Lộ trình quyết liệt từ Trung ương đến địa phương
Hà Nội là một trong 15 địa phương được Bộ GD&ĐT lựa chọn thí điểm sắp xếp các cơ sở giáo dục mầm non, phổ thông và giáo dục thường xuyên trong giai đoạn 2026-2027. Đây là chủ trương chiến lược nhằm tinh gọn bộ máy, tối ưu hóa nguồn lực công và nâng cao chất lượng giáo dục.
Bám sát chỉ đạo của Chính phủ tại văn bản số 777/TTg-TCCV, Hà Nội đã khẩn trương ban hành kế hoạch triển khai chi tiết. Thành phố đặt ra lộ trình quyết liệt: yêu cầu các sở, ban, ngành và UBND các cấp hoàn thành việc thành lập đơn vị mới, bàn giao nhân sự, tài chính và hoàn thiện phương án sắp xếp trước ngày 10/8.
Ảnh minh hoạ.
Sự chủ động này đang được cụ thể hóa tại các địa phương. Tại xã Đoài Phương, theo kế hoạch, địa phương sẽ sắp xếp 11 trường hiện có xuống còn 5 trường (giảm hơn 54% đầu mối). Nguyên tắc xuyên suốt được quán triệt là lấy học sinh làm trung tâm, không sáp nhập trường mầm non với trường phổ thông, không giảm số lớp học và bảo đảm mỗi đơn vị hành chính vẫn duy trì đủ các cấp học. Song song với đó, xã Ứng Thiên cũng đang triển khai Đề án sắp xếp 18 cơ sở giáo dục xuống còn 6 trường. Ông Đặng Văn Khoái, Trưởng phòng Văn hóa - Xã hội xã Ứng Thiên nhấn mạnh: "Việc sắp xếp tập trung vào tổ chức lại hệ thống quản lý hiện đại, hiệu quả hơn. Các điểm trường hiện có vẫn được giữ nguyên, bảo đảm thuận lợi cho việc học tập của học sinh và phụ huynh".
Việc hoàn tất các bước kiện toàn bộ máy và bàn giao tài sản tại cơ sở trước ngày 10/8 sẽ bảo đảm điều kiện để giai đoạn thí điểm hoàn tất trước ngày 30/8, sẵn sàng vận hành hệ thống đồng bộ, thông suốt ngay từ năm học mới 2026-2027.
Bước chuyển từ tư duy quản lý sang quản trị giáo dục hiện đại
Trao đổi với báo chí về cuộc cải tổ lớn này, GS.TSKH. BS. Dương Quý Sỹ, Ủy viên Hội đồng Quốc gia Giáo dục và Phát triển nhân lực, khẳng định: "Đây là cơ hội để chuyển từ tư duy 'quản lý trường học' sang 'quản trị hệ sinh thái giáo dục', lấy người học làm trung tâm và dữ liệu số làm nền tảng cho mọi quyết định".
Theo GS. Dương Quý Sỹ, việc giảm đầu mối cơ sở giáo dục không đơn thuần là phép tính cộng, trừ số lượng. Giá trị cốt lõi nằm ở việc tái cấu trúc mạng lưới dựa trên quy mô dân số và không gian phát triển của từng địa phương, từ đó giảm sự phân tán nguồn lực và tăng cường hiệu quả đầu tư công. "Không thể duy trì một bộ máy quản lý cũ trong một mô hình chính quyền mới. Đây là bước chuyển từ quản lý giáo dục sang quản trị giáo dục hiện đại, nơi nhà trường là nền tảng, giáo viên là động lực và chất lượng nguồn nhân lực quốc gia là mục tiêu cao nhất", GS. Sỹ nhấn mạnh.
GS. Sỹ đặc biệt lưu ý về vai trò của chuyển đổi số và quản trị bằng dữ liệu. Các dữ liệu về dân số học đường, đội ngũ giáo viên, cơ sở vật chất và nhu cầu nhân lực phải trở thành cơ sở khoa học cho quy hoạch mạng lưới. Ông cũng cho rằng, việc tinh gọn bộ máy cần đi đôi với tái đầu tư nguồn lực cho các hoạt động chuyên môn như chuyển đổi số, y tế học đường, tư vấn tâm lý và phát triển năng lực cho giáo viên.
Đối với vấn đề sắp xếp điểm trường lẻ, GS. Dương Quý Sỹ khẳng định nguyên tắc nhân văn: "Việc giải thể điểm trường chỉ nên thực hiện khi trường chính hoặc trường nội trú, bán trú đã được chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất, điều kiện y tế, dinh dưỡng và giao thông. Quyền tiếp cận giáo dục không chỉ là có chỗ học, mà còn là quyền được học với giáo viên giỏi trong một môi trường an toàn, hiện đại".
