Hạn chế tác dụng phụ của thuốc gây tê tủy sống

Suckhoedoisong.vn - Những năm gần đây, việc sử dụng phương pháp gây tê tủy sống (GTTS)...

Những năm gần đây, việc sử dụng phương pháp gây tê tủy sống (GTTS) và gây tê ngoài màng cứng (GTNMC) trong phẫu thuật bụng dưới và chi dưới hay phẫu thuật tiết niệu,.. đang được các nhà gây mê trên thế giới áp dụng. Tuy nhiên, các thuốc sử dụng trong phương pháp này cũng gây nhiều tác dụng không mong muốn khá nguy hiểm.

Cấu trúc hóa học của thuốc gây tê có mối liên quan đến tác dụng và độc tính của thuốc. Thuốc có tính tan trong lipid càng cao, ái lực với receptor càng lớn, hoạt tính gây tê càng mạnh; đồng thời làm chậm sự thủy phân của các esterase nên thời gian tác dụng kéo dài. Procain, lidocain và mepivacain tan trong lipid kém nên thời gian tác dụng ngắn; ngược lại, bupivacain tan tốt trong lipid, khả năng liên kết với protein mạnh nên hoạt tính gây tê mạnh, thời gian tác dụng kéo dài. Do vậy, bupivacain được chỉ định trong các phẫu thuật yêu cầu thời gian vô cảm trên 90 phút.

Tác dụng toàn thân xuất hiện khi thuốc hấp thu vào vòng tuần hoàn chung ở mức nồng độ hiệu dụng. Khi nồng độ thuốc trong máu cao xuất hiện độc tính trên hệ thần kinh trung ương và độc tính trên tim. Biểu hiện lâm sàng với nhiều mức độ khác nhau: nhẹ là chóng mặt, choáng váng; nặng là co giật, hôn mê, rối loạn nhịp tim, suy tuần hoàn.

Nguyên tắc điều trị ngộ độc thuốc tê: chống co giật bằng thiopental hoặc diazepam, kích thích tuần hoàn bằng các thuốc co mạch như ephedrin nếu thất bại thay bằng thuốc vận mạch adrenalin. Đặt nội khí quản thở máy kiểm soát hô hấp. Sử dụng atropin khi xuất hiện chậm nhịp tim,... Trong trường hợp ngộ độc bupivacain có thể chỉ định dung dịch lipid truyền tĩnh mạch. Trong GTTS, hạ huyết áp là tác dụng phụ hay gặp do thuốc phong bế mạnh hệ giao cảm.

Ngoài các tác dụng phụ trên, đau đầu là tác dụng phụ xuất hiện phổ biến trong GTTS, đặc biệt ở người trẻ tuổi và nữ giới. Đau đầu xuất hiện sau gây tê và có thể kéo dài hàng tuần. Nguyên nhân gây đau đầu được giải thích là do sự rò rỉ dịch não tủy qua lỗ thủng màng cứng, làm giảm lớp rào cản đệm của dây thần kinh cảm giác, giãn mạch máu não và tăng áp lực não - tủy.

Hiện nay, có nhiều nghiên cứu về các biện pháp hạn chế đau đầu sau GTTS như: cải tiến đầu kim tiêm tủy sống, sử dụng caffeine, theophylline, sumatriptan, cosyntropin (hormon vỏ thượng thận),... Cải tiến đầu kim tiêm tủy sống làm giảm sự xuất hiện đau đầu do hạn chế sự rò rỉ dịch não tủy qua lỗ thủng màng cứng. Việc chỉ định caffeine được cho là điều trị an toàn trong đau đầu do GTTS. Tuy nhiên, có rất ít nghiên cứu về chỉ định này của caffein. Cơ chế tác dụng giảm đau đầu sau GTTS của caffeine là làm giảm áp lực trong não và co mạch máu não. Trên lâm sàng để hạn chế tác dụng phụ này, thường sử dụng kim gây tê đầu nhỏ 25 - 27 G, uống coca và khuyên bệnh nhân nghỉ ngơi, hạn chế thay đổi tư thế.

DS. Nguyễn Thị Hà

(Bệnh viện E Trung ương)

Loading...
Bình luận
  • Dieu nguyen thi (dieubhxhkry@gmail.com)

    E mổ nội soi cắt polype tử cung, gây tê tủy sống, sau 1 ngày mổ e đau đầu nhiều khi ngồi dậy đau vùng trán và phía sau chóp đầu, e cũng uống cafe nhưng 3 ngày rồi e k thấy giảm đau. Khi nằm xuống thì hoàn toàn k đau đầu. Tư vấn e với giờ phải làm sao để khỏi đâu đầu, e cũng mua giảm đâu đầu viên sủi uống đỡ chút nhưng vẫn đau lại
  • Nguyễn Thị kiều Trang (Kieutrang171192@gmail.com)

    Bạn cháu mổ nối lại gân chân ...sau khi gây tê tủy sống ....và được về nhà 3 ngày bạn cháu bị đau đầu hoài.bây giờ con phải làm sao ạ
  • Nguyen tien (Tien2605@gmail.com)

    E mổ chân rut đinh . Nhung e bi đau đầu . Có cách nào giúp bớt đao ko ạ
  • Nga 0967098843 (Anhbich538@gmail.com)

    Cháu mổ dây chằng có sử dụng gây tê tủy sống cháu mổ được 1 tuần rồi về nha đầu cháu đau toát mồ hôi chóng mặt hoa mắt buồn nôn 2 hôm nay rồi giờ cháu phải làm sao để cải thiện được đây ạ
  • Nga 0967098843 (Anhbich538@gmail.com)

    Cháu mổ dây chằng có sử dụng gây tê tủy sống cháu mổ được 1 tuần rồi về nha đầu cháu đau toát mồ hôi chóng mặt hoa mắt buồn nôn 2 hôm nay rồi giờ cháu phải làm sao để cải thiện được đây ạ
  • Thơm (tranmanhnga2015@gmail.com)

    Em mổ chân rút đinh, em có gây tê tuỷ sống, em bị đau lưng cứng cổ và đau đầu đã 3 ngày, bs cho em hỏi có cách nào ngoài uống coca để giảm tác dụng phụ này không ạ.
  • xa thi tuyet (0977429280)

    em mo sinh em be dc mot tuan ve nay thi bi te liet mat mot chan hoi bac si co thuoc hoac cach nao chua
  • Diệp thế hoang anh (Diepthehoanganh@gmail.com)

    Em mổ dây chằng do gây tê giờ đau đầu quá. Làm cách nào cho hết vậy
  • Minh (minhnguyenhong123@gmail.com)

    Vợ tôi chích tế khi sinh giờ thường xuyên bị ngứa xin hỏi có cách nào giảm cơn ngứa kh ạ ( sdt 0979 0975 38)
  • Nguyen thi uyen (touyenbacninh@ gmail.com)

    Toi mo u so tu cung cat ban phan luc mo da gay te uy song nay da dc 4 thang roi ma dau cho tiem vung gay te .xin hoi phai dung loai thuoc hay cach nao cho khoi dau
  • Hồ văn thủy (Thuyhv175@gmail.com)

    Tôi mổ lấy nẹp và đinh ở chân. Qua hôm sau khi ngồi dậy thì gáy bị cứng gây chóng mặt, ù tai, toát mồ hôi. Tôi phải làm sao?
  • Hồ văn thủy (Thuyhv175@gmail.com)

    Tôi mổ lấy nẹp và đinh ở chân. Qua hôm sau khi ngồi dậy thì gáy bị cứng gây chóng mặt, ù tai, toát mồ hôi. Tôi phải làm sao?
  • Mai văn tài (Tantai.021082@gmail.com)

    Tôi mổ sỏi thận, có gây tê tủy sống, đến nay đã được 1 tuần rồi , nhưng tôi cảm thấy vẫn còn hoa mat ,chóng mat, không biết có phải tác dụng phụ của thuốc hay không, cho tôi xin câu trả lời để tôi bót lo hon, tôi xin cảm on
  • Pham thi thanh tuyet (0906648028)

    Em mỗ trĩ bằng phương pháp gây tê tuỷ sống, nhưng sau khi xuất viện về nhà thì bị đau đầu kinh khủng va kèm theo ói, đi tái khám thì bác sỹ kêu uống cafe đá ngày 2 lần, mình nằm hoài thì có cảm giác ko bị đau đầu nữa, nhưng đã 9 ngày rồi minh muốn tập ngồi dậy để làm quen , rồi đi làm việc lại, nhưng ngồi khoản 15 là muốn chóng mặt lại, xin bác sỹ chỉ dẫn giùm em, mọi người có kinh nghiệm chỉ giúp giùm, xin cảm ơn
  • tran thi dung (tranthidung09111988@gmail.com)

    Em sinh mo gay te ty song nhug em bi te va nhuc chan em ko dung dc lsm sao cho het dau nhuc va te chan a
  • đoan duy doanh (doanh doan duy 80@gmail.con)

    Toi vua mo soi than su dung phuong phap gay me tuy song.gio dang gap tac dung phu la dau cung gay va chong mat khi ngoi day.cin hoi bac si cach de giam nhanh cac trieu chung tren.si cam on
  • Nguyễn thị xuân (0918607575)

    Tôi mổ lấy vít ở đầu gối kỹ thuật gây tê tuỷ sống sau mổ 2 ngày tôi bị đau đầu nhiề mong bs tư vấn giúp giảm triệu chứng đau đầu trên
  • Đặng thị hồng nhung (nhunglazy1996@Gmail.com)

    Cho em hỏi với em đi mổ lấy đinh em cứ ngồi dậy là đau đầu cứng gáy và buồn nôn phải làm sao ạ
  • Nguyễn thị lan (Mèocoi104@yahoo.com)

    Uống cafe đen pha sữa là hết đau đầu b nhé
  • Thiet (nguoiban_dangyeu_2632005@yahoo.com)

    E hay bị đau đầu và đau thắt lưng mặc dù đã sinh mổ 3 năm rồi. E có cách nào để chữa khỏi không ah
  • le thi mai huong (huong. lethimai@gmail.com)

    Sau sinh e bị đau nửa sau đầu 9 ngày sau đấy hết đâu hoàn toàn tuy nhiên giờ sau sinh 5 tháng e lại bị đau trở lại. bác sĩ có thể tư vấn cho e làm cách nào để giảm đau không ạ? dùng cafein có tác dụng nữa không ạ
  • Vũ mạng thắng (Bongbi3108@gmail.com)

    E mổ lấy đinh và gây tê tuỷ sống dc khoảng 6 ngày nhưng vẫn đau đầu do gây tê tuỷ sống. Làm thế nào cho hết đau ạ

Gửi bài viết cho tòa soạn qua email: bandientuskds@gmail.com

ĐẶT CÂU HỎI & NHẬN TƯ VẤN MIỄN PHÍ TỪ CHUYÊN GIA
ĐỌC NHIỀU NHẤT