Hà Nội kích hoạt hàng loạt biện pháp ứng phó với ô nhiễm không khí

Xã hội
SKĐS - Hà Nội siết kiểm soát ô nhiễm không khí liên vùng, tăng cường công tác dự báo, kiểm soát chặt bụi từ giao thông, xây dựng.

Hà Nội kiểm soát ô nhiễm không khí liên vùng

Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội vừa có văn bản đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường các tỉnh Bắc Ninh, Hưng Yên, Ninh Bình, Phú Thọ, Thái Nguyên, Hải Phòng và Quảng Ninh phối hợp triển khai các nhiệm vụ quản lý môi trường, kiểm soát ô nhiễm không khí. Thành phố Hà Nội đề nghị các địa phương xây dựng cơ chế kết nối lâu dài, có đầu mối, có dữ liệu và quy trình ứng phó chung. Đây là bước cần thiết để việc phối hợp không chỉ dừng ở trao đổi văn bản mà có thể vận hành khi xuất hiện nguy cơ ô nhiễm ảnh hưởng trên diện rộng.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, giai đoạn 2023-2025, nồng độ bụi mịn PM2.5 trung bình năm tại Thủ đô thường xuyên vượt 40 microgam/m³, riêng năm 2025 lên tới 48,5 microgam/m³.

Hà Nội triển khai nhiều biện pháp ứng phó với ô nhiễm không khí. Ảnh: PV

Còn trong tháng 11/2026, hệ thống quan trắc IQAir thống kê, thành phố Hà Nội có 3 ngày chất lượng không khí nhiều khu vực bị ô nhiễm nghiêm trọng. Cụ thể, vào lúc 8h30 ngày 13, 14 và 15-11, nhiều khu vực nồng độ bụi vượt ngưỡng quy chuẩn, chỉ số chất lượng không khí (AQI) ở ngưỡng rất xấu và nguy hại. Đây là vấn đề đáng lo ngại bởi bụi mịn PM2.5 có khả năng xâm nhập sâu vào hệ hô hấp, ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe người dân.

Bà Lê Thanh Thủy, Phó Trưởng phòng Quản lý Môi trường (Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội) cho biết, chất lượng không khí tại Hà Nội chịu ảnh hưởng đáng kể từ điều kiện khí tượng, đặc biệt trong giai đoạn mùa đông - xuân.

Trong giai đoạn này, thành phố thường xuất hiện tình trạng gió yếu, độ ẩm cao và hiện tượng nghịch nhiệt. Những yếu tố trên khiến bụi khó khuếch tán, dễ tích tụ ở tầng không khí gần mặt đất, làm gia tăng nồng độ ô nhiễm.

Đáng chú ý, thời điểm cuối năm, khi nhu cầu sản xuất, xây dựng và đi lại tăng cao, các nguồn phát thải tiếp tục tạo áp lực lên chất lượng không khí. Trong đó có bụi đường, khí thải phương tiện giao thông, hoạt động tại các công trường xây dựng, sản xuất công nghiệp, đốt rác và đốt rơm rạ ngoài trời.

Bên cạnh các nguồn phát thải trong nội đô, ô nhiễm không khí còn mang tính liên vùng. Các chất ô nhiễm từ khu vực lân cận có thể dịch chuyển đến Hà Nội, đồng thời nguồn phát thải từ Hà Nội cũng có thể ảnh hưởng đến những địa phương khác.

Theo bà Thủy, thời tiết bất lợi có thể khiến tình trạng ô nhiễm gia tăng, nhưng nguyên nhân cốt lõi vẫn nằm ở các nguồn phát thải. Vì vậy, thành phố không thể chỉ trông chờ vào điều kiện thời tiết thuận lợi mà cần chủ động kiểm soát ô nhiễm ngay từ nguồn, kết hợp dự báo, cảnh báo để triển khai các biện pháp ứng phó kịp thời.

TS Hoàng Dương Tùng, Chủ tịch Mạng lưới Không khí sạch Việt Nam cho biết, ô nhiễm không khí không chỉ do những nguồn phát thải nằm trong địa giới Hà Nội. Các hoạt động sản xuất, giao thông, xây dựng, đốt phụ phẩm nông nghiệp tại những địa phương lân cận cũng có thể tác động đến chất lượng không khí chung. Khi điều kiện khí tượng bất lợi, các chất ô nhiễm phát tán và tích tụ trên phạm vi rộng, không dừng lại ở ranh giới hành chính của một tỉnh, thành phố.

Theo chuyên gia, muốn kiểm soát ô nhiễm không khí, trước hết phải xác định được nguồn phát thải. Các địa phương cùng rà soát, tổng hợp và chia sẻ thông tin về mạng lưới quan trắc, cơ sở dữ liệu môi trường, nguồn phát thải, chất lượng không khí và những vấn đề môi trường cần phối hợp liên tỉnh.

Riêng kiểm kê nguồn thải, Hà Nội đề nghị cung cấp kết quả đã thực hiện trong những năm trước, danh mục nguồn thải và các dữ liệu hiện đang quản lý. Đối với chất lượng không khí, yêu cầu đặt ra không chỉ là cung cấp số liệu quan trắc bụi PM2.5 mà còn phải đánh giá cụ thể khu vực, thời điểm, thời gian kéo dài, mức độ và tần suất các đợt ô nhiễm,nội dung cần phối hợp liên tỉnh...

Kích hoạt hàng loạt biện pháp giảm thiểu ô nhiễm không khí

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Minh Tấn cho biết, thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 400/KH-UBND ngày 15/10/2026 về tăng cường các biện pháp kiểm soát, ứng phó ô nhiễm không khí. Thành phố đang từng bước kiểm soát phương tiện giao thông, công trường xây dựng, hoạt động đốt ngoài trời và thúc đẩy giao thông xanh, triển khai vùng phát thải thấp, mỗi nhiệm vụ đều phải có tiến độ và kết quả cụ thể. Những nhiệm vụ địa phương có thể chủ động triển khai cần được thực hiện ngay; những vấn đề vượt khỏi phạm vi quản lý của một tỉnh, thành phố phải có cơ chế điều phối chung.

Theo bà Lê Thanh Thủy, năm 2025, Hà Nội lần đầu tiên triển khai kiểm kê phát thải trên phạm vi toàn diện, với sự phối hợp của các chuyên gia trong nước và quốc tế. Công tác tính toán được thực hiện trong năm 2026, sử dụng năm 2025 làm năm cơ sở để xác định mức độ phát thải từ các nguồn gây ô nhiễm.

Kết quả kiểm kê bước đầu cho thấy, đối với bụi mịn PM2.5, bụi cuốn từ mặt đường chiếm khoảng 41% tổng lượng phát thải, trong khi giao thông vận tải chiếm 34,6%. Hoạt động xây dựng cũng là nguồn phát thải đáng chú ý. Đối với bụi PM10, bụi cuốn từ mặt đường chiếm khoảng 58% lượng phát thải, còn hoạt động xây dựng chiếm khoảng 22%.

Những số liệu này cho thấy bụi đường, giao thông và xây dựng đang là các nhóm nguồn phát thải cần được ưu tiên kiểm soát. Tuy nhiên, bà Thủy lưu ý, các tỉ lệ trên phản ánh cơ cấu lượng bụi phát thải được kiểm kê, không đồng nghĩa với tỉ lệ đóng góp trực tiếp vào nồng độ bụi đo được trong không khí.

Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội Nguyễn Minh Tấn nhấn mạnh, giải pháp trước mắt, hoạt động xây dựng và vận chuyển vật liệu được xác định là những nguồn cần kiểm soát chặt. Cần rà soát, lập danh mục và phân loại công trường theo mức độ nguy cơ phát tán bụi; ưu tiên các dự án quy mô lớn đang đào đắp, phá dỡ, san nền và những công trình nằm gần khu dân cư, trường học, bệnh viện. Các chủ đầu tư, nhà thầu phải thực hiện nghiêm biện pháp che chắn công trường, che phủ vật liệu, phun nước dập bụi, vệ sinh đường nội bộ và bố trí hệ thống rửa xe trước khi phương tiện ra khỏi công trường.

Việc triển khai quyết liệt, đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp cùng cơ chế phân công trách nhiệm cụ thể được kỳ vọng sẽ kiểm soát hiệu quả các nguồn phát thải, từng bước cải thiện chất lượng không khí, góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng và xây dựng môi trường Thủ đô xanh, sạch, bền vững.

Ô nhiễm không khí không có ranh giới hành chính, nên việc kiểm soát cũng không thể bị giới hạn bởi ranh giới ấy. Việc Hà Nội đôn đốc triển khai quy chế phối hợp Vùng Thủ đô là bước đi cần thiết. Hiệu quả cuối cùng phải được đo bằng khả năng phát hiện sớm nguồn ô nhiễm, xử lý kịp thời vi phạm và cải thiện chất lượng không khí để người dân được hít thở bầu không khí trong lành hơn…

Hà Nội kích hoạt hàng loạt biện pháp ứng phó với ô nhiễm không khí - Ảnh 2. Hà Nội mù mịt vì ô nhiễm không khí

SKĐS - Sáng ngày 14/10, nhiều khu vực tại Hà Nội chìm trong bầu không khí mờ đục. Lớp bụi dày đặc khiến tầm nhìn xa bị hạn chế.



Ý kiến của bạn