Theo thống kê sơ bộ, số lượng hồ sơ đăng ký dự thi đại học - cao đẳng (ĐH - CĐ) năm 2013 giảm mạnh và điều đáng lưu ý, thí sinh không còn đổ dồn vào khối ngành kinh tế như trước đây mà lại nghiêng sang khối ngành sư phạm và nông nghiệp. Vì sao?
Nghiêng về sư phạm và y
Theo ghi nhận của nhiều sở giáo dục - đào tạo các tỉnh phía Bắc, số hồ sơ dự thi ĐH, CĐ năm nay giảm mạnh nhất trong nhiều năm qua. Có địa phương số hồ sơ còn thấp hơn tổng số học sinh lớp 12 và thí sinh tự do cộng lại. Tại Thanh Hóa, tổng số học sinh lớp 12 và thí sinh tự do được thống kê lên đến 65.000, nhưng tổng số hồ sơ dự thi chỉ 63.000, giảm đến 16.000 so với năm 2012. “Dù dự báo số hồ sơ giảm do thí sinh đã biết lựa sức mình hơn và vì lệ phí thi năm nay tăng, nhưng Sở GD-ĐT Thanh Hóa cũng không thể ngờ mức sụt giảm lại mạnh đến vậy. Con số mấy vạn sinh viên Thanh Hóa ra trường không tìm được việc làm vừa công bố đã tác động mạnh đến nhận thức của học sinh. So số hồ sơ và số học sinh thực tế thấy rất rõ có hàng nghìn em thuộc diện thí sinh của mọi năm đã không còn đăng ký thi ĐH, CĐ nữa” - ông Long nói.
Ông Triệu Phi Hùng - chuyên viên tuyển sinh, Sở GD-ĐT Bắc Kạn cho biết, tổng số hồ sơ sở này nhận được là 7.786 bộ, giảm 600 hồ sơ so với năm 2012, chủ yếu nằm ở đối tượng thí sinh tự do đã đi học nghề, không thi lại ĐH. Số hồ sơ đăng ký dự thi vào ngành nông nghiệp tăng mạnh, riêng ĐH Nông nghiệp Hà Nội và ĐH Nông lâm Thái Nguyên đạt gần 1.400 hồ sơ. Thống kê của Sở GD-ĐT Lào Cai, trong tổng số 9.300 hồ sơ đăng ký dự thi thì khối A chiếm tỷ lệ cao nhất nhưng lượng hồ sơ đăng ký thi nhóm ngành kinh tế không tăng. Tuy nhiên, nhóm ngành y lại tăng đáng kể, riêng nhóm ngành sư phạm giảm. Sở GD-ĐT Nam Định cho biết, trong các khối A, A1, B, C, D thì lượt hồ sơ đăng ký thi khối C đạt thấp nhất với 1.336 hồ sơ - thấp hơn khối A1 (2.967) và khối năng khiếu (1.849 hồ sơ). Điều đáng nói là lượt hồ sơ thi khối C năm nay giảm 759 hồ sơ so với năm 2012 (2095 hồ sơ).
Thông tin từ Bộ GD-ĐT, thống kê ban đầu của buổi bàn giao hồ sơ cho thấy lượng hồ sơ đăng ký dự thi vào các trường ĐH phía Bắc năm 2013 giảm 10 - 20% so với năm 2012.
 Thống kê hồ sơ dự thi cao đẳng - đại học năm 2013 các tỉnh phía Bắc. |
Giảm nhưng... vui
Một khác biệt lớn trong tuyển sinh phía Bắc năm nay là trong xu hướng giảm chung lượng hồ sơ đăng ký dự thi ĐH, CĐ thì tỉ lệ học sinh các tỉnh chọn thi các trường ĐH địa phương gần nhà gia tăng. Số lượng hồ sơ đăng ký dự thi nhiều nhất của tỉnh Thanh Hóa là Trường ĐH Hồng Đức - Thanh Hóa (hơn 6.550 hồ sơ/tổng số gần 63.000 hồ sơ toàn tỉnh); ở Sơn La là Trường ĐH Tây Bắc (3.534 hồ sơ/tổng số hơn 11.000 hồ sơ), Trường CĐ Sơn La (1.799 hồ sơ); ở Hải Phòng là Trường ĐH Hải Phòng (7.900 hồ sơ/hơn 34.000 hồ sơ), Trường ĐH Hàng hải (7.500 hồ sơ), Trường ĐH Y Hải Phòng (3.000 hồ sơ)... Sự thuận lợi trong điều kiện học tập gần nhà, tiết giảm chi phí sinh hoạt khi theo học 4 - 5 năm ĐH đã khiến nhiều thí sinh, phụ huynh quan tâm hơn đến các trường ĐH đóng trên địa bàn thay cho việc khăn gói về Hà Nội để phải gánh những khoản chi phí đắt đỏ.
Điều đáng nói, dù hồ sơ giảm nhưng các cán bộ tuyển sinh đều cho rằng “đây là dấu hiệu đáng mừng” vì thí sinh đã có trách nhiệm với quyết định của mình hơn, giảm số hồ sơ ảo, giảm cả số lượng học sinh quá kém vẫn cố bằng mọi giá thi ĐH thay cho con đường khác phù hợp hơn. Thậm chí với Vĩnh Phúc, sự sụt giảm hồ sơ được xem là thành công trong chiến lược phân luồng đang được tỉnh này thực hiện mạnh mẽ. Theo thống kê của tỉnh Vĩnh Phúc, số học sinh lớp 12 của tỉnh vẫn ở mức khoảng 13.000, nhưng số hồ sơ dự thi năm nay giảm đến hơn 4.200. Theo bà Vũ Thị Bích Ngọc - Trưởng phòng Giáo dục chuyên nghiệp Sở GD-ĐT Vĩnh Phúc, tỉnh đang áp dụng mức hỗ trợ ưu đãi mạnh cho học sinh THCS, THPT theo học các trường nghề. Theo đó, nếu học sinh học CĐ nghề sẽ được hỗ trợ 450.000 đồng/tháng, trung cấp nghề được hỗ trợ 300.000 đồng/tháng, học sinh bổ túc văn hóa nghề sẽ được hỗ trợ thêm 100.000 đồng/tháng. Với quy hoạch đào tạo nghề cung cấp nhân lực cho khu công nghiệp của tỉnh, chính sách đặc biệt này của Vĩnh Phúc đã khiến nhiều thí sinh, phụ huynh quyết định chọn con đường học nghề thay cho việc cố thi bằng được CĐ, ĐH như trước đây.
Theo nhận định của lãnh đạo nhiều trường, năm nay, thí sinh đã chủ động hơn trong việc lựa chọn ngành nghề. Tuy nhiên, vẫn có trường hợp thí sinh chọn trường vì áp lực của gia đình, theo định hướng của gia đình hoặc theo phong trào. “Đa số các em đã có sự nghiên cứu, lựa chọn trước khi làm hồ sơ đăng ký dự thi ĐH. Tuy nhiên, vẫn có em có xu hướng thích cái gì thi cái đó. Ngoài ra, một số em chọn ngành nghề theo định hướng của bố mẹ. Ví dụ, bố mẹ làm nghề gì thì hướng cho con học ngành đó để thuận công việc sau khi ra trường...” - thầy giáo Văn Như Cương, Hiệu trưởng Trường THPT dân lập Lương Thế Vinh, Hà Nội cho biết.
Thanh Hà