Trong bối cảnh chính quyền Obama thay đổi chiến lược châu Á, giới quân sự Mỹ đang tính đến việc quay trở lại một số căn cứ Đông Nam Á.
(SKDS) – Quân đội Mỹ đã phải rời bỏ hoặc bị đẩy ra khỏi các căn cứ ở Đông Nam Á từ mấy thập niên trước. Nhưng do quan ngại trước sức mạnh quân sự đang gia tăng của Trung Quốc và do những tranh chấp chủ quyền lãnh hải, Thái Lan, Philippines đã thận trọng tỏ ý muốn đón Hoa Kỳ quay trở lại. Đáp lại mong muốn đó, lãnh đạo Lầu Năm Góc đã theo nhau kéo đến khu vực Đông Nam Á, đẩy nhanh cuộc đàm phán và củng cố các mối quan hệ song phương. Hiện giờ, sự trở lại của Hoa Kỳ chủ yếu là thể hiện qua các chuyến ghé thăm cảng hoặc các cuộc tập trận chung, nhưng chính quyền Obama hy vọng là những bước đầu tiên đó sẽ dẫn đến một sự hiện diện quân sự rộng hơn và vững chắc hơn của Mỹ trong khu vực này.
Trong những tuần qua, Lầu Năm Góc đã ráo riết thương lượng với Thái Lan về việc thành lập một trung tâm để đối phó với các thiên tai thường xuyên xảy ra ở khu vực Đông Nam Á. Trung tâm này có thể sẽ được đặt tại một sân bay do Mỹ xây dựng làm căn cứ cho các oanh tạc cơ B-52 vào những thập niên 1960 và 1970. Giới chức Hoa Kỳ cho biết, họ cũng quan tâm đến việc có thêm các chuyến viếng thăm những hải cảng Thái Lan và đến việc mở những chuyến bay tuần tra chung để giám sát các tuyến giao thương đường biển và những hoạt động quân sự ở khu vực Đông Nam Á và Ấn Độ Dương…
Lính Mỹ - Philippines tập trận chung. |
Lực lượng vũ trang Mỹ đã được phép - ở những mức độ khác nhau đến thăm hoặc tiến hành tập trận tại những căn cứ cũ tại Đông Nam Á trong nhiều năm qua. Song các cuộc đàm phán về việc mở rộng quyền sử dụng đã mang tính cấp bách hơn kể từ tháng 1/2012, khi Tổng thống Barack Obama thông báo chiến lược trở lại châu Á sau một thập niên bận tâm với những cuộc chiến ở Iraq và Afghanistan. |
Sau nhiều năm lơ là với Thái Lan, lãnh đạo Lầu Năm Góc nay mới khám phá trở lại Bangkok. Chuyến viếng thăm vừa qua của tướng Martin Dempsay, Chỉ huy cấp cao quân đội Mỹ, Chủ tịch Hội đồng Tham mưu liên quân, là chuyến đi Thái Lan đầu tiên từ hơn một thập niên qua của một Chủ tịch Hội đồng Tham mưu truởng liên quân Mỹ. Thứ trưởng Quốc phòng Mỹ Ashton Carter dự kiến sẽ thăm Thái Lan vào tháng tới và Bangkok cũng đã chính thức mời Bộ trưởng Quốc phòng Leon Panetta đến thăm.
Lầu Năm Góc cũng đang muốn được sử dụng nhiều hơn các căn cứ ở Philippines, trong đó có căn cứ hải quân ở vịnh Subic Bay và căn cứ không quân cũ Clark Air Base, từng là những căn cứ quân sự lớn nhất của Mỹ ở châu Á. Chính quyền Obama vẫn khẳng định rằng, chiến lược mới của Hoa Kỳ không phải nhằm kiềm chế Trung Quốc, mà mục tiêu hàng đầu của họ là bảo đảm tự do lưu thông hàng hải và tự do giao thương ở châu Á. Nhưng theo các nhà phân tích, những hành động mới đây của Mỹ là cần thiết để trấn an các đồng minh rằng Washington sẽ thực hiện các cam kết về an ninh và sẽ là đối trọng thật sự với Trung Quốc, cho dù trong nước ngân sách quốc phòng đang bị cắt giảm.
Các quan chức Mỹ nói họ không có ý định tái chiếm lĩnh bất kỳ căn cứ lớn nào ở Đông Nam Á. Họ cũng không có tiền để thành lập những căn cứ mới. Do vậy, họ muốn được phép hoạt động ở những căn cứ quân sự cũ như là những vị khách, chủ yếu trên cơ sở tạm thời. “Tôi không mang theo một chiếc ba lô chất đầy cờ Mỹ và chạy quanh thế giới để cắm chúng. Chúng tôi muốn hợp tác với những quốc gia ở đó và có sự hiện diện luân phiên vốn cho phép chúng tôi xây dựng những năng lực chung để phục vụ những lợi ích chung” - Tướng Martin Dempsey phát biểu với phóng viên sau khi trở về từ các chuyến thăm Thái Lan, Philippines và Singapore.
Chính quyền Mỹ đã phủ nhận rằng, mối quan tâm được khơi lại ở châu Á là nhằm kiềm chế Trung Quốc, quốc gia khiến nhiều nước láng giềng cảnh giác bởi những tuyên bố chủ quyền phi lý tại biển Đông. Các quan chức Mỹ nói mục tiêu hàng đầu của họ ở châu Á là duy trì sự ổn định bằng cách bảo đảm quyền tự do hàng hải và giao thương với những nền kinh tế tăng trưởng nhanh nhất trên thế giới, gồm cả Trung Quốc.
Tuy nhiên, giới quan sát nói chiến lược của Mỹ cùng cách sắp xếp căn cứ mới mẻ là cần thiết để trấn an các đồng minh rằng Washington sẽ duy trì các cam kết an ninh châu Á và vẫn là một đối trọng hiệu quả với Trung Quốc, bất chấp những cắt giảm ngân sách quốc phòng.
Hương Trà (Theo Washington Post)
