Xã hội hóa (XHH) lĩnh vực y tế chăm sóc sức khỏe nhân dân nói chung và Y học cổ truyền (YHCT) nói riêng đã có những thành tựu nhất định, hình thành cấp quản lý từ TW tới các địa phương, mạng lưới khám chữa bệnh rộng mở, các loại hình chăm sóc đa dạng. Việc nuôi trồng dược liệu, sản xuất và cung ứng các sản phẩm thuốc đông y, thuốc từ dược liệu đã đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh với chất lượng ngày càng cao của nhân dân.
Hội nghị XHH công tác YHCT vừa diễn ra tại Bình Dương đã cho thấy vai trò và những bước phát triển của YHCT trong thời gian qua ngày càng được củng cố và khẳng định. Đầu tiên, phải nói đến những thành tựu trong công tác xây dựng cơ sở và đầu tư trang thiết bị y tế. "Đây thật sự là một thách thức khi mà trước năm 2003, cả nước mới chỉ có gần 50 BV y học cổ truyền (YHCT) với số giường bệnh trung bình là 70/1 BV. Nhiều trong số đó cơ sở hạ tầng yếu kém và lạc hậu, lại đang xuống cấp từng ngày. Các khoa phòng chật chội, thiết bị thô sơ, lạc hậu", TS. Trần Thị Hồng Phương, Phó Vụ trưởng Vụ YHCT cho biết. Tuy nhiên, sau 5 năm thực hiện chính sách quốc gia, đã có thêm 11 BV YHCT được thành lập, số giường bệnh đã tăng lên từ 100 - 150. Nhiều đơn vị như BV YHCT Trung Ương, BV YHCT Hải Dương... có cơ sở vật chất khang trang và hiện đại. Nhiều máy móc hiện đại như MRI, máy lọc máu, tán sỏi ngoài cơ thể... được trang bị, nhiều nơi sử dụng nguồn vốn XHH từ công nhân viên chức BV. Bên cạnh đó, hàng loạt các BV khác như BV YHCT Hà Nội, BV Hà Tĩnh, BV Ninh Bình, BV Đồng Nai... đang được các cấp chính quyền địa phương tạo điều kiện để nâng cấp, xây mới, chuẩn hóa trang thiết bị phục vụ điều trị... công tác liên doanh, liên kết với các công ty dược, các tập đoàn y dược nước ngoài để trao đổi chuyên môn, đầu tư máy móc, thiết bị cũng được đẩy mạnh. Đây là sự kết hợp có hiệu quả và hiện đang được áp dụng rộng rãi ở tuyến trung ương và các tỉnh, thành phố lớn như Hà Nội, TP. HCM, Hải Phòng...
 Điều trị bằng YHCT tại Phòng khám đông y Trạm y tế xã Nhơn Đức, Nhà Bè, TP. HCM. |
Trong công tác khám chữa bệnh, XHH được thể hiện trong việc thực hiện tốt chính sách bảo hiểm y tế và thu viện phí. Người bệnh tham gia BHYT ngày càng đông đã bảo đảm nguồn chi cho y tế. Đáng chú ý, các chính sách khuyến khích sự tham gia của y tế tư nhân đầu tư phát triển hệ thống YHCT đã được thực hiện có hiệu quả. Các cơ sở y tế ngoài công lập đã phát triển nhanh chóng nhờ có những ưu đãi về thuế, đất đai... hiện đã có 3 BV YHCT tư nhân, gần 8.000 cơ sở chẩn trị, phục hồi chức năng và hơn 2.500 cơ sở sản xuất, kinh doanh dược liệu, cửa hàng thuốc... 2 trường trung học YHCT tư nhân cũng đã được thành lập và đi vào đào tạo, bổ sung nguồn nhân lực cho lĩnh vực YHCT. Tỷ lệ cán bộ YHCT cả khối nhà nước và ngoài nhà nước đã chiếm 6,7%. Tuy nhiên, chiếm số đông vẫn là y sĩ và lương y. Trình độ tiến sĩ, BS chuyên khoa cấp I, II và BS vẫn chiếm tỉ lệ dưới 10%. Con số này hy vọng sẽ được cải thiện khi các trường lớp, liên kết đào tạo cán bộ YHCT ngày càng được tăng cường, mở rộng.
Trong phát triển dược liệu, thuốc đông dược, thuốc từ dược liệu, các công ty sản suất, bào chế đông dược được coi là đối tác chiến lược, cùng nghiên cứu, nuôi trồng và khai thác nguồn dược liệu, song song đó là đẩy mạnh hợp tác quốc tế. Quảng bá nền YHCT của Việt Nam và các sản phẩm phục vụ điều trị trong lĩnh vực YHCT.
Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến, để tiếp tục đẩy mạnh XHH trong YHCT và phát triển tiềm năng của lĩnh vực này, cần một giải pháp đồng bộ hơn nữa trong việc đào tạo nhân lực cũng như phát triển các dự án nghiên cứu, bảo tồn nguồn gen thuốc quý; tăng cường phát triển phòng khám đông y tại các trạm y tế vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa và miền núi. Đưa YHCT đến gần dân và tăng tỷ lệ người dân thường xuyên đến với YHCT. Phát triển tiềm năng của YHCT trong việc kết hợp với y học hiện đại để nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe nhân dân.
Bài và ảnh: Tuân Nguyễn