Tại Việt Nam, mỗi năm có khoảng 35.000 người tử vong do tai nạn thương tích (TNTT). 5 nguyên nhân hàng đầu là: tai nạn giao thông đường bộ, ngã, do vật sắc nhọn, động vật cắn và vật rơi. Đây là một trong nhiều nội dung của Báo cáo kết quả khảo sát về TNTT tại Việt Nam năm 2010, được Bộ LĐ-TB&XH phối hợp với Quỹ Nhi đồng Liên hợp quốc, Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) công bố. Khảo sát TNTT năm 2010 được tiến hành với 50.000 hộ gia đình, trên 63 tỉnh, thành phố cho thấy: Có đến 35% trường hợp TNTT để lại di chứng, phải phục hồi chức năng hoặc tàn tật vĩnh viễn.
Tử vong do các nguyên nhân TNTT chiếm tới hơn 10% trong tổng số nguyên nhân tử vong và có ảnh hưởng rất lớn tới nhóm đối tượng trong độ tuổi lao động. Tỉ suất TNTT không tử vong là 2.092/100.000 dân/năm. Với tỉ suất này, ước tính mỗi năm có tới 1,8 triệu trường hợp bị TNTT phải nghỉ học, nghỉ làm tối thiểu 1 ngày hoặc cần sự chăm sóc y tế. Nhóm trẻ em trong các hộ gia đình nghèo và cận nghèo, trẻ em khu vực nông thôn có nguy cơ bị TNTT cao gấp 2 lần khu vực thành thị. Theo Thứ trưởng Bộ LĐ-TB&XH Doãn Mậu Diệp, đến nay, đã có trên 50 tỉnh, thành phố phê duyệt kế hoạch phòng chống TNTT trẻ em, hướng dẫn xây dựng các mô hình an toàn phòng chống TNTT trẻ em như: trường học an toàn, cộng đồng an toàn, ngôi nhà an toàn được triển khai tại các địa phương.
Mô hình cộng đồng an toàn cũng được xây dựng theo các tiêu chí của WHO, bước đầu triển khai tại 112 xã của 12 tỉnh, thành phố. Theo đó, công tác chỉ đạo phòng, chống TNTT ở những cộng đồng điểm này do Ban Chăm sóc sức khỏe ban đầu địa phương đảm nhiệm. Hoạt động giáo dục, vận động người dân tham gia được thực hiện dưới nhiều hình thức như phát tờ rơi, loa truyền thanh, sinh hoạt câu lạc bộ. Từ mô hình này, các địa phương tổ chức hệ thống mạng lưới tình nguyện viên cùng với nhân viên y tế giám sát, ghi chép và thực hiện tốt hoạt động sơ cấp cứu ban đầu.
Từ thành công ban đầu của mô hình cộng đồng an toàn được xây dựng tại 12 tỉnh, thành có thể thấy TNTT hoàn toàn có thể tránh được, nếu như mỗi cá nhân, gia đình và cả cộng đồng đều có ý thức tự bảo vệ cho bản thân, con em và cả cộng đồng. Trách nhiệm còn lại là cơ quan quản lý phải tạo ra hành lang bảo vệ tính mạng cho người dân.
Nguyễn Quang