Đằng sau những hành trình ấy là hình ảnh quen thuộc của GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định – Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - người dành gần ba thập kỷ theo đuổi lĩnh vực ngoại tim mạch và mang khát vọng đưa kỹ thuật ghép tim Việt Nam vươn tới những chuẩn mực quốc tế.
Khát vọng chinh phục kỹ thuật ghép tim vì người bệnh
Trong lĩnh vực ngoại khoa tim mạch, ghép tim được xem là đỉnh cao của y học hiện đại bởi đây là một trong những kỹ thuật phức tạp, đòi hỏi sự chính xác tuyệt đối, sự phối hợp đồng bộ của nhiều chuyên khoa và trình độ chuyên môn cao của đội ngũ phẫu thuật viên.
Ít ai biết rằng để làm chủ được kỹ thuật này, các bác sĩ phải trải qua nhiều năm học tập, nghiên cứu và tích lũy kinh nghiệm từ hàng nghìn ca mổ tim lớn nhỏ. Với GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định – Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP. HCM, hành trình ấy bắt đầu từ niềm đam mê dành cho ngoại khoa tim mạch và khát vọng đưa người bệnh Việt Nam được tiếp cận những kỹ thuật điều trị tiên tiến ngay tại quê hương, thay vì phải ra nước ngoài với chi phí rất lớn.

GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định – Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM - Ảnh: Vũ Hải Sơn.
Được đào tạo chuyên sâu về phẫu thuật tim mạch tại Cộng hòa Pháp, GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định đã có cơ hội tiếp cận những trung tâm ghép tim hàng đầu thế giới, học hỏi các kỹ thuật hiện đại và quy trình điều trị tiên tiến. Thay vì lựa chọn tiếp tục làm việc trong môi trường có điều kiện thuận lợi hơn, ông trở về Việt Nam với mong muốn xây dựng một trung tâm tim mạch hiện đại, từng bước đưa ngoại khoa tim mạch nước nhà bắt kịp trình độ quốc tế. Trên cương vị Phó Giám đốc Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM, Trưởng Bộ môn Ngoại Lồng ngực - Tim mạch của Đại học Y Dược TP.HCM và người phụ trách chương trình ghép tim của bệnh viện, ông luôn dành nhiều tâm huyết để phát triển chuyên môn, đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao và mở rộng các kỹ thuật điều trị chuyên sâu phục vụ người bệnh.
Điều đáng trân trọng ở GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định không chỉ nằm ở trình độ chuyên môn mà còn ở triết lý hành nghề của một người thầy thuốc. Đối với ông, thành công của một ca ghép tim không thuộc về riêng cá nhân người phẫu thuật mà là thành quả của cả một tập thể gồm các bác sĩ, điều dưỡng, kỹ thuật viên, chuyên gia gây mê hồi sức, điều phối viên ghép tạng và nhiều lực lượng hỗ trợ khác. Chính vì vậy, trong suốt quá trình công tác, ông luôn chú trọng xây dựng tinh thần làm việc nhóm, tạo dựng một ê-kíp đoàn kết, chuyên nghiệp và không ngừng học hỏi. Từ khát vọng ban đầu của một người bác sĩ trẻ, hôm nay ông đã cùng đồng nghiệp góp phần đưa chương trình ghép tim của Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM trở thành một trong những điểm sáng của y học Việt Nam.

GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định thực hiện 1 ca ghép tim - Ảnh: Vũ Hải Sơn.
15 ca ghép tim – 15 cuộc chạy đua giữa sự sống và thời gian
Ghép tim là cuộc chạy đua mà từng phút, từng giây đều có thể quyết định sự sống còn của người bệnh. Ngay khi xác định được nguồn tim hiến phù hợp, đồng hồ bắt đầu đếm ngược. Quả tim sau khi lấy khỏi cơ thể người hiến chỉ có thể được bảo quản trong khoảng thời gian rất ngắn trước khi ghép cho người nhận. Điều đó đồng nghĩa với việc tất cả các khâu từ điều phối, lấy tạng, vận chuyển, chuẩn bị phòng mổ, gây mê, hồi sức và phẫu thuật đều phải diễn ra chính xác gần như tuyệt đối. Trong nhiều trường hợp, GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định không chỉ là người chỉ huy chuyên môn mà còn trực tiếp tham gia đoàn công tác đến các tỉnh, thành phố để lấy tim từ người hiến chết não, rồi nhanh chóng vận chuyển bằng máy bay hoặc xe cứu thương trở về TP.HCM trong điều kiện khẩn trương nhất.
Đến nay, GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định cùng ê-kíp ghép tim của Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM đã trực tiếp thực hiện thành công 15 ca ghép tim, trong đó có nhiều ca bệnh đặc biệt khó, người bệnh bị suy tim giai đoạn cuối, suy đa cơ quan hoặc phải duy trì sự sống bằng các thiết bị hỗ trợ tuần hoàn ngoài cơ thể. Có những ca phẫu thuật kéo dài suốt đêm, có ca diễn ra đúng vào thời khắc giao thừa khi mọi người đang sum họp cùng gia đình. Có bệnh nhân bất ngờ ngừng tim ngay trước khi bước vào ca mổ, buộc toàn bộ ê-kíp vừa hồi sức tích cực vừa chờ trái tim hiến được đưa về bệnh viện. Mỗi thành công đều là kết quả của sự bình tĩnh, bản lĩnh và những quyết định chuyên môn chính xác trong những thời khắc căng thẳng nhất.

GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định cùng các đồng nghiệp - Ảnh: Vũ Hải Sơn.
Điều khiến những người làm ghép tim xúc động không phải là những con số thống kê về số ca mổ thành công, mà là khoảnh khắc trái tim mới bắt đầu đập trong lồng ngực người nhận. Đó là giây phút người bệnh được trao thêm một cơ hội sống, gia đình họ tìm lại niềm hy vọng tưởng như đã mất, còn những người thầy thuốc lặng lẽ nhìn nhau với niềm vui khó diễn tả bằng lời. 15 ca ghép tim không chỉ là 15 thành tựu chuyên môn của Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM mà còn là minh chứng cho sự trưởng thành vượt bậc của ngành ghép tạng Việt Nam. Phía sau mỗi ca ghép thành công là hàng nghìn giờ lao động miệt mài, những chuyến đi xuyên đêm, những ca trực kéo dài và cả sự hy sinh thầm lặng của đội ngũ y tế để giành lại nhịp đập cho những trái tim tưởng chừng đã không còn hy vọng.
Một người thầy thuốc lớn với trái tim nhân ái và tinh thần truyền lửa
Song hành với vai trò của một chuyên gia đầu ngành, GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định còn được nhiều thế hệ học viên, bác sĩ nội trú và đồng nghiệp yêu quý bởi sự gần gũi, tận tâm trong công tác đào tạo. Ông luôn xuất hiện ở những ca bệnh khó, trực tiếp hướng dẫn học trò trong từng thao tác phẫu thuật, từng buổi hội chẩn và từng quyết định điều trị. Đối với ông, đào tạo một bác sĩ ngoại khoa không chỉ truyền đạt kỹ thuật cầm dao mổ mà còn phải bồi dưỡng bản lĩnh, trách nhiệm và y đức. Chính vì vậy, nhiều bác sĩ trẻ xem ông không chỉ là người thầy về chuyên môn mà còn là tấm gương về tinh thần tận tụy với người bệnh và sự nghiêm túc trong nghề nghiệp.
Qua những hình ảnh đời thường, người ta dễ dàng bắt gặp một GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định rất khác với hình ảnh của một chuyên gia đầu ngành trên bục giảng hay trong phòng mổ. Đó là người bác sĩ cùng đồng nghiệp ăn vội bữa cơm sau nhiều giờ phẫu thuật, trò chuyện với học trò bên ly cà phê, nở nụ cười hiền hậu trong những bức ảnh tập thể hay lặng lẽ trao đổi chuyên môn trước giờ bước vào ca mổ tiếp theo. Chính sự giản dị ấy đã tạo nên một môi trường làm việc cởi mở, nơi khoảng cách giữa người thầy và học trò được thu hẹp bằng sự chân thành, trách nhiệm và niềm đam mê chung dành cho nghề y. Đó cũng là hình ảnh phản chiếu văn hóa của Bệnh viện Đại học Y Dược TP.HCM – nơi đề cao tinh thần học thuật, sự sẻ chia và làm việc vì người bệnh.

Phút giải lao - Ảnh: Vũ Hải Sơn.
Có lẽ hình ảnh khiến nhiều người xúc động nhất là khoảnh khắc toàn bộ ê-kíp ghép tim đứng lặng trước bàn thờ nhỏ trong khu vực phòng mổ để thắp nén hương tưởng niệm người hiến tạng trước khi bắt đầu ca phẫu thuật. Với GS.TS.BS Nguyễn Hoàng Định, mỗi trái tim được ghép thành công đều bắt đầu từ một nghĩa cử cao đẹp của người hiến và gia đình họ. Chính sự hy sinh ấy đã mở ra cơ hội sống cho một con người khác. Vì vậy, ông luôn nhấn mạnh rằng ghép tim không chỉ là thành tựu của khoa học kỹ thuật mà còn là biểu tượng của lòng nhân ái và sự sẻ chia giữa con người với con người. 15 trái tim đã được ghép thành công là 15 câu chuyện về sự hồi sinh, nhưng cũng là 15 lời nhắc nhở về giá trị thiêng liêng của nghĩa cử hiến tạng, về trách nhiệm của người thầy thuốc và về niềm tin rằng, bằng tri thức, y đức và sự tận hiến, những điều tưởng chừng không thể vẫn có thể trở thành hiện thực.
Cuộc thi 'Sự hy sinh thầm lặng' lần thứ VII: Tiếp tục tìm kiếm những tác phẩm tôn vinh người thầy thuốc tận tụy vì sức khỏe Nhân dânMời xem thêm video được quan tâm:
Có một bác sĩ 'không ngủ' giữa trùng khơi.