Tuy nhiên, dữ liệu nghiên cứu toàn diện về sức khỏe của cộng đồng này vẫn còn hạn chế; các nghiên cứu trước đây chủ yếu tập trung vào nguy cơ lây nhiễm HIV.
Những rào cản người LGBTQI+ có thể gặp khi tiếp cận dịch vụ y tế
Thông tin trên được đưa ra tại hội thảo "Tăng cường năng lực chăm sóc sức khỏe giới tính và sức khỏe tâm thần cho cộng đồng LGBTQI+" do Trường Đại học Y Hà Nội tại Phân hiệu Thanh Hóa tổ chức ngày 19/9.
Hội thảo có sự tham gia của các nhà khoa học, chuyên gia trong lĩnh vực tâm lý, tâm thần, sức khỏe giới tính, phẫu thuật tạo hình; đại diện các tổ chức cộng đồng, người thuộc cộng đồng LGBTQI+, cán bộ y tế, giảng viên và sinh viên.
Hội thảo trong khuôn khổ của Dự án EQUALITY - đây là chương trình hợp tác giữa Bệnh viện Đại học Y Hà Nội và Trường Đại học Y Charité Đức, với sự hỗ trợ của Tổ chức Hospital Partnerships, hướng tới nâng cao năng lực chăm sóc sức khỏe giới tính và sức khỏe tâm thần cho cộng đồng LGBTQI+ tại Việt Nam.
Theo các chuyên gia, trong thực tế, một bộ phận người LGBTQI+ có thể gặp những rào cản khi tiếp cận dịch vụ y tế, trong đó có các dịch vụ liên quan đến sức khỏe tâm thần, sức khỏe giới tính và hỗ trợ xã hội.
Các đại biểu tham dự hội thảo Tăng cường năng lực chăm sóc sức khỏe giới tính và sức khỏe tâm thần cho cộng đồng LGBTQI+. Ảnh:BTC
Những rào cản này có thể liên quan đến nhiều yếu tố như thiếu thông tin phù hợp, khó khăn trong tiếp cận dịch vụ chuyên biệt, lo ngại về sự riêng tư hoặc trải nghiệm kỳ thị và định kiến trong gia đình, xã hội hay môi trường chăm sóc sức khỏe.
Vì vậy, nhu cầu chăm sóc sức khỏe của cộng đồng LGBTQI+ cần được nhìn nhận một cách toàn diện, không chỉ giới hạn ở phòng, chống HIV mà còn bao gồm sức khỏe tâm thần, sức khỏe tình dục, chăm sóc người chuyển giới và người có bản dạng giới đa dạng, sử dụng hormone an toàn cũng như chăm sóc trước và sau các phẫu thuật khẳng định giới khi có nhu cầu.
Hội thảo cũng đề cập đến việc sử dụng rượu, thuốc hoặc các chất khác theo cách gây hại và những hành vi có nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe, qua đó nhấn mạnh sự cần thiết của các dịch vụ tư vấn, hỗ trợ phù hợp.
Đáng chú ý về sức khỏe tâm thần
Các nghiên cứu quốc tế cho thấy người LGBTQI+ thường có tỷ lệ buồn chán kéo dài, lo lắng quá mức, từng nghĩ đến việc tự kết thúc cuộc sống, hoặc sử dụng rượu, thuốc và các chất khác theo cách gây hại cao hơn so với cộng đồng nói chung.
Nguyên nhân không nằm ở việc họ là ai hay yêu ai, mà chủ yếu đến từ sự kỳ thị kéo dài trong gia đình, nhà trường, nơi làm việc và cả cơ sở y tế - những nơi lẽ ra phải mang lại sự an toàn và hỗ trợ.
Các chuyên gia cho rằng trong thực tế, cộng đồng LGBTQI+ có thể gặp những rào cản khi tiếp cận các dịch vụ liên quan đến sức khỏe tâm thần, sức khỏe giới tính và hỗ trợ xã hội.
Theo số liệu nghiên cứu được công bố cho thấy, qua khảo sát cho thấy 39% người tham gia có dấu hiệu trầm cảm và 22,5% có dấu hiệu lo âu. Chỉ 27,2% cho biết từng được bác sĩ hoặc chuyên gia tâm lý chẩn đoán và điều trị. Đáng chú ý, 16,1% người tham gia cho biết từng có hành vi tự gây tổn thương.
Số liệu được đánh giá trên 423 người LGBTQI+ tại 34/63 tỉnh, thành phố trước khi sắp xếp đơn vị hành chính. Trong số này, 343 người hoàn thành đầy đủ hai lần khảo sát. Độ tuổi trung bình của người tham gia là 24,1 tuổi; khoảng 35% là người chuyển giới hoặc có bản dạng giới đa dạng.
Nghiên cứu cũng cho thấy sự hỗ trợ từ gia đình, bạn bè và cộng đồng có vai trò quan trọng đối với sức khỏe và khả năng thích ứng của mỗi người. Một môi trường tôn trọng sự đa dạng về giới, xu hướng tính dục và giảm kỳ thị có thể góp phần tạo điều kiện để người LGBTQI+ tìm kiếm sự hỗ trợ khi cần thiết.
Trong khuôn khổ hội thảo, các đại biểu tập trung trao đổi về bản dạng giới, chăm sóc người chuyển giới và người có bản dạng giới đa dạng, điều trị hormone và các phẫu thuật khẳng định giới. Đặc biệt, phiên thảo luận "Thách thức và khó khăn trong hành trình chuyển giới" do đại diện cộng đồng trình bày đã đưa những trải nghiệm thực tế của người trong cuộc đến với diễn đàn khoa học.
Các chuyên gia cho rằng, thông tin tại Dự án EQUALITY góp phần cung cấp thêm bằng chứng về thực trạng sức khỏe và nhu cầu chăm sóc của một bộ phận cộng đồng LGBTQI+ tại Việt Nam. Đây cũng là cơ sở để các cơ sở y tế, cơ sở đào tạo và các tổ chức liên quan tiếp tục xây dựng năng lực cung cấp dịch vụ phù hợp.
Để cải thiện chất lượng và khả năng tiếp cận dịch vụ, cần tiếp tục có thêm các nghiên cứu với quy mô và phạm vi rộng hơn nhằm hiểu rõ thực trạng sức khỏe, nhu cầu cũng như những rào cản mà cộng đồng LGBTQI+ đang gặp phải.
Chăm sóc sức khỏe toàn diện cần đặt người bệnh ở vị trí trung tâm, bảo đảm tính riêng tư, an toàn và tôn trọng. Khi các dịch vụ y tế giảm được định kiến, tăng tính thân thiện và đáp ứng đúng nhu cầu, người LGBTQI+ sẽ có thêm cơ hội tiếp cận chăm sóc sức khỏe thể chất, sức khỏe giới tính và sức khỏe tâm thần một cách phù hợp.
