa quy định đầy đủ về quản lý vốn đầu tư phát triển (lập dự toán, phân bổ vốn, thanh toán và quyết toán vốn, dự án đầu tư), trong tổ chức thực hiện còn tình trạng bố trí vốn cho nhiều dự án chưa đúng với quy hoạch, kế hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt, chưa đủ thủ tục, chưa căn cứ vào nguồn lực và còn dàn trải, làm cho dự án đầu tư triển khai chậm, kéo dài thời gian thực hiện, giảm hiệu quả vốn đầu tư NSNN.

Vì thế các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý chi tiêu công trong thời gian tới cần tập trung vào một số việc như cần từng bước hoàn thiện hệ thống luật pháp về quản lý tài chính - NSNN nói riêng và hệ thống pháp luật của Việt Nam nói chung nhằm phục vụ mục tiêu phát triển nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa; thúc đẩy nền kinh tế nước ta hội nhập sâu rộng với nền kinh tế thế giới; tạo lập môi trường tài chính ngân sách lành mạnh nhằm giải phóng và phát triển các nguồn lực; phân bổ ngân sách một cách hợp lý, đảm bảo công bằng phục vụ mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của đất nước, đảm bảo an ninh quốc phòng; ổn định và phát triển nền tài chính quốc gia, góp phần tăng trưởng kinh tế cao, bền vững, thực hiện xóa đói giảm nghèo.           

Vân Hoa