Thay đổi thói quen, giảm lượng rác thải phát sinh
Từ hộp cơm, chai nước đến ly nhựa, túi nilon dùng một lần, lượng rác thải sinh hoạt phát sinh mỗi ngày tại các bệnh viện đang tạo ra áp lực đối với công tác thu gom và xử lý. Việc hạn chế những sản phẩm không cần thiết không chỉ góp phần bảo vệ môi trường mà còn giúp cơ sở y tế giảm khối lượng chất thải phải quản lý.
Tháng 6/2026, Trung tâm Nghiên cứu xây dựng năng lực thích ứng (CAB) đã phối hợp khảo sát, kiểm toán rác tại 5 bệnh viện và 5 trung tâm y tế trên địa bàn thành phố Đà Nẵng.
Giảm sử dụng đồ nhựa dùng một lần là giải pháp thiết thực hướng tới môi trường y tế xanh, sạch. Ảnh: Bệnh viện 19-8
Kết quả cho thấy bao bì nhựa dùng một lần như hộp xốp, hộp nhựa, chai nước và túi nilon chiếm tỷ trọng đáng kể trong rác thải sinh hoạt. Đáng chú ý, Bệnh viện Phụ sản - Nhi Đà Nẵng ghi nhận khoảng 983,5 kg rác thải nhựa dùng một lần/ngày; Bệnh viện Đà Nẵng khoảng 1,1 tấn/ngày; Trung tâm Y tế Tam Kỳ khoảng 161,3 kg/ngày.
Những con số này cho thấy việc giảm rác thải nhựa cần bắt đầu từ chính hoạt động sinh hoạt hằng ngày của người bệnh, người nhà và nhân viên y tế.
Tại Trung tâm Y tế Tam Kỳ, việc vận động người bệnh, người nhà và nhân viên y tế mang cặp lồng đựng thức ăn đã góp phần giảm khoảng 100 kg rác thải các loại mỗi ngày so với trước đây.
Trong khi đó, Trung tâm Y tế Hòa Vang thực hiện phân loại rác thành ba nhóm gồm nhựa, thực phẩm và rác còn lại. Mỗi tháng, đơn vị thu hồi khoảng 150 - 170 kg rác thải nhựa có khả năng tái chế để chuyển giao theo quy định.
Phân loại chất thải tại nguồn góp phần giảm áp lực thu gom, xử lý rác thải trong bệnh viện. Ảnh: Bệnh viện 19-8
Đây là những giải pháp không đòi hỏi đầu tư lớn nhưng có thể góp phần giảm áp lực thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải.
Ở góc độ kinh tế, giảm rác thải nhựa còn giúp các cơ sở y tế có cơ hội tiết kiệm chi phí trong quá trình vận hành. Khi lượng rác phát sinh giảm, nhu cầu sử dụng túi đựng, thùng chứa, nhân lực thu gom và tần suất vận chuyển cũng có thể được điều chỉnh phù hợp. Đặc biệt, đối với những bệnh viện có số lượng người bệnh và người nhà lớn, các khoản chi nhỏ phát sinh hằng ngày có thể tích lũy thành chi phí đáng kể trong dài hạn.
Tuy nhiên, để đánh giá chính xác hiệu quả, bệnh viện cần theo dõi khối lượng rác thải trước và sau khi triển khai các biện pháp giảm nhựa, đồng thời thống kê chi phí thu gom, vận chuyển và xử lý. Những dữ liệu này không chỉ giúp xác định giải pháp phù hợp mà còn tạo cơ sở để nhân rộng mô hình. Khi lợi ích môi trường được lượng hóa bằng kết quả cụ thể, việc vận động nhân viên y tế, người bệnh và các đơn vị cung cấp dịch vụ cùng tham gia sẽ có thêm sức thuyết phục.
Cộng đồng cùng tham gia xây dựng bệnh viện xanh
Để duy trì hiệu quả, các cơ sở y tế cần tăng cường hướng dẫn phân loại rác, bố trí thùng chứa thuận tiện và vận động người bệnh, người nhà hạn chế sử dụng sản phẩm nhựa dùng một lần khi không cần thiết.
Các doanh nghiệp cung cấp thực phẩm, đồ uống và dịch vụ căng tin cũng có thể tham gia bằng cách giảm bao bì dư thừa, khuyến khích sử dụng hộp đựng cá nhân phù hợp với yêu cầu vệ sinh, an toàn.
Với doanh nghiệp dược và thiết bị y tế, việc nghiên cứu giải pháp đóng gói phù hợp, giảm vật liệu không cần thiết và phối hợp quản lý chất thải sau sử dụng cũng góp phần thúc đẩy y tế xanh. Tuy nhiên, mọi thay đổi phải bảo đảm yêu cầu chất lượng, vô khuẩn và an toàn người bệnh.
Từ những kết quả bước đầu tại Đà Nẵng, có thể thấy giảm rác thải nhựa không chỉ là hoạt động bảo vệ môi trường mà còn là giải pháp sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn. Khi bệnh viện, doanh nghiệp và cộng đồng cùng thay đổi thói quen, mô hình cơ sở y tế xanh, sạch sẽ từng bước được hình thành từ những việc làm cụ thể.