Trong hai ngày 3-4/6, Quốc hội (QH) đã thảo luận ở hội trường về Dự thảo sửa đổi Hiến pháp năm 1992. Nhiều vấn đề đã được đại biểu (ĐB) quốc hội thảo luận sôi nổi như: lời nói đầu; tên nước; vai trò lãnh đạo của Đảng; tổ chức chính quyền địa phương... Đa số ý kiến đại biểu cho rằng đây là vấn đề quan trọng cần phải thảo luận sâu sắc và thẳng thắn.
 Toàn cảnh phiên họp Quốc hội khóa XIII, Kỳ họp thứ 5. Ảnh: QH |
Nhiều ý kiến tâm huyết
Tại buổi thảo luận, vấn đề quy định tên nước được nhiều ĐB quan tâm, tập trung thảo luận, có ý kiến đề nghị giữ nguyên tên nước là “Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam”, có ý kiến đề nghị đổi thành “Việt Nam Dân chủ cộng hòa”. ĐB Phạm Trọng Nhân (đoàn Bình Dương) cho rằng, tên nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã gắn với chế độ, gắn với sự hình thành đất nước, phát triển của dân tộc Việt Nam và đã quen thuộc với người dân. Việc thay đổi tên nước trong thời điểm hiện nay sẽ dẫn đến những hệ quả không có lợi, thậm chí có thể bị xuyên tạc là ta đang xa rời mục tiêu, con đường lên chủ nghĩa xã hội.
Cùng quan điểm, ĐB Trần Văn Tư (đoàn Đồng Nai) cho rằng, đổi tên nước hay không còn có nhiều ý kiến khác nhau, nhưng ở Đồng Nai, hơn 700.000 ý kiến nhân dân thì chỉ có 1 ý kiến đề nghị đổi tên nước là Việt Nam Dân chủ cộng hòa. Tên nước của chúng ta hiện nay là sự lựa chọn của thời khắc lịch sử sau khi kết thúc cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc. Hơn 37 năm qua, tên nước vẫn bảo đảm theo đường hướng của Đảng, bảo đảm chế độ dân chủ của nhân dân. Đó là chưa kể nếu đổi tên nước trong bối cảnh hiện nay thì cái không được nhiều hơn cái được, gây xáo trộn không cần thiết.
Đề cập đến vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản Việt Nam (CSVN), ĐB Nguyễn Thái Học (đoàn Phú Yên) đã khẳng định: Đảng có vai trò to lớn đối với đất nước từ khi ra đời cho đến nay. Thắng lợi của cuộc Cách mạng Tháng 8/1945 đến những thành tựu to lớn của đất nước hiện nay đều có vai trò to lớn do Đảng lãnh đạo. Việc ghi rõ và khẳng định vai trò của Đảng là phù hợp với thực tế lịch sử, khách quan, phù hợp với ý chí và nguyện vọng của nhân dân nên cần được bảo vệ. Bên cạnh đó, các ĐB Nguyễn Văn Tuyết (Bà Rịa - Vũng Tàu); Phạm Đức Châu (Quảng Trị); Nguyễn Doãn Khánh (Phú Thọ); Ya Duck (Lâm Đồng); Huỳnh Thế Kỳ (Ninh Thuận)... đều tán thành giữ Điều 4 như Dự thảo để khẳng định tính tất yếu khách quan vai trò lãnh đạo của Đảng CSVN.
 Đại biểu quốc hội tỉnh Đồng Nai Trần Văn Tư phát biểu tại hội trường. |
Tuy nhiên, một số ý kiến cũng đưa ra việc cần bổ sung thêm quy định Đảng chịu trách nhiệm trước pháp luật, trước sự giám sát của nhân dân, chịu trách nhiệm trước nhân dân về những quyết định của mình nhằm làm cụ thể hơn vai trò lãnh đạo và lòng tin của Đảng trước nhân dân.
Vấn đề chính quyền địa phương được quan tâm
Tại buổi thảo luận ở hội trường, vấn đề chính quyền địa phương nhận được sự quan tâm của hầu hết các ĐB với nhiều ý kiến lo ngại dự thảo sửa đổi chưa làm rõ hình hài của mô hình chính quyền địa phương.
ĐB Lê Văn Tân (đoàn Hà Nam) tán thành phương án chỉ nên quy định về đơn vị hành chính và quy định về tổ chức chính quyền vì mô hình chính quyền địa phương như hiện nay còn nhiều bất cập. Chính quyền, cơ sở ở xã, phường, thị trấn có nhiệm vụ gần như cấp huyện, cấp tỉnh theo Luật Tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân. Bao nhiêu nhiệm vụ của Nhà nước thì Trung ương, tỉnh, huyện đều dồn về chính quyền cơ sở như là hình phễu. Trong khi tổ chức bộ máy của một xã rất nhỏ, công chức xã chưa phải là công chức nhà nước, số lượng rất ít, chất lượng chưa đáp ứng yêu cầu trong tình hình mới, điều kiện làm việc khó khăn, kinh phí hoạt động hạn chế.
Bày tỏ nhiều trăn trở về vấn đề này, ĐB Huỳnh Nghĩa (đoàn TP. Đà Nẵng) cho biết, chúng ta đã có 5 năm thí điểm không có HĐND quận, huyện, phường nhưng chưa có tổng kết, chứng tỏ vấn đề rất phức tạp, nhân dân ở những nơi đó cũng băn khoăn. Tôi ủng hộ ý kiến tán thành được giữ nguyên quy định về các đơn vị hành chính như Điều 118 của Hiến pháp hiện hành. “Nếu nói bỏ HĐND là giảm bộ máy, giảm tham nhũng, vậy từ trước tới nay đã xử lý bao nhiêu trường hợp HĐND tham nhũng? HĐND gần dân, đại diện cho nhân dân, hiểu dân, góp phần đem lại lòng tin của nhân dân vào chính quyền. Đây chính là cái được lớn nhất của chế độ ta, Nhà nước ta, cần được ghi nhận một cách công bằng, nghiêm túc và cầu thị” - ĐB Nghĩa nhấn mạnh.
Thẳng thắn nhìn nhận, có một số nơi, HĐND hoạt động hình thức, thiếu hiệu quả, đó là do cách tổ chức hoạt động kém vấn đề. Đa số HĐND đều hoạt động tốt, là chỗ dựa tin cậy của nhân dân. Không thể vì một số nơi hoạt động kém hiệu quả mà xóa bỏ HĐND, làm mất đi chỗ dựa tin cậy của nhân dân. Cần thận trọng, lắng nghe ý kiến nhân dân để lựa chọn mô hình chính quyền địa phương.
TS - CT
Cần tạo sự bình đẳng giữa các thành phần kinh tế Liên quan đến vị trí của các thành phần kinh tế trong Hiến pháp (Điều 54), phóng viên báo SK&ĐS xin lược ghi ý kiến của các ĐBQH về vấn đề này. 
 ĐB Phạm Trọng Nhân (đoàn Bình Dương): Dự thảo đưa ra 3 phương án, nếu chọn phương án 1 và 2 thì lấy kinh tế nhà nước là chủ đạo hoặc ưu tiên khuyến khích một thành phần kinh tế nào đó trong Hiến pháp, việc làm này không phù hợp. Nên lựa chọn phương án 3 của dự thảo: “Nền kinh tế Việt Nam là kinh tế thị trường, định hướng XHCN với nhiều hình thức sở hữu, nhiều thành phần kinh tế”. Các thành phần kinh tế đều là bộ phận cấu thành quan trọng của nền kinh tế quốc dân, cùng phát triển lâu dài, hợp tác, bình đẳng và cạnh tranh theo pháp luật. Tôi nhấn mạnh từ “bình đẳng” tại Khoản 2, Điều 54 vô cùng ý nghĩa và đúng đắn, đáp ứng nguyện vọng của đại bộ phận cộng đồng doanh nghiệp trong cả nước, kể cả các nhà đầu tư nước ngoài đang và mong muốn làm ăn tại Việt Nam. Anh Tuấn (ghi) |