Y đức là đạo đức của tất cả những người làm công tác y tế và y học. Đạo đức là một hình thái đặc biệt của ý thức xã hội. Đạo đức bắt nguồn từ những yêu cầu của sự tồn tại và phát triển xã hội, từ khách quan của đời sống xã hội là điều chỉnh hành vi của con người trong các mối quan hệ xã hội để kết hợp hài hòa lợi ích cá nhân với lợi ích tập thể.
Y đức rõ ràng không phải là một vấn đề mới, các bậc danh y ngày xưa đã từng đề cập và nêu ra nhiều tấm gương mẫu mực về y đức. Ngày nay cũng cần phải có quy định cụ thể những nội dung y đức để phù hợp với trách nhiệm, bổn phận của người làm công tác y tế; phù hợp với tình hình và nhiệm vụ theo cơ chế mới. Tất cả mọi người làm công tác y tế cần nhận thức đúng đắn chức năng, nhiệm vụ của ngành để từ đó quy định với nhau thế nào là chân lý, từ đó biết thế nào là đạo đức, thế nào là cái đẹp, cái trong sáng, cao quý của mình.
Quy định về y đức đã được Bộ Y tế ban hành gồm 12 điều, trong đó những điều với nội dung quan trọng cần được người làm công tác y tế thuộc lòng và kiểm định, đánh giá y đức trong việc thực hành y nghiệp hàng ngày như: Tôn trọng bệnh nhân, không lạm dụng nghề nghiệp gây phiền hà cho người bệnh; Tiếp xúc với người bệnh phải niềm nở, thái độ tận tình; Cấp cứu phải khẩn trương, còn nước còn tát; Theo dõi người bệnh chu đáo; Kê đơn thuốc phải phù hợp với bệnh lý của người bệnh.
Khi người bệnh ra viện, phải hướng dẫn bệnh nhân tỉ mỉ, giải thích rõ ràng; Khi người bệnh bị tử vong, phải thông cảm, chia buồn với gia đình; Đối với đồng nghiệp phải tôn trọng, trung thực, bản thân phải dũng cảm nhận thiếu sót khi gặp phải; Đối với cộng đồng, phải gương mẫu thực hiện nếp sống vệ sinh, giữ gìn môi trường trong sạch.
Có lẽ bài học đầu tiên của những người khi bước chân vào các trường đào tạo để học nghề y phải là bài học về y đức, về nghĩa vụ, tình thương, trách nhiệm đối với bệnh nhân cũng như ngành giáo dục đã có câu khẩu hiệu “Tiên học lễ, hậu học văn”. Y đức là một vấn đề mà những người làm công tác y tế và y học phải thường xuyên phấn đấu rèn luyện thực hiện khi đang còn học trong trường cho đến khi tốt nghiệp ra trường để thực hành y nghiệp. Y đức phải được gắn kết chặt chẽ với y nghiệp, bảo đảm được yêu cầu “vừa hồng vừa chuyên” để trở thành y đạo của những người làm công tác y tế.
TTƯT.BS.Nguyễn Võ Hinh