1. Vì sao đeo hàm giả lại gây đau lợi?
Hàm giả tháo lắp cần thời gian để người sử dụng thích nghi với cảm giác có vật lạ trong miệng. Trong những ngày đầu, một số người có thể thấy vướng, khó nói chuyện, tiết nhiều nước bọt hoặc cảm giác hàm chưa thật sự ổn định. Những biểu hiện nhẹ này thường giảm dần khi cơ miệng và lưỡi thích nghi.
Tuy nhiên, đau lợi không phải lúc nào cũng là phản ứng bình thường. Một nguyên nhân thường gặp là hàm giả bị tì đè vào một số điểm trên niêm mạc, tạo áp lực quá mức khi đeo hoặc ăn nhai. Bờ hàm quá dài, bề mặt không phù hợp với hình dạng sống hàm hoặc hàm bị lệch khi vận động đều có thể gây cọ xát, dẫn đến vùng lợi đỏ, đau và loét.
Ở người mới nhổ răng, hình dạng nướu và xương hàm còn thay đổi trong quá trình lành thương. Vì vậy, chiếc hàm vừa khít ở thời điểm đầu có thể trở nên lỏng hoặc tì đè sau một thời gian. Người mất răng lâu năm cũng có thể gặp tình trạng hàm giả không còn bám chắc do sống hàm tiêu dần, khiến hàm dễ dịch chuyển khi nói chuyện hoặc ăn uống.
Ngoài ra, đau lợi có thể liên quan đến vệ sinh hàm giả chưa đúng cách, mảng bám tích tụ, nhiễm nấm miệng hoặc bệnh lý niêm mạc. Các tình trạng đau kéo dài, xuất hiện mảng đỏ, mảng trắng, vết loét hoặc chảy máu cần được nha sĩ kiểm tra để xác định nguyên nhân.
Hàm giả tháo lắp cần thời gian để người sử dụng thích nghi với cảm giác có vật lạ trong miệng. Ảnh minh họa AI.
2. Khi nào có thể tiếp tục đeo, khi nào cần tháo hàm?
Không phải mọi cảm giác khó chịu đều đồng nghĩa với hàm giả có vấn đề. Cách xử trí phụ thuộc vào mức độ đau, tình trạng niêm mạc và hướng dẫn của nha sĩ sau khi lắp hàm.
- Cân nhắc tiếp tục tập làm quen theo hướng dẫn: Hàm mới gây cảm giác vướng nhẹ, tăng tiết nước bọt hoặc hơi khó nói nhưng không đau đáng kể, không gây tổn thương niêm mạc. Nên bắt đầu với thức ăn mềm, cắt nhỏ và nhai chậm bằng cả hai bên hàm.
- Trường hợp cần liên hệ nha sĩ sớm: Lợi đau tại một điểm, đỏ, xuất hiện vết loét, chảy máu hoặc đau tăng khi ăn nhai. Đây có thể là dấu hiệu hàm tì đè hoặc không còn vừa khít. Nha sĩ cần kiểm tra và điều chỉnh vị trí gây cọ xát.
- Tạm tháo hàm nếu đau nhiều: Nếu hàm gây đau rõ rệt, làm tổn thương niêm mạc hoặc không thể ăn uống bình thường, bạn không nên cố đeo liên tục để chịu đau; có thể tháo hàm trong khi chờ được khám, đặc biệt khi đau nhiều, nhưng cần hỏi nha sĩ về thời điểm đeo lại.
Một số trường hợp được yêu cầu đeo hàm gần như liên tục trong thời gian ngắn sau khi nhổ răng và lắp hàm giả tức thì. Khi đó, người bệnh cần tuân thủ hướng dẫn riêng của nha sĩ, không tự ý thay đổi lịch đeo nếu chưa trao đổi. Nếu đau dữ dội hoặc sưng tăng, cần liên hệ cơ sở điều trị ngay.
3. Làm gì để giảm đau lợi và giúp hàm giả vừa khít hơn?
Trước hết, cần xác định nguyên nhân gây đau, tránh tự xử lý hàm tại nhà. Khi đi khám, người bệnh nên mô tả rõ vị trí đau, thời điểm xuất hiện và tình huống khiến đau tăng, chẳng hạn khi nói chuyện, nhai thức ăn hay tháo lắp hàm. Nếu có vết loét, nên cho nha sĩ biết vị trí để họ kiểm tra điểm tì đè.
Tùy tình trạng, nha sĩ có thể mài chỉnh vùng gây cọ xát, điều chỉnh móc giữ ở hàm giả bán phần hoặc làm lại lớp lót để hàm tiếp xúc với nướu tốt hơn. Hàm đã sử dụng lâu năm và trở nên lỏng do xương hàm, nướu thay đổi có thể cần làm lại hoặc thay hàm. Không nên tự mài, bẻ hàm hay dùng keo dán thông thường để sửa chữa vì có thể làm hỏng phục hình và gây tổn thương miệng.
Trong thời gian chờ khám, người sử dụng nên vệ sinh hàm giả mỗi ngày, làm sạch nhẹ nhàng nướu và niêm mạc miệng, đồng thời tránh thức ăn cứng, quá dai hoặc dễ mắc dưới hàm. Không tự bôi thuốc kháng sinh, thuốc chống nấm hay thuốc giảm đau trực tiếp lên vết loét khi chưa có chỉ định.
Nếu có sưng mặt, sốt, mủ, đau dữ dội hoặc khó nuốt, khó thở, người bệnh cần đi khám ngay. Vết loét không lành sau khoảng 2 tuần cũng cần được khám để loại trừ các nguyên nhân khác ngoài tổn thương do hàm giả.
Mời bạn đọc xem thêm:
