Về văn kiện dự thảo Trung ương công bố để lấy ý kiến nhân dân, lần này khác với Đại hội X là ngoài báo cáo chính trị còn có cương lĩnh và chiến lược kinh tế - xã hội 10 năm.
Tuy nhiên trong 3 văn kiện này, theo nhận thức của chúng tôi, thì cương lĩnh là quan trọng nhất, mang tính chỉ đạo chiến lược hàng đầu.
Đảng ta đã từng xác định cương lĩnh là Tuyên ngôn chính trị, là ngọn cờ chiến đấu của Đảng cầm quyền - là Tổng lộ tuyến - kim định hướng cho hành động của Đảng, Nhà nước và nhân dân trong một lộ trình cách mạng của mỗi giai đoạn. Do vậy, nội hàm của cương lĩnh là những vấn đề then chốt về mục tiêu, nhiệm vụ chiến lược cơ bản; phương hướng và phương pháp cách mạng chủ yếu để đạt tới mục tiêu mà cương lĩnh đã xác định trong mỗi thời kỳ. Đó chính là nền tảng lý luận khoa học thực tiễn, tư tưởng chính trị, quan điểm chính thống của Đảng để chỉ đạo mọi hành động trong mọi lĩnh vực cũng như tập hợp sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc để thực hiện nhiệm vụ cách mạng qua từng giai đoạn. Với tầm quan trọng ấy của cương lĩnh, để có "luận cứ đúng đắn trong góp ý kiến" vào các dự thảo văn kiện, trước hết không thể không tìm hiểu cặn kẽ cương lĩnh.
Với chặng đường cách mạng 80 năm, giương cao ngọn cờ lãnh đạo của Đảng, qua nghiên cứu lịch sử Đảng cho thấy đến nay Đảng ta đã 4 lần đề ra cương lĩnh chính trị của mình theo từng giai đoạn cách mạng.
Thực tiễn Cách mạng Việt Nam tám thập kỷ qua đã khẳng định rằng, một chính Đảng cách mạng vì dân tộc, vì nhân dân như Đảng cộng sản Việt Nam thì nhất thiết phải đề ra cương lĩnh - là điều kiện tiên quyết để chỉ đạo hành động không chệch hướng. Thực tế cho thấy các cương lĩnh ấy với tên gọi khác nhau trong từng giai đoạn, nhưng đều là ngọn cờ chiến thắng của Cách mạng Việt Nam trong sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất đất nước, độc lập dân tộc gắn với CNXH, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, hội nhập quốc tế...
Qua đó chúng tôi thấy một vấn đề đặt ra đề nghị Trung ương cần làm sáng tỏ hơn là: Tại sao dự thảo cương lĩnh công bố hiện nay không gọi là cương lĩnh mới (lần thứ năm), mà vẫn gọi như cương lĩnh năm 1991 lại mở ngoặc (bổ sung phát triển năm 2011)? Qua bàn thảo, nhiều ý kiến cho rằng cần được tiểu ban văn kiện Đại hội cho biết đầy đủ hơn về lý lẽ, lập luận của cách đặt vấn đề về tên cương lĩnh Đại hội XI.
Chúng tôi nghĩ rằng cương lĩnh 1991 đến nay đã qua 20 năm thực hiện, thực tế tình hình xây dựng đất nước cũng như bối cảnh quốc tế đã có nhiều thay đổi, phát triển, vì vậy cương lĩnh dự thảo trình Đại hội XI cũng chứa đựng rất nhiều điểm mới. Như đồng chí Nguyễn Phú Trọng - Ủy viên Bộ Chính trị trong bài viết của mình về "Định hướng bổ sung phát triển cương lĩnh năm 1991" (vừa đăng trên Tạp chí Cộng sản số 9 và Báo Nhân dân gần đây) đã khái quát rõ 12 điểm mới và rất mới quan trọng nhất.
Vì vậy chúng tôi mạnh dạn đề nghị Trung ương xác định Cương lĩnh Đại hội XI sẽ thông qua đó là cương lĩnh mới năm 2011. Qua tiểu ban văn kiện của Đại hội, chúng tôi đề nghị nghiên cứu tiếp về vấn đề này để làm rõ đích xác về lý luận cũng như thực tiễn đối với tên gọi của cương lĩnh. Tuy nhiên dù tên gọi như thế nào, cương lĩnh của Đảng bao giờ cũng là ngọn cờ chiến thắng của sự nghiệp cách mạng Việt Nam.
Bùi Trọng Đức