Tại Hội nghị giao ban và tiếp xúc cử tri chuyên đề lĩnh vực khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của Thường trực HĐND TP Hà Nội, ngày 13/11, nhiều bất cập từ cơ sở như cán bộ phải nhập liệu trùng lặp trên nhiều phần mềm, thiếu nhân lực chuyên trách đã được chỉ ra.
Qua đó, lãnh đạo Thành phố và các sở, ngành đã đưa ra lộ trình cụ thể nhằm tháo gỡ, lấy hiệu quả phục vụ người dân làm thước đo.
Tháo gỡ nỗi lo "mỗi nơi một phần mềm", thiếu nhân lực chuyên trách
Tại hội nghị, đại diện lãnh đạo HĐND các xã, phường như Hoài Đức, Quang Minh, Giảng Võ, Việt Hưng phản ánh thực trạng cán bộ cơ sở hiện nay phải thao tác trên quá nhiều hệ thống phần mềm khác nhau, dữ liệu thiếu tính liên thông dẫn đến tình trạng nhập liệu trùng lặp, gây mất thời gian.
Các đơn vị kiến nghị Thành phố sớm hoàn thiện, đồng bộ các phần mềm dùng chung và nghiên cứu cơ chế đăng nhập tập trung, tích hợp với tài khoản định danh điện tử VNeID.
Đại diện lãnh đạo HĐND xã Quang Minh phản ánh những vướng mắc về phần mềm dùng chung tại cơ sở.
Bên cạnh đó, bài toán về nhân lực và hạ tầng cũng được đặt ra cấp thiết. Đại biểu các địa phương đề nghị Thành phố làm rõ thẩm quyền của cấp xã trong đầu tư phần mềm, khai thác dữ liệu; đồng thời đẩy mạnh đào tạo chuyên sâu kỹ năng công nghệ thông tin cho đội ngũ cán bộ, đại biểu HĐND cấp xã và bố trí nhân lực chuyên trách phù hợp.
Ngoài ra, việc nâng cấp nền tảng điều hành tập trung hai cấp HĐND, tích hợp biểu quyết điện tử và số hóa hồ sơ lưu trữ cũng được kỳ vọng sẽ giúp việc theo dõi thực hiện nghị quyết, giải quyết kiến nghị cử tri minh bạch và hiệu quả hơn.
Chuyển đổi số gắn với bảo tồn làng nghề và "đặt hàng" trí thức
Từ góc độ thực tiễn đời sống và sản xuất, ông Phan Văn Tiên – đại diện cử tri xã Chuyên Mỹ kiến nghị Thành phố có cơ chế hỗ trợ các cơ sở sản xuất làng nghề tiếp cận máy móc hiện đại, ứng dụng thiết kế 3D, số hóa hoa văn truyền thống để nâng cao chất lượng sản phẩm nhưng vẫn giữ trọn bản sắc.
Cử tri cũng đề xuất xây dựng bản đồ số làng nghề, ứng dụng mã QR, trí tuệ nhân tạo (AI) và thương mại điện tử để truy xuất nguồn gốc, mở rộng thị trường.
Đại biểu phường Bồ Đề tham gia thảo luận từ điểm cầu trực tuyến.
Ở góc độ nghiên cứu, GS.TS Trần Thị Thanh Tú – Trưởng ban Khoa học và Công nghệ (Đại học Quốc gia Hà Nội) cùng đại diện các doanh nghiệp công nghệ đề xuất Thành phố sớm ban hành hướng dẫn về định mức, chi phí, nghiệm thu đối với các nhiệm vụ đặc thù như AI và dữ liệu; đẩy mạnh cơ chế khoán chi theo sản phẩm.
Bà Tú cũng kiến nghị Thành phố phối hợp hỗ trợ kinh phí cho nghiên cứu sinh và giảng viên hướng dẫn nhằm giải quyết trực tiếp các bài toán thực tiễn của Thủ đô.
Cam kết lộ trình giải quyết dứt điểm từ Thành phố
Trực tiếp giải đáp các kiến nghị tại hội nghị, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Cù Ngọc Trang cho biết, công tác đào tạo đang được đẩy mạnh với 41 lớp tập huấn chuyên sâu về AI cho khối xã, phường và 43 lớp với 1.290 học viên thuộc khối HĐND. Đối với tình trạng chồng chéo phần mềm, ngay trong tháng 12 tới, Sở sẽ tiến hành rà soát, đánh giá toàn diện để quyết định việc dừng, tích hợp hoặc tiếp tục duy trì các phần mềm hiện có.
Đồng chí Cù Ngọc Trang cũng lưu ý 126 xã, phường cần xác định sát nhu cầu sử dụng trang thiết bị dùng chung, chủ động đầu tư hệ thống tường lửa bảo đảm an toàn thông tin. Trước ngày 20/11, Sở sẽ có văn bản hướng dẫn cụ thể từng kiến nghị.
Phát biểu làm rõ một số nội dung đại biểu và cử tri quan tâm, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Trương Việt Dũng cho biết, Hà Nội đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, song khâu thực thi vẫn còn vướng mắc.
Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Cù Ngọc Trang giải đáp các kiến nghị về đào tạo nhân lực AI và lộ trình tích hợp phần mềm.
Để tháo gỡ vướng mắc, Phó Chủ tịch UBND Thành phố Trương Việt Dũng yêu cầu thành lập tổ điều phối chuyên trách, làm đầu mối kết nối cơ quan nhà nước, trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và địa phương. Thành phố cần hệ thống hóa các chính sách trong một tài liệu hướng dẫn để người dân, doanh nghiệp biết mình có thể được hỗ trợ gì, liên hệ cơ quan nào và thực hiện thủ tục ra sao.
Phó Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu các xã, phường chủ động nắm bắt nhu cầu và kết nối nguồn lực tại chỗ. Đồng chí đánh giá cao việc xã Bát Tràng phối hợp với Đại học Bách khoa Hà Nội nghiên cứu nguyên liệu, chế tạo men và cải tiến lò nung để tiết kiệm năng lượng, giảm tác động đến môi trường.
Theo Phó Chủ tịch UBND Thành phố, Hà Nội có 353 người thực hiện nhiệm vụ chuyển đổi số ở cấp xã, gồm 245 người chuyên trách và 108 người kiêm nhiệm. Tuy nhiên vẫn còn 8 xã, phường chưa bố trí nhân sự chuyên trách, Phó Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu Sở Nội vụ và Sở Khoa học và Công nghệ làm việc trực tiếp với các địa phương này trong tháng 11 để kiện toàn nhân lực.
Phó Chủ tịch UBND Thành phố Trương Việt Dũng phát biểu làm rõ các giải pháp tháo gỡ vướng mắc trong thực thi chính sách khoa học, công nghệ.
Về phát triển kinh tế số, đồng chí Trương Việt Dũng yêu cầu đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong các ngành sản xuất, vận tải, kho bãi và xây dựng. Năm 2027, thành phố sẽ ưu tiên bố trí ngân sách cho các nhiệm vụ trực tiếp phát triển kinh tế số và đổi mới sáng tạo.
Phó Chủ tịch UBND Thành phố yêu cầu các sở, ngành trả lời kiến nghị của cử tri bằng văn bản trước ngày 20/11, nêu rõ nội dung có thể giải quyết, thời hạn hoàn thành và lý do đối với những nội dung chưa thể thực hiện.
Hà Nội lấy sự hài lòng của người dân làm thước đo
Theo kết luận của Thường trực HĐND Thành phố, thời gian qua, Thành phố đã có nhiều nỗ lực trong việc hoàn thiện cơ chế, chính sách và tổ chức triển khai các nhiệm vụ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Thành phố đã ban hành 30 văn bản quy phạm pháp luật trong lĩnh vực này, trong đó có 6 nghị quyết cụ thể hóa Luật Thủ đô; thành lập Quỹ Phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; công bố 30 bài toán lớn làm cơ sở đặt hàng nhiệm vụ.
Đáng ghi nhận, chuyển đổi số đã từng bước đi vào đời sống. Gần 2.800 Tổ Chuyển đổi số cộng đồng đã hỗ trợ gần 397 nghìn lượt người thực hiện dịch vụ công trực tuyến; trên 96% phản ánh, kiến nghị qua iHanoi được giải quyết; 100% chợ dân sinh triển khai thanh toán không dùng tiền mặt.
Nhiều địa phương như Giảng Võ, Hoài Đức, Bát Tràng đã chủ động xây dựng những mô hình phù hợp với thực tiễn. Hoạt động của HĐND cấp xã cũng từng bước được đổi mới thông qua ứng dụng công nghệ số trong tổ chức kỳ họp và điều hành công việc. Những kết quả đó thể hiện sự cố gắng, chủ động của các cấp, các ngành và cơ sở, bước đầu đưa các cơ chế, chính sách vào thực tiễn.
Theo kết luận của Thường trực HĐND Thành phố, thời gian qua, Thành phố đã có nhiều nỗ lực trong việc hoàn thiện cơ chế, chính sách và tổ chức triển khai các nhiệm vụ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.
Về những nhiệm vụ trọng tâm trong thời gian tới, Thường trực HĐND Thành phố đề nghị UBND Thành phố tập trung chỉ đạo các sở, ngành giải quyết những vấn đề thuộc thẩm quyền.
Trong đó, Sở Tài chính khẩn trương bảo đảm kinh phí hỗ trợ Tổ Chuyển đổi số cộng đồng năm 2026 cho các xã, phường chưa được cấp, hoàn thành trước ngày 15/12/2026; Sở Khoa học và Công nghệ phối hợp Sở Tài chính hướng dẫn cụ thể việc lập dự toán, sử dụng và thanh quyết toán kinh phí, tháo gỡ khó khăn trong giải ngân và chuẩn bị dự toán năm 2027.
Sở Nội vụ hướng dẫn chuyên môn về vị trí việc làm, bố trí nhân lực chuyên trách cho cấp xã, hoàn thành trước ngày 31/12/2026.
Sở Khoa học và Công nghệ đẩy nhanh kết nối, chia sẻ dữ liệu, khắc phục tình trạng phần mềm thiếu liên thông, nhập liệu trùng lặp. Công an Thành phố tiếp tục hướng dẫn các địa phương bảo đảm an toàn, an ninh mạng và bảo vệ dữ liệu.
UBND Thành phố tăng cường kiểm tra, đôn đốc, nhất là đối với những nội dung đã được kiến nghị nhiều lần, bảo đảm các khó khăn, vướng mắc thuộc thẩm quyền được giải quyết kịp thời, thực chất.
Thường trực HĐND Thành phố đề nghị cấp ủy, chính quyền các xã, phường tiếp tục phát huy tinh thần chủ động, trách nhiệm của người đứng đầu; rà soát nhu cầu nhân lực, kinh phí, hạ tầng để tổ chức triển khai các nhiệm vụ phù hợp với điều kiện thực tế; chú trọng ứng dụng khoa học, công nghệ để giải quyết những vấn đề cụ thể của địa phương, nâng cao hiệu quả quản lý, chất lượng phục vụ nhân dân và phát triển sản xuất, kinh doanh, góp phần tăng trưởng kinh tế.
Đối với HĐND Thành phố, giao Văn phòng Đoàn đại biểu Quốc hội và HĐND Thành phố khẩn trương khắc phục những bất cập của các nền tảng H-Cabinet, i-HĐND; hoàn thiện hệ thống theo dõi kiến nghị cử tri, tổ chức tập huấn cho HĐND cấp xã, hoàn thành trong quý I/2027.
Ban Khoa học, Công nghệ và Môi trường HĐND Thành phố tiếp tục rà soát, đề xuất hoàn thiện cơ chế, chính sách; đưa việc thực hiện các Nghị quyết và nhiệm vụ phân cấp vào chương trình giám sát năm 2027.
