Theo Kế hoạch số 426/KH-UBND vừa được UBND TP Hà Nội ban hành, hệ thống tập trung trước mắt vào truy xuất nguồn gốc thịt gia súc, gia cầm, ưu tiên thịt lợn. Phạm vi quản lý trải dài từ chăn nuôi, giết mổ, vận chuyển đến sơ chế, phân phối và tiêu thụ.
Hệ thống sẽ tập trung quản lý nguồn gốc thịt gia súc, gia cầm, trong đó ưu tiên thịt lợn, nhằm kiểm soát quá trình lưu thông thực phẩm từ khâu giết mổ, vận chuyển, phân phối đến tiêu thụ.
Thay vì quản lý rời rạc từng khâu, thành phố hướng tới xây dựng cơ sở dữ liệu thống nhất, ghi nhận thông tin theo từng lô hàng. Qua đó, cơ quan chức năng có thể kiểm tra hành trình sản phẩm, phát hiện bất thường và nhanh chóng khoanh vùng khi xảy ra sự cố an toàn thực phẩm.
Đưa mã QR đến cả những hộ kinh doanh nhỏ lẻ
Hà Nội thí điểm truy xuất nguồn gốc thực phẩm ngay tại chợ. Ảnh minh hoạ: Minh Ngọc
Trong giai đoạn đầu, Hà Nội dự kiến lựa chọn ít nhất 2 cơ sở chăn nuôi, 2 cơ sở giết mổ tập trung, 2 đơn vị phân phối hoặc sơ chế cùng các đơn vị vận chuyển tham gia chuỗi thí điểm.
Đáng chú ý, hệ thống sẽ được triển khai tại 20 điểm bán, trong đó ít nhất 10 điểm là các hộ kinh doanh nhỏ lẻ tại chợ, cùng 5 bếp ăn tập thể. Thành phố lựa chọn từ 3-5 xã, phường có cơ sở tham gia chuỗi cung ứng để tổ chức thực hiện.
Một trong những yêu cầu đặt ra là hệ thống phải dễ sử dụng, phù hợp với điều kiện kinh doanh thực tế. Các cơ sở có thể thao tác trên điện thoại hoặc trình duyệt web, thực hiện tiếp nhận, tách và giao lô hàng sau khi được hướng dẫn.
Với người tiêu dùng, Hà Nội ưu tiên tích hợp chức năng tra cứu trên iHanoi và Cổng thông tin điện tử thành phố. Thông tin về nguồn gốc, hồ sơ, quá trình giết mổ, vận chuyển và phân phối được gắn với từng lô hàng, tạo điều kiện kiểm chứng khi cần thiết.
Để tránh tạo thêm gánh nặng cho cơ sở sản xuất, kinh doanh, thành phố không yêu cầu cung cấp nhật ký chăn nuôi chi tiết hằng ngày trong giai đoạn thí điểm. Các cơ sở chỉ cần ghi nhận thông tin định danh và mã lô xuất bán hoặc đầu vào khâu giết mổ.
Đối với thực phẩm có nguồn cung từ ngoài Hà Nội, việc xác định nguồn gốc được thực hiện thông qua hồ sơ hợp lệ, không phải chờ kết nối dữ liệu liên tỉnh. Hệ thống cũng được định hướng kết nối, chia sẻ dữ liệu với các nền tảng hiện có như check.hanoi.gov.vn, HanoiCheck và cơ sở dữ liệu chuyên ngành.
Có thể tạm khóa mã QR khi phát hiện thực phẩm rủi ro
Không chỉ phục vụ tra cứu, hệ thống còn được thiết kế như một công cụ hỗ trợ ứng phó sự cố an toàn thực phẩm.
Theo kế hoạch, khi phát hiện lô hàng có nguy cơ mất an toàn hoặc xảy ra sự cố, cơ quan quản lý chuyên ngành có thể kích hoạt lệnh "Tạm dừng lưu thông hoặc tạm khóa mã QR lô hàng".
Cơ chế này cho phép nhanh chóng xác định những cơ sở đã tiếp nhận, phân phối sản phẩm liên quan, qua đó hỗ trợ khoanh vùng, kiểm tra và thu hồi thực phẩm. Đây là điểm quan trọng nhằm rút ngắn thời gian xử lý, hạn chế nguy cơ sản phẩm không an toàn tiếp tục lưu thông trên thị trường.
Bên cạnh đó, hệ thống sẽ đối soát dữ liệu hằng ngày để phát hiện lô hàng thiếu hồ sơ, sai lệch số lượng hoặc sử dụng mã không đúng quy định. Các cơ sở tham gia phải chịu trách nhiệm về tính chính xác của thông tin kê khai; chính quyền cấp xã thực hiện rà soát, kiểm tra theo thẩm quyền.
Để bảo đảm hệ thống vận hành thực chất, thành phố yêu cầu tập huấn trực tiếp cho các cơ sở theo ca sản xuất, kể cả ca đêm và rạng sáng; đồng thời hỗ trợ thiết lập tài khoản, biểu mẫu và kết nối dữ liệu.
Thời gian vận hành thí điểm tối thiểu 15 ngày, dự kiến tổng kết, đánh giá trong tháng 11. Kết quả sẽ được xem xét trên các tiêu chí như độ chính xác dữ liệu, thời gian xử lý sự cố, hiệu quả cảnh báo, truy xuất, thu hồi sản phẩm và chi phí vận hành.
Trên cơ sở đó, Hà Nội sẽ hoàn thiện quy trình quản lý, vận hành và xem xét mở rộng hệ thống sang các nhóm thực phẩm khác.