Ngày 27/11/2009, tại Quảng Ninh, Tổng cục DS -KHHGĐ, Bộ Y tế đã tổ chức Hội nghị giao ban công tác DS-KHHGĐ cho 48 tỉnh phía Bắc. Đây là hội nghị quan trọng nhằm đánh giá kết quả đã đạt được sau 2 năm ngành DS-KHHGĐ được chuyển giao về ngành y tế.
Đạt chỉ tiêu Quốc hội đề ra
Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Thứ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Bá Thủy cho biết, sau 2 năm ngành DS-KHHGĐ sáp nhập vào y tế, bộ máy DS-KHHGĐ ở cả Trung ương và địa phương đã nỗ lực vượt qua khó khăn, tổ chức thực hiện nhiều vấn đề quan trọng như nhanh chóng ổn định bộ máy tổ chức, ổn định tư tưởng cho cán bộ chuyên trách làm công tác dân số. Về phía Trung ương, Bộ Y tế, Tổng cục DS-KHHGĐ đã tham mưu để Bộ Chính trị ban hành Kết luận 44 về tiếp tục đẩy mạnh công tác DS-KHHGĐ, Thủ tướng Chính phủ liên tục có các ý kiến chỉ đạo về việc kiện toàn tổ chức bộ máy, Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân chủ trì Hội nghị giao ban trực tuyến để trực tiếp giải quyết các vướng mắc về công tác dân số... Bộ Y tế đã xây dựng và trình Thủ tướng Chính phủ Nghị định hướng dẫn thi hành Pháp lệnh Dân số sửa đổi...
Nhờ những chỉ đạo quyết liệt từ Chính phủ cũng như Bộ Y tế mà năm 2009, sau 2 năm 2007, 2008 chúng ta không đạt chỉ tiêu giảm sinh Quốc hội đề ra, thì năm nay chúng ta đã đạt được. Tỷ lệ phát triển dân số bình quân hằng năm trong giai đoạn 2001-2010 giảm xuống còn 1,2%, đạt mức thấp nhất trong nửa thế kỷ qua. Nhiều mục tiêu, chỉ báo của Chiến lược quốc gia về chăm sóc sức khỏe sinh sản đã đạt sớm hơn so với kế hoạch và tốt hơn nhiều so với các quốc gia có cùng mức thu nhập quốc dân bình quân đầu người.
Bên cạnh những thành công bước đầu trong công tác DS-KHHGĐ trong thời gian qua, những năm tiếp theo chúng ta sẽ phải đối mặt với quy mô dân số lớn, mật độ dân số cao và vẫn tăng, cơ cấu dân số biến động mạnh, mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn lớn, chất lượng dân số chưa cao... Chính vì vậy, thời gian tới theo Tổng cục trưởng Tổng cục DS-KHHGĐ Dương Quốc Trọng, Tổng cục đang xây dựng Chiến lược DS-SKSS giai đoạn 2011-2020 là một bộ phận của Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội.
Được biết, trong Chiến lược DS-SKSS giai đoạn 2011 -2020 là tập trung nâng cao chất lượng dân số, cải thiện tình trạng SKSS, duy trì mức sinh hợp lý, chủ động kiểm soát cơ cấu, phân bố dân số. Nhờ mạng lưới cung cấp dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản được mở rộng từ Trung ương đến địa phương nên chất lượng dân số của Việt Nam tuy còn thấp nhưng đang từng bước được nâng lên. Từ năm 2000 -2008, tỷ số tử vong mẹ giảm từ 100 xuống còn 75 trên 100.000 trẻ đẻ sống; tỷ suất tử vong trẻ em dưới 1 tuổi từ 35%o giảm xuống còn 16%o... thành công này có được là do nước ta có hệ thống y tế rộng khắp, 95% số xã có nữ hộ sinh hoặc y sĩ sản nhi, 100% thôn, bản có nhân viên y tế và cộng tác viên dân số.
 Hướng dẫn các bà mẹ có con nhỏ sử dụng dinh dưỡng hợp lý để trẻ tăng trưởng tốt tại trạm y tế. Ảnh: ĐA |
Thách thức...
Tại hội nghị, các đại biểu đến từ các tỉnh đã chỉ ra những khó khăn trong tác DS-KHHGĐ những năm tới. Đó là, những bất cập về mô hình tổ chức bộ máy, thiếu cán bộ nhất là cán bộ được đào tạo, có kinh nghiệm làm công tác DS-KHHGĐ. Các hoạt động nhằm nâng cao chất lượng dân số, can thiệp tình trạng mất cân bằng giới tính khi sinh vẫn còn trong qua trình thí điểm. Bên cạnh đó, hầu hết các địa phương thuộc khu vực miền núi phía Bắc, Tây Nguyên đã không đạt được mức sinh thay thế, một số tỉnh mức sinh còn khá cao.
Tuy chỉ số phát triển con người của chúng ta đã tăng lên, nhưng Việt Nam vẫn nằm trong nhóm các nước có chỉ số phát triển con người ở mức trung bình. Số năm trung bình sống khỏe mạnh chỉ đạt 58,2 tuổi và xếp thứ 116/174 nước trên thế giới. Tỷ lệ dân số bị thiểu năng trí tuệ, thể lực yếu chiếm khoảng 1,5% dân số và lo ngại hơn vẫn có xu hướng tăng.
Thời gian tới, công tác DS-KHHGĐ được xác định là tận dụng cơ hội, vượt qua các thách thức, đảm bảo mức tăng dân số hợp lý, nâng cao chất lượng dân số và cải thiện tình trạng sức khỏe sinh sản...
Ngô Anh