Theo Kế hoạch số 400/KH-UBND TP. Hà Nôi ngày 15/10/2026, về việc tăng cường, quyết liệt thực hiện các biện pháp kiểm soát, ứng phó ô nhiễm không khí trên địa bàn Thành phố.
Theo đó, UBND thành phố yêu cầu Sở Xây dựng kết hợp với Công an thành phố và UBND các xã, phường tập trung kiểm soát các nguồn phát thải trọng điểm, trước hết là bụi từ hoạt động xây dựng, vận chuyển vật liệu, bụi đường, đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp, đốt rác và chất thải không đúng quy định; đồng thời kiểm soát nguồn giao thông, công nghiệp và các nguồn phát thải khác.
UBND TP. Hà Nội yêu cầu các sở, ban, ngành tăng cường các biện pháp ứng phó với ô nhiễm không khí trên địa bàn Hà Nội (ảnh: AI).
Kiểm soát bụi, khí thải phát sinh từ hoạt động xây dựng gây ô nhiễm không khí
Sở Xây dựng chịu trách nhiệm chủ trì, phối hợp UBND các xã, phường:
a) Lập danh mục các công trường, điểm phá dỡ, bãi tập kết vật liệu và điểm tiếp nhận phế thải; xác định rõ chủ đầu tư, nhà thầu, tuyến vận chuyển, thời gian hoạt động. Phân loại công trường theo mức độ nguy cơ phát tán bụi (cao, trung bình, thấp); ưu tiên kiểm soát các công trình đang đào đất, san nền, phá dỡ và công trình gần trường học, bệnh viện, khu dân cư.
b) Yêu cầu chủ đầu tư, nhà thầu chịu trách nhiệm thực hiện nghiêm túc các giải pháp giảm thiểu phát tán bụi từ hoạt động xây dựng như che chắn phù hợp; phủ kín vật liệu rời và đất trống chưa thi công; làm cứng, duy trì sạch đường nội bộ và lối ra vào; áp dụng cắt, khoan, phá dỡ có hút bụi hoặc làm ẩm tại vị trí phát sinh. Vận chuyển phế thải từ trên cao bằng thiết bị, ống kín hoặc biện pháp bao che phù hợp; không đổ, ném tự do gây phát tán bụi. Kiểm tra biện pháp giảm bụi trước mỗi ca và duy trì trong suốt quá trình thi công.
c) Tổ chức điểm kiểm soát tại từng cổng có xe chở vật liệu, đất, phế thải. Xe ra vào phải được kiểm tra độ kín thùng, che phủ và tình trạng rơi vãi; xe ra khỏi công trình phải được phun, rửa làm sạch bánh xe, gầm và phần thân bám bùn đất, kiểm tra lại trước khi ra đường. Không cho xe chưa đáp ứng yêu cầu vệ sinh, che chắn rời công trường. Chủ đầu tư bố trí người chịu trách nhiệm từng ca, phương án xử lý khi thiết bị rửa xe hỏng và lối thoát nước có thu gom, lắng bùn; không để nước rửa, bùn tràn ra đường.
d) Lập nhật ký xe gắn với biển số, đơn vị vận tải, thời gian vào-ra, loại vật liệu và kết quả kiểm tra, rửa xe. Lắp camera giám sát tại khu vực rửa xe và cổng ra, ưu tiên nhận diện biển số; lưu trữ, kết nối dữ liệu theo phương án kỹ thuật và quy định bảo vệ dữ liệu.
đ) Trong tháng 10/2026, Sở Xây dựng hoàn thành danh mục công trình lớn (diện tích trên 01 ha) và công trình có nguy cơ cao; yêu cầu 100% công trình lớn thực hiện giám sát bụi bằng cảm biến, camera, AI hoặc giải pháp công nghệ phù hợp theo Quyết định số 1804/QĐ-UBND ngày 09/4/2026 của UBND Thành phố, kết nối dữ liệu về công an xã, phường và UBND các xã, phường; đồng thời tăng cường giám sát phương tiện ra, vào công trường, hệ thống rửa xe và nhật ký phương tiện. Thực hiện thường xuyên, liên tục.
e) Yêu cầu chủ đầu tư các công trường lớn, có nguy cơ cao xây dựng lộ trình kiểm soát, thay thế các thiết bị cũ, có mức phát thải cao; ưu tiên sử dụng máy móc, trang thiết bị điện, năng lượng xanh, ít phát thải đối với các dự án đầu tư công.
g) Rà soát, hướng dẫn, xây dựng quy trình thi công cuốn chiếu, đồng bộ theo từng phân đoạn; đối với các công việc đào mở mặt đường, vỉa hè, hạ tầng kỹ thuật, lát vỉa hè và các công việc có phát sinh bụi, phải bố trí liên hoàn các công đoạn đào - thi công - thu gom đất, phế thải - hoàn trả mặt bằng, phấn đấu hoàn thành trong ngày; không để đất đào, vật liệu rời, phế thải xây dựng tồn lưu, phát tán bụi qua đêm. Trường hợp chưa thể hoàn trả ngay, phải che phủ, quây kín, vệ sinh và áp dụng biện pháp kiểm soát bụi theo quy định.
h) Hàng rào công trường xây dựng nhà cao tầng, khu đô thị… phải đáp ứng các yêu cầu sau (hoàn thành trước 15/11/2026): Chiều cao tối thiểu 3m, màu sắc, hình thức phù hợp với quy chuẩn kỹ thuật và đặc điểm khu vực; xây tường bao cao tối thiểu 40cm; bảo đảm tồn tại ổn định trong suốt quá trình thi công; nếu hư hỏng phải sửa chữa, phục hồi ngay. Xung quanh được lắp hệ thống phun sương dập bụi, hệ thống camera giám sát xung quanh công trường lưu trữ tối thiểu 30 ngày.
Riêng các dự án thi công hạ tầng giao thông phải có phương án lập hàng rào che chắn phù hợp, cầu rửa xe ra vào công trường, lắp hệ thống phun sương dập bụi, hệ thống camera giám sát theo quy định tại Quyết định số 68/2025/QĐUBND ngày 08/11/2025 của UBND Thành phố.
i) Triển khai đợt cao điểm 30 ngày kiểm tra, rà soát việc chấp hành quy định về vệ sinh môi trường tại các công trình đầu tư công, làm điển hình trong việc bảo đảm vệ sinh môi trường, bảo vệ môi trường trên địa bàn Thành phố.
Kiểm soát vận chuyển vật liệu và làm sạch bụi đường tránh gây ô nhiễm không khí
a) Công an Thành phố chủ trì kiểm tra, xử lý nghiêm các phương tiện vận chuyển nguyên vật liệu xây dựng, đất, đá, phế thải không che phủ hoặc che phủ không kín; làm rơi vãi vật liệu, kéo theo bùn đất gây ô nhiễm môi trường; chở quá tải, đổ thải trái phép; đồng thời truy xuất công trường, chủ phương tiện, đơn vị vận tải để xử lý trách nhiệm theo quy định.
b) Sở Xây dựng phối hợp Công an Thành phố, UBND các xã, phường xác định tuyến vận chuyển, điểm nóng ô nhiễm bụi trọng điểm và phương án tổ chức giao thông phù hợp; yêu cầu đơn vị vận tải chấp hành điều kiện, tuyến, giờ được phép hoạt động. Chủ đầu tư phải tổ chức thu gom ngay bùn đất do hoạt động công trường làm rơi vãi ở cổng và đoạn đường bị ảnh hưởng trong phạm vi bán kính 50-100 m theo tuyến xe ra vào, bảo đảm an toàn giao thông; không chờ lịch vệ sinh định kỳ.
c) UBND các xã, phường và đơn vị được giao quản lý hợp đồng vệ sinh môi trường chịu trách nhiệm lập danh mục và lịch làm sạch theo từng tuyến, ưu tiên các tuyến đường trọng điểm ô nhiễm bụi. Thực hiện thu gom vật liệu rơi vãi, hút bụi hoặc quét hút có kiểm soát, sau đó rửa mặt đường khi phù hợp; thu gom bùn, nước bẩn theo điều kiện hạ tầng. Không quét khô, thổi bụi hoặc chỉ tưới nước làm bùn đất phát tán sang khu vực khác, tích tụ rồi khô trở lại. Áp dụng chỉ số đánh giá hiệu quả công việc KPI về mức độ sạch, tình trạng tái phát sinh bụi và thời gian xử lý điểm rơi vãi. Chủ động rà soát để có phương án tăng cường kiểm tra bảo đảm giảm thiểu bụi trên các tuyến giao thông trên địa bàn quản lý.
d) Trong đợt tăng cường, đề xuất tổ chức ít nhất 02 lượt làm sạch/ngày tại tuyến trọng điểm có tích tụ bụi; tăng lượt tại đoạn cổng công trường, điểm rơi vãi theo kiểm tra thực tế. Ưu tiên đêm, sáng sớm trước giờ cao điểm và khung giờ thấp điểm phù hợp; điều chỉnh hoặc bỏ lượt tưới khi mưa, mặt đường đã ướt hoặc có nguy cơ mất an toàn. Nghiên cứu cơ chế điều hành tần suất quét, hút bụi, rửa đường theo tình hình thực tế và trên cơ sở dự báo chất lượng không khí của cơ quan có thẩm quyền.
Ngăn chặn đốt hở gắn với thu gom và xử lý thay thế hạn chế ô nhiễm không khí
a) UBND các xã, phường chịu trách nhiệm lập bản đồ điểm thường xảy ra đốt rác, lá cây, phụ phẩm nông nghiệp; lập phương án giám sát, phân công cán bộ, công an cấp xã và lực lượng tại chỗ kiểm tra theo địa bàn, khung giờ có nguy cơ. Bảo đảm không để phát sinh các vụ việc trên địa bàn. Khi nhận thông tin đốt đang diễn ra phải tổ chức xác minh, ngăn chặn, xử lý ngay theo thẩm quyền và chịu trách nhiệm trước UBND Thành phố về các điểm phát sinh.
b) Bố trí lịch, địa điểm thu gom lá cây, cành cây, rác cồng kềnh và rơm rạ phù hợp; hướng dẫn ủ hữu cơ, thu gom làm nguyên liệu hoặc chuyển giao đơn vị xử lý. Công khai đầu mối tiếp nhận và phương án thay thế trước mùa thu hoạch. Xử lý nghiêm hành vi đốt rác, lá cây để giảm khối lượng thu gom của các đơn vị vệ sinh môi trường.
c) Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì tiếp nhận tín hiệu điểm cháy từ vệ tinh, camera và phản ánh cộng đồng để chuyển ngay cho các địa phương, Công an Thành phố. Theo dõi điểm tái diễn và trách nhiệm giải quyết của chính quyền sở tại. Trên cơ sở quy chế phối hợp giữa các tỉnh vùng Thủ đô về bảo vệ môi trường, chủ động làm việc với các tỉnh để giải quyết dứt điểm tình trạng đốt rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp.
d) Giao Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với các đơn vị có liên quan nghiên cứu xây dựng phương án hỗ trợ người dân thu gom, tái chế, xử lý rơm rạ, phụ phẩm nông nghiệp trên địa bàn thành phố; báo cáo UBND Thành phố trước 15/11/2026 theo hướng Thành phố hỗ trợ 100% việc xử lý, tái chế toàn bộ rơm rạ, ưu tiên giải pháp kết hợp cải tạo đất bằng công nghệ sinh học.
Giảm phát thải từ nguồn giao thông hạn chế ô nhiễm không khí
a) Đầu tư, hoàn thiện mạng lưới giao thông công cộng (xe buýt, đường sắt đô thị, xe đạp công cộng và các dịch vụ hỗ trợ vận tải khác), tăng số lượng bãi đỗ xe công cộng; thực hiện lộ trình chuyển đổi phương tiện giao thông công cộng sử dụng năng lượng sạch, năng lượng xanh theo chương trình, kế hoạch được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
b) Tiếp tục xây dựng, hoàn thiện cơ chế, chính sách hỗ trợ đầu tư phát triển hạ tầng giao thông sử dụng năng lượng sạch; chính sách hỗ trợ tổ chức, cá nhân chuyển đổi phương tiện giao thông từ sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang sử dụng năng lượng sạch.
c) Kiểm soát khí thải ô tô, xe mô tô, xe gắn máy theo lộ trình của Chính phủ; điều tiết, phân luồng giao thông hợp lý để hạn chế ùn tắc tại các nút giao thông, góp phần giảm phát thải.
d) Triển khai chuyển đổi phương tiện giao thông xanh; nghiên cứu, thực hiện phân vùng giao thông, thu phí phương tiện cơ giới đường bộ vào một số khu vực theo quy định và lộ trình được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
đ) Tiếp tục triển khai Vùng phát thải thấp theo Nghị quyết số 57/2025/NQHĐND ngày 26/11/2025 của HĐND Thành phố và các quy định có liên quan; rà soát, đề xuất mở rộng theo lộ trình được phê duyệt.
e) Đầu tư, hoàn thiện hệ thống trạm/trụ sạc, điểm đổi pin và dịch vụ phục vụ phương tiện sử dụng năng lượng sạch; đồng thời rà soát phương án phân vùng môi trường, vùng bảo vệ nghiêm ngặt, vùng hạn chế phát thải theo Quy hoạch Thủ đô và quy định của pháp luật.
Kế hoạch số 400/KH-UBND TP. Hà Nôi
