Một môi trường sạch, xanh, an toàn không chỉ giúp ngăn ngừa lây nhiễm chéo mà còn góp phần nâng cao chất lượng điều trị, tạo dựng niềm tin của người bệnh với hệ thống y tế.
Luật hóa trách nhiệm bảo vệ môi trường trong y tế
Luật Bảo vệ Môi trường 72/2020/QH14 quy định mọi cơ sở y tế đều phải tuân thủ các quy định về xử lý chất thải và giảm thiểu ô nhiễm. Nhà nước khuyến khích áp dụng các công nghệ sạch, thân thiện môi trường và yêu cầu cơ sở chịu trách nhiệm khắc phục nếu để xảy ra ô nhiễm. Đây là bước tiến quan trọng trong việc gắn trách nhiệm pháp lý với đạo đức nghề nghiệp của ngành y.
Cụ thể, Thông tư 20/2021/TT-BYT quy định chi tiết quy trình phân loại, thu gom, lưu giữ và xử lý chất thải y tế ngay trong khuôn viên bệnh viện. Mỗi cơ sở y tế phải xây dựng kế hoạch quản lý chất thải, phân công lãnh đạo phụ trách, bố trí kinh phí, đồng thời tổ chức đào tạo, truyền thông cho cán bộ, nhân viên.
Các quy chuẩn kỹ thuật như QCVN 40:2025/BTNMT cũng đặt giới hạn về nước thải y tế, yêu cầu hệ thống xử lý đạt chuẩn trước khi xả ra môi trường. Nhờ đó, việc quản lý môi trường trong bệnh viện không chỉ là "khuyến khích" mà trở thành nghĩa vụ bắt buộc.
Thực tế, công tác quản lý môi trường y tế bắt đầu từ những hành động rất nhỏ.
Cán bộ y tế cần phân loại chất thải ngay tại nguồn, tách biệt rác lây nhiễm, rác nguy hại và rác sinh hoạt; đóng gói, dán nhãn và lưu giữ đúng quy định; ưu tiên công nghệ không đốt hoặc khử khuẩn trước khi chuyển đi xử lý. Song song đó, lãnh đạo các cơ sở y tế phải lập kế hoạch phòng ngừa sự cố môi trường, ký hợp đồng với đơn vị có giấy phép xử lý và đảm bảo đầy đủ chứng từ chuyển giao chất thải.
Quản lý phân loại chất thải y tế tại Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí (Quảng Ninh),
Mô hình bệnh viện xanh
Một điểm đáng chú ý là nhiều bệnh viện hiện nay đã coi bảo vệ môi trường là tiêu chí thi đua nội bộ, gắn kết quả thực hiện với đánh giá đơn vị và nhân sự. Trong số đó tiêu biểu là Bệnh viện Việt Nam – Thụy Điển Uông Bí (Quảng Ninh), đơn vị được Bộ Y tế đánh giá cao với mô hình tái chế chất thải nhựa y tế bằng phương pháp hấp tiệt trùng (autoclave).
Theo báo cáo của Bệnh viện trong năm 2023, bệnh viện đã xử lý hơn 45.800 kg chất thải lây nhiễm, trong đó 23.000 kg được tái chế, mang lại hiệu quả kinh tế khoảng 475 triệu đồng. Mô hình này không chỉ giảm chi phí xử lý mà còn góp phần xây dựng "bệnh viện kinh tế tuần hoàn", thân thiện với môi trường và cộng đồng.
Đây là minh chứng cho thấy, khi có kế hoạch, công nghệ và con người phù hợp, bệnh viện hoàn toàn có thể vừa đảm bảo an toàn sinh học, vừa mang lại lợi ích kinh tế và hình ảnh tích cực cho ngành y.
Từ cán bộ y tế đến bệnh nhân, mỗi người đều có thể góp phần vào mục tiêu "bệnh viện xanh – môi trường lành". Phân loại đúng, bỏ rác đúng nơi quy định, tiết kiệm nước, điện, vật tư y tế… đều là những hành động nhỏ nhưng mang lại thay đổi lớn.
Bảo vệ môi trường trong y tế không phải khẩu hiệu, mà là hành động cụ thể của từng cá nhân, từng cơ sở. Bởi một bệnh viện sạch sẽ, an toàn hôm nay chính là nền tảng cho một cộng đồng khỏe mạnh, bền vững ngày mai.