Tim bẩm sinh - bệnh dễ gây tử vong
Bé Q.A (con chị Hòa- H. Thạch Thất) mới sinh được 3 tuần, qua theo dõi con chị thấy bé hay bị ho, thở khò khè, thở nhanh, lồng ngực rút lõm khi hít vào, bé lại rất hay khóc, da dẻ xanh xao, không lên cân. Lo lắng quá chị đưa con đi khám, phát hiện con bị tim bẩm sinh. Bác sỹ nói, do gia đình phát hiện sớm đưa trẻ đi khám và điều trị nếu không sẽ nguy hiểm đến tính mạng của trẻ.
Bệnh tim bẩm sinh là bệnh hình thành trong thời kỳ bào thai từ tuần thứ 3 đến tuần thứ 7 của thai kỳ. Trong toàn bộ quá trình đó, do những khiếm khuyết trong quá trình phát triển của tim sẽ hình thành các bệnh tim bẩm sinh, tức là những khiếm khuyết về giải phẫu sau đó sẽ dẫn đến những rối loạn về mặt sinh lý và sau khi trẻ sinh ra sẽ có biểu hiện bệnh.
Trong một số trường hợp, trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh nhưng biểu hiện muộn, chỉ tình cờ được phát hiện khi khám sức khỏe hoặc khám vì bệnh lý khác. Trẻ mắc bệnh tim bẩm sinh nếu được phát hiện sớm, điều trị đúng cách có thể giúp trẻ phát triển như những trẻ cùng trang lứa, hòa nhập tốt vào xã hội.
Hà Nội thực hiện chương trình sàng lọc dị tật tim bẩm sinh
Hiện nay, phương pháp phát hiện tim bẩm sinh chủ yếu và chính xác nhất hiện nay là siêu âm tim. Nhưng đó là phương pháp khó và đắt tiền , đòi hỏi phải được thực hiện bởi các bác sỹ chuyên gia tim mạch. Tuy nhiên, qua nhiều nghiên cứu về sàng lọc tim bẩm sinh bằng máy đo bão hòa oxy qua da, cùng với sự tiến bộ trong công nghệ chế tạo máy đo độ bão hòa oxy đã cho thấy rằng đây là một phương pháp đơn giản, ít chi phí, dễ thực hiện và có hiệu quả trong việc phát hiện sớm dị tật tim bẩm sinh.
Nằm trong Đề án Tầm soát phát hiện một số tật, bệnh bẩm sinh thông qua sàng lọc, chẩn đoán trước sinh và sơ sinh giai đoạn 2013- 2015 của UBND Thành phố đã ban hành tại Quyết định số 6254/QĐ-UBND ngày 22/12/2012, hoạt động sàng lọc tim bẩm sinh cho trẻ tại Hà Nội ngày càng được được chú trọng. Từ năm 2014, Chi cục Dân số - KHHGĐ Hà Nội phối hợp với Khoa Hồi sức cấp cứu sơ sinh- Bệnh viện Nhi Trung ương tiến hành thực hiện chương trình sàng lọc dị tật tim bẩm sinh bằng máy đo độ bão hòa oxy qua da tại cộng đồng và tại bệnh viện. Năm 2014, sàng lọc cho 1.000 trẻ, phát hiện 16 trẻ nghi ngờ có dị tật. Năm 2015, tổng số trẻ được sàng lọc tim bẩm sinh bằng đo độ bão hòa oxy qua da là 3.000 trẻ được tiến hành trên 6 bệnh viện: Bệnh viện Nhi Trung ương, Bệnh viện Ba Vì, Bệnh viện Đông Anh, Bệnh viện Chương Mỹ, Bệnh viện Mê Linh và Bệnh viện Sóc Sơn. Trong số 3.000 trẻ phát hiện 28 trường hợp có kết quả dương tính, tức là nghi ngờ có dị tật tim bẩm sinh ngay sau khi sinh ra (chiếm tỷ lệ 0,93%). Nhiều nghiên cứu đã cho thấy rằng tỷ lệ tim bẩm sinh là khoảng 8/1.000 trẻ, vì vậy việc sàng lọc sẽ giúp giảm việc bỏ sót những trường hợp bệnh tại cộng đồng có thể dẫn đến nguy cơ tử vong. Tuy rằng đa phần những trẻ có kết quả dương tính là nằm trong số được đo bão hòa oxy qua da khi nhập vào khoa Hồi sức cấp cứu sơ sinh tức là trẻ đã có vấn đề về sức khỏe. Tổng số trẻ được sàng lọc bằng siêu âm tim là 680 trẻ, trong đó chẩn đoán xác định là 05 ca được theo dõi và điều trị tại bệnh viện.
Mỗi năm tại Hà Nội, các bệnh viện tuyến dưới trung bình có khoảng từ 2.000-5.000 trẻ sinh ra, nếu việc triển khai sàng lọc được tiến hành tốt và thường quy cho tất cả các trẻ sơ sinh thì tỷ lệ trẻ bị bỏ sót hay bị bệnh diễn biến nặng cũng như tử vong do dị tật tim bẩm sinh sẽ giảm đi đáng kể trong cộng đồng.