Hà Nội hỗ trợ 4 triệu đồng khi sinh đủ hai con: Người trẻ có sinh thêm?

Nỗi lo phía sau quyết định chỉ sinh một con

Ở tuổi 30, chị Nguyễn Trang, sống tại phường Kiến Hưng, Hà Nội, có một bé gái đầu lòng đã hơn 3 tuổi. Mỗi lần gia đình nhắc chuyện sinh thêm con, chị đều thẳng thắn từ chối. Với chị, sinh một con là lựa chọn đã được cân nhắc kỹ, xuất phát từ điều kiện kinh tế và mong muốn dành những gì tốt nhất cho con.

Theo chị Trang, vợ chồng chị có thu nhập còn hạn chế, trong khi chi phí nuôi dạy một đứa trẻ ngày càng lớn. Từ tiền ăn uống, học hành đến các khoản chăm sóc sức khỏe, vui chơi và phát triển kỹ năng, mỗi giai đoạn trưởng thành của con đều cần sự đầu tư không nhỏ.

Chị Trang lo rằng, nếu sinh thêm, gia đình sẽ phải chia sẻ nguồn lực vốn đã eo hẹp, khiến cả hai con khó có được điều kiện sống và học tập như mong muốn.

"Vợ chồng tôi muốn con được chăm sóc đầy đủ, không phải quá chật vật vì thiếu thốn. Nếu chưa bảo đảm được điều kiện kinh tế, tôi vẫn chỉ muốn sinh một con", chị Trang chia sẻ.

Với chị Trang, quyết định sinh thêm không đơn thuần là chuyện muốn có đông con hay không, mà còn là trách nhiệm lâu dài của cha mẹ đối với tương lai của trẻ.

Cùng lựa chọn chưa sinh thêm con, chị Nguyễn Thu (32 tuổi, ở Hà Đông, Hà Nội) có một bé trai đầu lòng hiện 4,5 tuổi. Tuy nhiên, lý do khiến chị e ngại chuyện sinh nở không chỉ nằm ở kinh tế mà còn xuất phát từ trải nghiệm sinh non đầy lo lắng.

Chị Thu kể, con trai chào đời khi mới được 7 tháng thai kỳ. Sau sinh, hai mẹ con phải xa nhau, việc chăm sóc trẻ sơ sinh non tháng khiến chị trải qua quãng thời gian vô cùng vất vả. Đáng lo hơn, ban đầu, bác sĩ cảnh báo con có nguy cơ bị ảnh hưởng đến não bộ.

Dù sau đó tình trạng của con dần ổn định, hành trình chăm sóc và chờ đợi vẫn để lại trong chị nhiều ám ảnh. Đến nay, khi con đã lớn hơn, nỗi lo về một lần mang thai và sinh nở tiếp theo vẫn khiến chị chưa đủ can đảm nghĩ đến việc có thêm em bé.

Ở Thanh Trì, Hà Nội, chị Vân (34 tuổi) cũng quyết định dừng lại ở một con dù con gái đầu lòng đã 10 tuổi. Chị kể, khi con chào đời đã bị nhiễm trùng nên mẹ và con phải xa nhau nhiều tuần mới được gặp mặt. Những ngày đầu làm mẹ, thay vì được ôm con trong vòng tay, chị luôn sống trong tâm trạng lo lắng, thấp thỏm về sức khỏe của con.

Trải nghiệm đó để lại nỗi ám ảnh kéo dài, khiến chị chưa đủ can đảm nghĩ đến việc sinh thêm. Dù con gái đã lớn, chị vẫn lo sợ những rủi ro có thể xảy ra nếu mang thai và sinh nở lần nữa.

Với chị Vân, khoản hỗ trợ 4 triệu đồng khi sinh đủ hai con là một chính sách đáng quan tâm, nhưng khó có thể trở thành yếu tố quyết định. Điều khiến chị cân nhắc nhiều hơn vẫn là sức khỏe của mẹ và bé, cùng những lo lắng từ lần sinh đầu tiên.

Cần giảm áp lực nuôi con quá lớn

Theo chị Trang, với với nhiều gia đình trẻ tại Hà Nội, chi phí sinh hoạt, nhà ở, giáo dục và chăm sóc sức khỏe là những khoản phải tính toán trong thời gian dài. Khi sinh con đồng nghĩa với việc tăng đáng kể các khoản chi, không ít cặp vợ chồng có xu hướng trì hoãn hoặc dừng lại ở một con.

"Theo tôi bên cạnh chính sách hỗ trợ sinh con, việc phát triển hệ thống nhà trẻ, trường mầm non với chi phí phù hợp; nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ chăm sóc trẻ em cũng cần được quan tâm. Các chính sách liên quan đến nhà ở, giáo dục và chăm sóc sức khỏe cũng có ý nghĩa đối với quyết định sinh con của các gia đình trẻ. Khi những áp lực thường nhật được giảm bớt, các cặp vợ chồng có thể chủ động hơn trong việc lập kế hoạch sinh con và nuôi dạy con lâu dài", chị Trang chia sẻ.

Chị Vân cho biết, ngay cả khi chỉ có một con, vợ chồng chị đã phải tính toán nhiều khoản chi phí cho tương lai của con, từ sinh hoạt hằng ngày đến học hành, chăm sóc sức khỏe. Chị lo rằng nếu sinh thêm, ngoài vấn đề sức khỏe thì áp lực kinh tế cũng rất lớn, trong khi mong muốn của vợ chồng chị là tạo điều kiện tốt nhất cho con phát triển.

Bên cạnh chi phí, chị còn trăn trở về con đường học tập của con sau này. Trong bối cảnh việc tuyển sinh vào các trường công lập ở Hà Nội có sự cạnh tranh, đặc biệt tại một số trường THCS, THPT, chị lo con sẽ gặp khó khăn nếu gia đình không đủ điều kiện đầu tư cho việc học.

"Nuôi một đứa trẻ không chỉ là lo cho con ăn no, mặc ấm mà còn phải tính đến chuyện học hành, tương lai. Tôi muốn con có điều kiện học tập tốt, nhưng những khoản chi phí phía trước khiến vợ chồng phải cân nhắc rất nhiều trước khi nghĩ đến chuyện sinh thêm", chị Vân chia sẻ.

Theo chị Vân, với nhiều gia đình, quyết định sinh thêm con không thể chỉ dựa vào mong muốn của gia đình hay những lời động viên từ người thân. Đằng sau lựa chọn ấy là những tính toán về kinh tế, sức khỏe và trách nhiệm nuôi dạy con trong nhiều năm. 

"4 triệu đồng có thể là sự động viên thiết thực đối với các gia đình đón thêm thành viên mới. Nhưng có để những người đang do dự thay đổi quyết định, điều quan trọng hơn là tạo dựng những điều kiện để họ không phải đánh đổi quá nhiều giữa việc sinh con, phát triển sự nghiệp và bảo đảm chất lượng cuộc sống", chị Vân nói thêm.

4 triệu đồng chỉ như “muối bỏ biển” trước gánh nặng nuôi dạy con

Trao đổi với PV Báo Sức khỏe và Đời sống, GS.TS.NGƯT Hoàng Bá Thịnh, Nguyên Giám đốc Trung tâm Nghiên cứu Giới, Dân số và Môi trường, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội, cho biết, những năm 1990, ở các nước phát triển đã có hiện tượng các cặp vợ chồng sinh ít con hoặc không muốn sinh con, tạo nên loại hình gia đình Gia đình không con (No Kid Families) trong đó có cả những cặp mà hai vợ chồng đều có thu nhập nhưng không muốn sinh con, nên gọi là Gia đình hai nguồn thu nhập nhưng không có con cái (Dual Income No kid Families).

Theo GS.TS.NGƯT Hoàng Bá Thịnh, có nhiều nguyên nhân khiến các cặp vợ chồng lựa chọn sinh ít con hoặc không sinh con. Trong đó, đáng chú ý là gánh nặng chi phí chăm sóc, nuôi dưỡng con cái và mong muốn tập trung phát triển sự nghiệp. Đối với phụ nữ, việc mang thai, sinh nở và nuôi con bằng sữa mẹ còn có thể ảnh hưởng đến vóc dáng, nhan sắc, khiến một bộ phận e ngại trước quyết định sinh con. Bên cạnh đó, việc có con và chăm sóc con nhỏ cũng làm thay đổi lối sống, hạn chế thời gian dành cho nhu cầu hưởng thụ và cuộc sống riêng của các cặp vợ chồng.

Đối với các gia đình trẻ ở Hà Nội, những áp lực này càng trở nên rõ nét khi họ phải cân đối giữa kinh tế, sự nghiệp và chi phí đầu tư giáo dục cho con. Mong muốn con được học tập, phát triển trong điều kiện tốt, không thua kém “con nhà người ta” cũng khiến gánh nặng tài chính gia tăng. Trong bối cảnh công nghiệp hóa và chuyển đổi số diễn ra mạnh mẽ, những biến động của đời sống kinh tế - xã hội càng tạo thêm nhiều thách thức cho người trẻ.

Ngoài chi phí sinh hoạt và nuôi dạy con, các gia đình còn phải tính đến những khoản chi trong quá trình mang thai, chăm sóc thai sản. Trong khi đó, khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản như y tế, giáo dục, an sinh xã hội và nhà ở vẫn còn có sự khác biệt giữa các nhóm dân cư. Theo chuyên gia, tổng hòa những yếu tố này khiến người trẻ ngày càng cân nhắc, thận trọng hơn trước quyết định sinh thêm con.

"Có thể nói, chính sách của Hà Nội và một số địa phương khác “dự kiến hỗ trợ 4 triệu đồng cho phụ nữ sinh đủ hai con trước 35 tuổi” là một chính sách an sinh xã hội có tính nhân văn, với mục đích nhằm giảm bớt chi phí kinh tế cho các cặp vợ chồng trẻ. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ một lần 4 triệu đồng, có thể nói như “muối bỏ biển” trước những chi phí trực tiếp và gián tiếp trong việc mang thai, sinh con, nuôi con nhỏ và khi con học các cấp học phổ thông, cao đẳng, đại học. 

Và mức hỗ trợ này ít có ý nghĩa với các cặp vợ chồng có mức thu nhập trung bình, khá giả hoặc giàu sang", GS.TS.NGƯT Hoàng Bá Thịnh cho hay. 

Theo GS.TS.NGƯT Hoàng Bá Thịnh, để giảm áp lực và giúp các cặp vợ chồng trẻ yên tâm sinh đủ hai con, Hà Nội cũng như các địa phương cần xây dựng hệ thống chính sách khuyến sinh toàn diện, có tính dài hạn, thay vì chỉ tập trung vào những khoản hỗ trợ tài chính trước mắt.

Trọng tâm cần hướng đến việc bảo đảm khả năng tiếp cận các dịch vụ xã hội cơ bản, trong đó có y tế, giáo dục, việc làm và nhà ở. Cụ thể, cần nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe sinh sản, bảo đảm thai phụ được chăm sóc đầy đủ trước, trong và sau sinh; đồng thời có chính sách chăm sóc sức khỏe cho trẻ em từ khi chào đời đến 18 tuổi. Trong lĩnh vực giáo dục, cần tiếp tục phát triển hệ thống trường công lập, đáp ứng nhu cầu học tập của con em người lao động. Bên cạnh đó, việc làm ổn định, môi trường lao động an toàn và nhà ở xã hội với mức giá hợp lý cũng là những yếu tố quan trọng.

Theo chuyên gia, sinh con và nuôi dạy con không nên chỉ được xem là trách nhiệm riêng của mỗi gia đình hay các cặp vợ chồng, mà cần có sự chung tay của toàn xã hội, Chính phủ và các bộ, ngành liên quan. Chỉ khi những rào cản về kinh tế, y tế, giáo dục và nhà ở từng bước được tháo gỡ, người trẻ mới có thêm điều kiện và niềm tin để "mỗi cặp vợ chồng sinh đủ hai con". 

Sinh con ở tuổi 67, 7 năm con gái nhỏ chịu cảnh xa cha mẹ

Sinh con ở tuổi 67 gây xôn xao dư luận, bà Điền Tân Cúc nay nhập viện vì nhồi máu não, con gái nhỏ sớm sống xa cha mẹ.