Hà Nội sớm 'chốt' phương án kết nối Cảng HKQT Gia Bình với trung tâm Thủ đô

Ngày 9/11, Ủy viên Trung ương Đảng, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng chủ trì cuộc họp nghe báo cáo về phương án kết nối Cảng hàng không Quốc tế Gia Bình và quy hoạch hướng tuyến và vị trí các ga đường sắt đô thị.

Tham dự cuộc họp có Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng; Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên Nguyễn Mạnh Quyền; Phó Chủ tịch Thường trực UBND thành phố Hà Nội Dương Đức Tuấn; Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Trương Việt Dũng; Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Ngô Tân Phượng cùng đại diện lãnh đạo các đơn vị liên quan.

Ưu tiên kết nối đường sắt trực tiếp đến hai sân bay

Phát biểu tại cuộc họp, Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết, Dự án Cảng hàng không quốc tế Gia Bình đã được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư và hiện đang được triển khai hết sức khẩn trương. Theo kế hoạch, sân bay dự kiến hoàn thành vào năm 2027. Như vậy, thời gian thực hiện không còn nhiều, chưa đầy một năm nữa, sân bay sẽ trở thành cảng hàng không quan trọng.

Đến nay, các phương án kết nối giao thông với sân bay Gia Bình bằng đường bộ và đường sắt đã được nghiên cứu, đề xuất. Tuy nhiên, phương án hướng tuyến và kết nối từ trung tâm thành phố Hà Nội đến sân bay vẫn chưa thực sự rõ ràng, cần tiếp tục được nghiên cứu, hoàn thiện.

Chủ tịch UBND thành phố Vũ Đại Thắng cho biết, tại Thông báo số 576/TB-VPCP ngày 6/11/2026, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đề nghị UBND thành phố Hà Nội chủ trì, phối hợp với Bộ Xây dựng và các địa phương liên quan rà soát, nghiên cứu phương án phát triển mạng lưới đường sắt đô thị, bảo đảm đồng bộ, liên thông, hiệu quả và phù hợp với định hướng phát triển vùng Thủ đô.

Một trong những nhiệm vụ trọng tâm là quy hoạch và ưu tiên bố trí nguồn vốn đầu tư các tuyến đường sắt đô thị kết nối trực tiếp Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, sân bay Nội Bài với trung tâm Hà Nội.

Việc nghiên cứu cần làm rõ mối liên hệ giữa đường sắt đô thị với đường sắt quốc gia, đường sắt liên vùng và các loại hình vận tải khác. Đồng thời, xem xét bố trí ga trung tâm thành phố trở thành đầu mối kết nối trực tiếp với các tuyến vận tải quốc gia, sân bay và các trung tâm đô thị lớn. Phương án này hướng tới tạo thuận lợi cho hành khách, đặc biệt là khách quốc tế và người di chuyển đường dài, giảm số lần trung chuyển, tiết kiệm thời gian và chi phí đi lại.

Phó Thủ tướng cũng yêu cầu Hà Nội phối hợp với Bắc Ninh, Hải Phòng, Quảng Ninh và các địa phương liên quan nghiên cứu kết nối giao thông liên vùng, bảo đảm thống nhất quy hoạch, phát huy hiệu quả khai thác mạng lưới giao thông.

Trên cơ sở nhu cầu vận tải, hiệu quả kinh tế - xã hội và khả năng cân đối nguồn lực, Hà Nội cần xác định danh mục công trình ưu tiên cùng tiến độ triển khai phù hợp với quá trình phát triển, khai thác sân bay Gia Bình. Đồng thời, báo cáo phương án kết nối tổng thể trong tháng 11/2026

Thực hiện chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ, thành phố Hà Nội tổ chức cuộc làm việc với Bộ Xây dựng và các địa phương liên quan nhằm cụ thể hóa phương án kết nối, xác định rõ hướng tuyến, những nội dung cần điều chỉnh, bổ sung để bảo đảm kết nối trực tiếp từ trung tâm thành phố Hà Nội đến sân bay Gia Bình.

"Đây là yêu cầu hết sức quan trọng, góp phần tạo thuận lợi cho việc đi lại, vận chuyển hành khách, hàng hóa giữa sân bay với trung tâm Thủ đô và các địa phương trong vùng", Chủ tịch Vũ Đại Thắng nhấn mạnh.

Rút ngắn thời gian kết nối từ trung tâm Hà Nội đến sân bay

Phát biểu tại cuộc họp, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng cho biết, đối với quy hoạch Cảng hàng không quốc tế Nội Bài, công suất dự kiến đến năm 2030 đạt 50 triệu hành khách/năm và định hướng đến năm 2050 đạt 100 triệu hành khách/năm. Hiện nay, Chính phủ đang giao cơ quan chức năng nghiên cứu, xây dựng đề án khai thác Cảng hàng không Gia Bình, trong đó có phương án chuyển toàn bộ hoạt động khai thác quốc tế từ Nội Bài sang Gia Bình.

Theo định hướng này, đến năm 2029-2030, Nội Bài sẽ tiếp tục khai thác các chuyến bay quốc nội và một phần chuyến bay quốc tế. Đối với cảng hàng không thứ hai của Hà Nội, việc đầu tư sẽ được triển khai trong giai đoạn tiếp theo, phù hợp với định hướng quy hoạch dài hạn.

Về mạng lưới giao thông kết nối các cảng hàng không, Thứ trưởng nhấn mạnh cần chú trọng cả đường bộ và đường sắt đô thị. Theo quy định của pháp luật về đường sắt, các tuyến đường sắt đô thị kết nối với sân bay phải bố trí nhà ga trong khu vực sân bay, tạo thuận lợi cho hành khách kết nối giữa các phương thức vận tải.

Liên quan đến quy hoạch mạng lưới đường sắt đô thị Hà Nội, Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng cho biết, Thành phố đã phê duyệt Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm. Tuy nhiên, đối với quy hoạch chuyên ngành hạ tầng, trong đó có đường sắt và đường bộ, cần tiếp tục rà soát, điều chỉnh các tuyến đường sắt đô thị kết nối trực tiếp với hai cảng hàng không quốc tế Nội Bài và Gia Bình theo kết luận của lãnh đạo Bộ.

Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng đề nghị nghiên cứu hướng tuyến từ Gia Bình qua ga Gia Lâm về trung tâm Hà Nội; đồng thời xác định rõ ga trung tâm đường sắt đô thị của Thành phố và vị trí các nhà ga trong quy hoạch. Trong đó, cần làm rõ vai trò của ga Gia Lâm là ga đường sắt quốc gia, đầu mối kết nối đường sắt quốc gia, đường sắt địa phương, đường sắt chuyên dùng và đường sắt đô thị.

Mục tiêu là lựa chọn phương án có cự ly và thời gian di chuyển ngắn nhất, phấn đấu từ trung tâm Hà Nội đến các cảng hàng không trong khoảng 30-45 phút. Thứ trưởng lưu ý cần nghiên cứu tổ chức các đoàn tàu chạy thẳng đến sân bay, hạn chế dừng tại các ga trung gian để rút ngắn thời gian di chuyển, tương tự mô hình khai thác tại một số nước.

Đối với các tuyến đường sắt liên vùng kết nối Hà Nội với Hưng Yên và Bắc Ninh, Thứ trưởng đề nghị Cục Đường sắt phối hợp với các sở xây dựng của hai địa phương (Bắc Ninh và Hưng Yên) rà soát lại phương án kết nối. Việc nghiên cứu phải tính toán đồng bộ với mạng lưới đường sắt quốc gia, các tuyến vành đai phía Đông và những tuyến đường sắt liên quan; cụ thể hóa hướng tuyến trong quy hoạch để các địa phương có cơ sở cập nhật vào quy hoạch tỉnh, đồng thời xác định những đoạn tuyến ưu tiên đầu tư trong thời gian tới.

Thứ trưởng cũng đề nghị nghiên cứu phương án kết nối từ sân bay Gia Bình về trung tâm Hà Nội theo hướng tuyến ngắn nhất, qua khu vực ga Gia Lâm; xem xét bổ sung tuyến nhánh kết nối với các ga trung tâm. Đồng thời, nghiên cứu tổ chức tuyến kết nối từ khu vực trung tâm theo hướng phía Nam lên sân bay Nội Bài, bảo đảm liên thông giữa các đầu mối đường sắt quốc gia, đường sắt đô thị và đường sắt chuyên dùng.

Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng giao Cục Đường sắt chủ trì, phối hợp với các đơn vị liên quan và các sở xây dựng khẩn trương rà soát, hoàn thiện phương án ngay trong ngày hôm sau. Trong đó, cần cụ thể hóa từng hướng tuyến, vị trí nhà ga; xác định ga trung tâm, lựa chọn hướng tuyến ngắn nhất và phương án có thời gian di chuyển nhanh nhất từ trung tâm Hà Nội đến hai cảng hàng không quốc tế. Các tuyến phải bảo đảm kết nối đồng bộ với mạng lưới đường sắt đô thị của thành phố.

"Đây là bài toán kỹ thuật cần các cơ quan chuyên môn phối hợp nghiên cứu, thống nhất phương án tổng thể, bảo đảm hiệu quả kết nối giao thông giữa trung tâm Thủ đô với các cảng hàng không", Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng nhấn mạnh.

Đề xuất đầu mối kết nối sân bay Gia Bình

Tại cuộc họp, đại diện lãnh đạo các đơn vị liên quan phát biểu thảo luận, đưa ra các phương án kết nối Cảng hàng không Quốc tế Gia Bình, bao gồm hệ thống đường sắt đô thị theo chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc tại Thông báo số 576/TB-VPCP ngày 6/11/2026 của Văn phòng Chính phủ.

Phát biẻu kết luận cuộc họp, Chủ tịch UBND Thành phố Vũ Đại Thắng cho biết, Quy hoạch tổng thể Thủ đô với tầm nhìn 100 năm đã được Thành phố nghiên cứu, xây dựng công phu, đầy đủ và được thông qua. Trong đó, định hướng phát triển Hà Nội không chỉ tập trung vào khu vực trung tâm lịch sử, hồ Gươm mà còn mở rộng ra các trung tâm phát triển, gắn với các cực tăng trưởng mới. Vì vậy, hệ thống giao thông công cộng của Thành phố cũng đã được quy hoạch theo hướng kết nối đa trung tâm.

Chủ tịch UBND Thành phố cho rằng, cần hiểu việc kết nối các tuyến đường sắt từ sân bay và các nhà ga vào trung tâm Hà Nội theo định hướng quy hoạch mới là kết nối với các trung tâm phát triển, các đầu mối giao thông lớn, thay vì chỉ tập trung vào khu vực trung tâm. Theo quy hoạch, đường sắt quốc gia không đi trực tiếp vào khu vực trung tâm mà được tổ chức kết nối tại các đầu mối ở hành lang và khu vực phía Bắc Thành phố.

Thực hiện yêu cầu của Chính phủ về việc Hà Nội phối hợp với các địa phương và Bộ Xây dựng nghiên cứu phương án kết nối đường sắt trực tiếp giữa Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, Cảng hàng không quốc tế Nội Bài với trung tâm Hà Nội, Thành phố đã cùng các đơn vị tư vấn nghiên cứu, đề xuất một số phương án.

Trên cơ sở thảo luận tại cuộc họp, đặc biệt là ý kiến của các địa phương, trong đó có tỉnh Bắc Ninh và ý kiến của Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng, Chủ tịch UBND Thành phố đề nghị nghiên cứu phương án kết nối sân bay Gia Bình với Hà Nội bằng tuyến đường sắt ngắn nhất, bảo đảm thuận tiện cho hành khách từ sân bay có thể tiếp cận Thành phố, hạn chế tối đa việc phải trung chuyển nhiều lần hoặc thay đổi phương tiện.

Tuy nhiên, Chủ tịch UBND Thành phố lưu ý, Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm vừa được thông qua, quá trình điều chỉnh quy hoạch phải tuân thủ trình tự, thủ tục chặt chẽ và sẽ rất phức tạp. Do đó, cần nghiên cứu phương án bổ sung kết nối trên cơ sở giữ ổn định định hướng quy hoạch tổng thể đã được phê duyệt, hạn chế tối đa việc phải điều chỉnh các nội dung lớn của quy hoạch.

Theo hướng đó, Thành phố đề xuất lấy ga Gia Lâm làm đầu mối trung chuyển quan trọng, nơi kết nối nhiều loại hình vận tải đường sắt, gồm đường sắt quốc gia, đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị. Từ ga Gia Lâm sẽ tổ chức tuyến kết nối đến sân bay Gia Bình. Đây là phương án được nghiên cứu nhằm rút ngắn cự ly kết nối, đồng thời tận dụng vai trò đầu mối giao thông của ga Gia Lâm.

Chủ tịch UBND Thành phố cũng đề nghị giữ nguyên định hướng tuyến đường sắt số 1 theo trục Bắc - Nam, là tuyến xuyên suốt quan trọng của Thành phố. Trên cơ sở đó, nghiên cứu bổ sung một nhánh kết nối từ khu vực ga Gia Lâm về trung tâm Hà Nội, sau đó phân hướng về phía Đông để kết nối với sân bay Gia Bình. Phương án này được xem xét theo hướng bổ sung nhánh tuyến, không làm thay đổi cơ bản quy hoạch và các dự án đường sắt đã được phê duyệt, đang triển khai.

Một điểm đáng chú ý là phương án kết nối nêu trên có thể tạo điều kiện hình thành tuyến đường sắt liên thông trực tiếp giữa hai sân bay Gia Bình và Nội Bài. Khi đó, hành khách từ các chuyến bay quốc tế đến Gia Bình có thể di chuyển bằng đường sắt đến Nội Bài để tiếp tục các chuyến bay nội địa đi các tỉnh, thành phố khác và ngược lại. Đây cũng là phương án kết nối có ý nghĩa trong việc tổ chức khai thác, trung chuyển hành khách giữa hai cảng hàng không trong tương lai.

Chủ tịch Vũ Đại Thắng nhấn mạnh, các hướng tuyến cụ thể cần tiếp tục được các cơ quan chuyên môn và đơn vị tư vấn nghiên cứu kỹ lưỡng, bảo đảm tính khả thi, thuận lợi trong tổ chức vận tải và không ảnh hưởng đến tổng thể quy hoạch Thủ đô đã được phê duyệt.

Trên cơ sở ý kiến của các địa phương và Bộ Xây dựng, Thành phố sẽ hoàn thiện phương án, báo cáo Chính phủ xem xét, cho phép thực hiện các thủ tục cần thiết. Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu quá trình phối hợp phải được triển khai khẩn trương, bảo đảm tiến độ, sớm thống nhất hướng tuyến kết nối đường sắt giữa trung tâm Hà Nội với hai cảng hàng không quốc tế Gia Bình và Nội Bài.