Tĩnh mạch là một bộ phận của hệ tuần hoàn có hệ thống van một chiều nên máu trở về tim từ tĩnh mạch cũng theo một chiều nhất định giúp các cơ quan ở xa tim vẫn hồi máu trở lại tim một cách nhịp nhàng, đều đặn. Khi tĩnh mạch bị giãn ra sẽ làm ảnh hưởng đến quá trình lưu thông của máu về tim, lúc đó được gọi là bệnh giãn tĩnh mạch. Thường gặp nhất là giãn tĩnh mạch chân với tỷ lệ nữ cao hơn nam.
Những biểu hiện thường thấy ở phụ nữ bị giãn tĩnh mạch chân
Vì sao phụ nữ dễ bị giãn tĩnh mạch chân? Giãn tĩnh mạch chân do nhiều nguyên nhân khác nhau gây nên nhưng khi chức năng của thành mạch và các van của tĩnh mạch bị suy yếu một cách đáng kể, trong khi áp lực máu trong lòng tĩnh mạch lại tăng thì tĩnh mạch sẽ bị giãn ra. Trong một số trường hợp giãn tĩnh mạch có thể do hiện tượng rò động mạch - tĩnh mạch làm cho áp lực tĩnh mạch tăng cao đột biến gây nên giãn tĩnh mạch. Ở phụ nữ, ngoài các nguyên nhân nêu trên thì họ là người làm công việc nội trợ, đứng máy trong công xưởng, đứng bán hàng các siêu thị... phải đứng nhiều, đứng lâu nhiều giờ sẽ làm cho tĩnh mạch chân bị giãn ra. Một số phụ nữ do sinh đẻ nhiều lần (bởi tổng thời gian mang thai nhiều) cũng có thể gây nên mắc bệnh giãn tĩnh mạch chân. Người ta thống kê cho thấy rằng khi bị giãn tĩnh mạch chân một bên thì rất có thể cũng bị giãn tĩnh mạch chân bên kia. |
Hậu quả do giãn tĩnh mạch chân
Giãn tĩnh mạch chân lâu ngày và không được điều trị sẽ có nguy cơ để lại một số hậu quả xấu. Hậu quả đầu tiên là những vùng bị giãn tĩnh mạch thì chức năng dinh dưỡng của tĩnh mạch sẽ bị giảm sút nặng nề do đó những vùng da mỏng và tĩnh mạch giãn nhiều có thể gây nên hiện tượng loét và nếu không được điều trị, chăm sóc cẩn thận thì rất dễ bị nhiễm khuẩn da. Nhiễm khuẩn da bởi loét da do giãn tĩnh mạch nếu gặp phải một số vi khuẩn như tụ cầu vàng (S. aureus) hoặc trực khuẩn mủ xanh (P. aeruginosa) thì rất nguy hiểm vì chúng kháng lại nhiều loại kháng sinh cũng như rất dễ gây nhiễm khuẩn máu. Nhiễm khuẩn máu là một bệnh cực kỳ nguy hiểm nhất là do một trong hai loại vi khuẩn này gây ra. Hậu quả nặng nề nhất trong giãn tĩnh mạch chân là do máu bị ứ đọng trong lòng mạch lâu dễ gây nên hiện tượng cục máu đông trong lòng tĩnh mạch. Nếu phát hiện muộn và xử lý không tốt thì cục máu sẽ trôi đi theo dòng máu chảy về tim, từ tim cục máu sẽ di chuyển theo dòng máu đến các cơ quan, nếu gặp phải nơi mạch máu nhỏ, lòng động mạch hẹp (xơ vữa động mạch) thì rất dễ gây tắc nghẽn, ví dụ qua mạch máu não gây thiếu máu não hoặc động mạch vành gây nhồi máu cơ tim...
 Tĩnh mạch bình thường (trái). Giãn tĩnh mạch chi dưới (chân). Tĩnh mạch bị giãn (phải). |
Cần đề phòng mắc bệnh giãn tĩnh mạch chân ở phụ nữ như thế nào?
Giãn tĩnh mạch chân là một bệnh gây phiền toái cho người bệnh và có khả năng gây nên một số biến chứng, đặc biệt là một số biến chứng nguy hiểm. Vì vậy khi mắc bệnh giãn tĩnh mạch chân điều đầu tiên là phải đi khám bệnh ở cơ sở y tế để được chẩn đoán xác định và có chỉ định điều trị thích hợp, đồng thời qua khám bệnh bác sĩ sẽ có những lời khuyên thích hợp với từng người bệnh. Khi đi ngủ nên kê cao chân bằng một chiếc gối mềm, độ cao thích hợp để không làm khó chịu ảnh hưởng đến giấc ngủ. Có thể dùng băng chun để quấn (dưới sự hướng dẫn của thầy thuốc) nhằm mục đích hạn chế máu ứ đọng ở chân. Để phòng tránh bệnh giãn tĩnh mạch chân nên tránh đứng lâu, đứng nhiều. Nên có thói quen tập thể dục nhẹ nhàng đều đặn, ăn thức ăn có nhiều sinh tố nhất là các loại quả để có đủ một số chất cần thiết làm tăng tính bền vững của thành mạch. Nên xoa bóp nhẹ nhàng hai chân (theo xu hướng vuốt dọc trở lên từ bàn chân lên cẳng chân) đặc biệt là trước khi đi ngủ và sau khi ngủ dậy để làm cho máu lưu thông tốt hơn.
PGS.TS.TTƯT.Bùi Khắc Hậu