Bộ GD&ĐT vừa đưa ra dự thảo Nghị định quy định chính sách khuyến khích, hỗ trợ học sinh, sinh viên, giảng viên đi học tập, nghiên cứu, thỉnh giảng và trao đổi học thuật ở các nước phát triển, các nước có quan hệ truyền thống, có thế mạnh trong các ngành, lĩnh vực trọng điểm để lấy ý kiến rộng rãi.
Việc xây dựng Nghị định nhằm thể chế hóa nhiệm vụ tại Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển giáo dục và đào tạo và Nghị quyết số 281/NQ-CP của Chính phủ; tạo cơ sở pháp lý cho việc thực hiện chính sách khuyến khích, hỗ trợ người học và giảng viên Việt Nam đi học tập, nghiên cứu, thỉnh giảng và trao đổi học thuật ở nước ngoài.
Chính sách hỗ trợ đối với người học và giảng viên
Theo dự thảo, đối tượng người học được hưởng chính sách là công dân Việt Nam được cử đi đào tạo trình độ đại học, thạc sĩ, tiến sĩ tại các nước phát triển, các nước có quan hệ truyền thống với Việt Nam, có thế mạnh trong các ngành, lĩnh vực trọng điểm theo các đề án, chương trình học bổng có sử dụng ngân sách nhà nước đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt. Người học phải đáp ứng đồng thời tiêu chí về nước, ngành, lĩnh vực trọng điểm và các điều kiện cụ thể. Ngành đào tạo tại cơ sở giáo dục nước ngoài phải thuộc nhóm 500 ngành hàng đầu thế giới theo bảng xếp hạng quốc tế có uy tín tại thời điểm cấp có thẩm quyền phê duyệt danh sách trúng tuyển hoặc quyết định cử đi.
Dự thảo đề xuất người học được hỗ trợ 2 vé máy bay khứ hồi hạng phổ thông trong quá trình học; lệ phí hộ chiếu, lệ phí thị thực và chi phí phương tiện đi lại từ sân bay đến nơi đào tạo và ngược lại; bảo hiểm y tế; học phí. Sinh hoạt phí hằng tháng dự kiến bằng 1,5 lần mức sinh hoạt phí cao nhất đang áp dụng đối với người học trình độ đại học và bằng 2 lần đối với người học trình độ thạc sĩ, tiến sĩ. Người học trình độ thạc sĩ, tiến sĩ là công chức, viên chức, người lao động trong các cơ quan, doanh nghiệp nhà nước, cơ sở giáo dục được giữ nguyên lương và các khoản phụ cấp. Trường hợp chưa có cơ quan công tác được ưu tiên trong tuyển dụng công chức, viên chức theo quy định hiện hành.
Để khuyến khích giảng viên, dự thảo đề xuất cơ chế giữ nguyên lương và phụ cấp khi đi trao đổi học thuật, thỉnh giảng ở nước ngoài. Ảnh minh hoạ AI
Đối với giảng viên của cơ sở giáo dục đại học, cơ sở giáo dục nghề nghiệp có trình độ tiến sĩ, được cơ quan có thẩm quyền cử đi thỉnh giảng và trao đổi học thuật với cơ sở giáo dục nước ngoài theo các chương trình hợp tác song phương, chương trình trao đổi học thuật trong khuôn khổ điều ước quốc tế, thỏa thuận quốc tế mà Việt Nam là thành viên hoặc đã ký kết, nội dung thỉnh giảng và trao đổi học thuật phải thuộc ngành, lĩnh vực trọng điểm và đáp ứng các điều kiện theo quy định.
Giảng viên được giữ nguyên lương và các khoản phụ cấp trong thời gian đi thỉnh giảng, nghiên cứu khoa học, trao đổi học thuật ở nước ngoài; được hỗ trợ 1 vé máy bay khứ hồi hạng phổ thông, lệ phí hộ chiếu, lệ phí thị thực, chi phí phương tiện đi lại từ sân bay đến nơi ở và ngược lại, bảo hiểm y tế và sinh hoạt phí hằng tháng. Mức sinh hoạt phí dự kiến bằng mức sinh hoạt phí cao nhất đang áp dụng đối với công dân Việt Nam đi học ở nước ngoài theo các đề án, chương trình đào tạo của Chính phủ Việt Nam.
Trường hợp giảng viên được cơ sở giáo dục nước ngoài hoặc tổ chức, cá nhân khác hỗ trợ một phần kinh phí, ngân sách nhà nước chỉ hỗ trợ phần chênh lệch còn thiếu so với mức được hưởng. Bộ GD&ĐT sẽ quy định điều kiện, cam kết sản phẩm đầu ra đối với giảng viên đi thỉnh giảng và trao đổi học thuật.
Quy định áp dụng và lộ trình thực hiện
Dự thảo quy định trường hợp một đối tượng đồng thời thuộc phạm vi áp dụng của nhiều chính sách hỗ trợ thì chỉ được hưởng chính sách có mức hỗ trợ cao nhất.
Danh mục nước cụ thể do Bộ trưởng Bộ GD&ĐT ban hành sau khi có ý kiến thống nhất bằng văn bản của Bộ Ngoại giao. Danh mục ngành, lĩnh vực trọng điểm và danh mục bảng xếp hạng quốc tế có uy tín do Bộ GDĐT quy định.
Theo kế hoạch, Bộ GD&ĐT dự kiến hoàn thiện hồ sơ, trình Chính phủ xem xét trong tháng 11/2026. Chính sách khuyến khích, hỗ trợ tại Nghị định dự kiến áp dụng đối với người được cử đi học tập, nghiên cứu, thỉnh giảng và trao đổi học thuật ở nước ngoài từ năm 2027 trở đi.
