(SKDS) – Có thể nói bằng việc triển khai các biện pháp can thiệp giảm tác hại như trao đổi bơm kim tiêm và phát bao cao su... cho người tiêm chích ma túy (TCMT) và người bán dâm, thuộc Dự án Phòng lây nhiễm HIV/AIDS do Ngân hàng Thế giới tài trợ đã góp phần không nhỏ trong việc nâng cao nhận thức về HIV/AIDS cho nhóm đối tượng đích và cộng đồng và làm giảm số người nhiễm HIV mới...
Gần 86% người nhiễm HIV nằm trong nhóm TCMT
Nói về những yếu tố nguy cơ làm tăng lây nhiễm HIV/AIDS của tỉnh, ông Phạm Văn Thanh, Giám đốc Sở Y tế Nghệ An đồng thời là Giám đốc Ban quản lý dự án phòng, chống HIV/AIDS ở Việt Nam tỉnh Nghệ An cho biết, Nghệ An là tỉnh Bắc miền Trung với hơn 400km đường biên giới giáp Lào, thuận lợi cho việc buôn bán, sử dụng ma túy.
Thu hồi bơm kim tiêm bẩn tại một tụ điểm tiêm chích ma túy. Ảnh: PV |
Theo báo cáo của Ban Chỉ đạo phòng, chống các tệ nạn xã hội tỉnh, đến nay ước tính số người nghiện chích ma túy toàn tỉnh khoảng 6.088 người, tập trung nhiều ở TP. Vinh và một số huyện miền núi cao như Tương Dương, Con Cuông, Quỳ Hợp và Quế Phong. Hơn nữa với gần 100km bờ biển, trong đó thị xã Cửa Lò (hơn 20km) và nhiều bãi biển đẹp là nơi lý tưởng cho khách du lịch gần xa về nghỉ ngơi, tắm biển, vui chơi, giải trí...
Đồng thời đây cũng là yếu tố thuận lợi cho hoạt động mại dâm tăng cao về mùa du lịch. Ước tính số người hoạt động mại dâm toàn tỉnh lên tới 1.000 người. Chính 2 yếu tố trên là điều kiện để làm tăng nguy cơ lây nhiễm HIV trong cộng đồng và là thách thức lớn trong công tác phòng, chống HIV/AIDS của tỉnh.
Tính đến 30/4/2012 lũy tích nhiễm HIV/AIDS tại Nghệ An là hơn 6.000 người, trong đó hơn 3.000 người đã chuyển sang giai đoạn AIDS. Điều đáng nói là có đến 85,8% người nhiễm HIV/AIDS nằm trong nhóm TCMT và gần 12% nằm trong vợ/chồng, bạn tình người nhiễm HIV. Chỉ có 1,42% người nhiễm HIV nằm trong nhóm mại dâm và nhân viên massage, và 1,05% nằm trong nhóm mẹ truyền sang con...
Bao phủ 40% số huyện trong tỉnh
Trước thực trạng đó tỉnh đã triển khai nhiều hoạt động để phòng, chống lây nhiễm HIV, trong đó có Dự án Phòng, chống HIV/AIDS do Ngân hàng Thế giới (WB) tài trợ. Dự án được triển khai từ năm 2006 ở 8/20 huyện (chiếm 40% tổng số huyện trong tỉnh). Đây là những địa bàn trọng điểm về ma túy, mại dâm và HIV/AIDS. Số người nhiễm HIV/AIDS ở 8 huyện này chiếm tới 58,5% số người nhiễm HIV/AIDS trong toàn tỉnh.
Dự án đã triển khai các hoạt động can thiệp giảm tác hại như trao đổi bơm kim tiêm (phát bơm kim tiêm sạch và thu hồi bơm kim tiêm bẩn) trong nhóm TCMT và phát bao cao su miễn phí cho nhóm mại dâm; xây dựng mạng lưới giáo dục viên đồng đẳng nhóm TCMT và mại dâm bao phủ khắp địa bàn dự án; huy động sự phối hợp, tham gia của các tổ chức xã hội, cộng đồng dân cư vào công cuộc phòng, chống HIV/AIDS.
Đặc biệt là mạng lưới cộng tác viên huyện, xã (là cán bộ trung tâm y tế huyện và trạm y tế xã, phường) đã kết hợp, lồng ghép, tổ chức thực hiện tốt chức năng cụ thể của cá nhân và hoạt động của dự án tại y tế cơ sở là trạm y tế xã, phường. Việc tổ chức cấp phát bơm kim tiêm và bao cao su hết sức linh hoạt như qua mạng lưới giáo dục viên đồng đẳng, qua các nhà thuốc tư nhân, trạm y tế xã, phường, y tế thôn bản, các “điểm nóng”, qua mô hình câu lạc bộ...
Đến nay, Dự án đã can thiệp được 10.848 lượt người nghiện chích ma túy. Hơn 4 triệu bơm kim sạch được cấp cho người TCMT (trung bình 50 cái/người/tháng). Tỉ lệ cung cấp bơm kim tiêm sạch cho người nghiện chích ma túy trong địa bàn dự án và cung cấp bao cao su cho gái mại dâm đạt 90-100%. Cùng với việc cấp phát bơm kim tiêm và bao cao su các đối tượng đích còn được tư vấn, cung cấp kiến thức về phòng lây nhiễm HIV/AIDS...
Một điểm cung cấp bơm kim tiêm và bao cao su cố định. |
Giảm số người nhiễm HIV/AIDS
Nói về hiệu quả của chương trình can thiệp giảm tác hại do WB tài trợ, BS. Lê Duy Sĩ, Phó Giám đốc Trung tâm y tế TP. Vinh (một địa bàn được thụ hưởng dự án) cho biết: Thông qua các hoạt động truyền thông, tư vấn của đội ngũ cộng tác viên, giáo dục viên đồng đẳng góp phần nâng cao nhận thức cho người nghiện chích ma túy, người bán dâm và người dân có cái nhìn đầy đủ hơn về HIV/AIDS.
Vì thế, kỳ thị phân biệt đối xử của người dân và cộng đồng với HIV/AIDS giảm hẳn. Nếu như trước đây người nhiễm HIV còn phải giấu giếm thì nay đã dám công khai. Đa số các trường hợp nghiện chích ma túy, mại dâm đã có thói quen sử dụng bơm kim tiêm sạch (trong tiêm chích) và sử dụng bao cao su (trong quan hệ tình dục).
Thông qua chương trình tiếp thị bơm kim tiêm và bao cao su họ tiến tới tự mua để dùng. Người nhiễm HIV/AIDS được quan tâm, chăm sóc, hỗ trợ nhiều hơn. Vì vậy số người nhiễm HIV mới hằng năm giảm hẳn. Nếu như năm 2005 tỉ lệ nhiễm HIV mới của 8 huyện trên chiếm tới 60% so với nhiễm mới của cả tỉnh, thì năm 2011 tỉ lệ này chỉ còn 39%.
Thu Hương
