Câu chuyện bắt đầu khi Kaela Polkinghorn - một cô bé 10 tuổi sinh sống tại thành phố Tampa, bang Florida - có chuyến đi thực tế cùng lớp học đến Bảo tàng Khoa học và Công nghiệp (MOSI). Tại đây, cô bé không khỏi chạnh lòng khi chứng kiến hình ảnh Sao Diêm Vương bị đẩy ra xa, cô độc ngoài rìa Hệ Mặt Trời trong khi 8 hành tinh khác quây quần bên nhau.
Với suy nghĩ ngây thơ rằng hành tinh này "rất nhỏ và dễ thương, giống như em bé vậy", Kaela đã cùng người bạn thân Zoey Mead quyết định viết một bức thư tay gửi đến Cơ quan Hàng không & Vũ trụ Mỹ (NASA) để xin đưa Sao Diêm Vương trở lại vị trí hành tinh thực thụ.
Cô bé Kaela Polkinghorn và bức thư tay gửi đến NASA do em và bạn thân Zoey Mead tự viết. Ảnh: Brandy Polkinghorn
Bức thư được trình bày rõ ràng bằng bút mực đỏ với những lập luận ngây thơ nhưng mang tính khoa học. Kaela đưa ra 3 lý do chính: thứ nhất, Sao Diêm Vương thuộc Hệ Mặt trời và từng được công nhận là hành tinh; thứ hai, dù hiện bị gọi là hành tinh lùn nhưng nó vẫn xứng đáng được xem là một hành tinh thực sự; và cuối cùng, việc khôi phục địa vị cho Sao Diêm Vương sẽ làm rất nhiều người cảm thấy hạnh phúc.
Bên cạnh những cảm xúc cá nhân, cô bé còn thể hiện sự am hiểu kiến thức thiên văn khi liệt kê chi tiết về việc Sao Diêm Vương nằm ở Vành đai Kuiper, được nhà thiên văn học Clyde Tombaugh phát hiện năm 1930, có kích thước nhỏ hơn Mặt Trăng và sở hữu tới 5 ngôi sao vệ tinh.
Sự lan tỏa của bức thư bắt đầu khi mẹ em, bà Brandy Polkinghorn, tình cờ tìm thấy và chia sẻ nó với người bạn thân Mike Boylan, một người dẫn chương trình thời tiết nổi tiếng tại địa phương. Sau khi ông Boylan đăng ảnh chụp bức thư lên mạng xã hội X, thông tin này đã nhanh chóng thu hút sự chú ý của Giám đốc NASA Jared Isaacman.
Vào ngày 9/4, đúng thời điểm các phi hành gia Sứ mệnh Artemis II trở về Trái Đất, ông Isaacman đã trực tiếp phản hồi: "Kaela – Chúng tôi đang xem xét việc này".
Đáng chú ý, người phát ngôn của NASA sau đó xác nhận đây không phải một lời hứa suông mà là một chỉ đạo thực sự, phù hợp với quan điểm mà ông Isaacman từng chia sẻ vào tháng 3 về việc khôi phục địa vị cho Sao Diêm Vương như một phần của kế hoạch nâng tầm tổ chức.
Phản hồi từ đích thân Giám đốc NASA Jared Isaacman trên X sau khi đọc bức thư từ Kaela. Ảnh chụp màn hình từ X
Dù vậy, quyền quyết định cuối cùng vẫn thuộc về Liên minh Thiên văn Quốc tế (IAU), cơ quan đã loại Sao Diêm Vương khỏi danh sách hành tinh vào năm 2006 do không đáp ứng tiêu chí "dọn sạch quỹ đạo". Cuộc tranh luận này vẫn đang tiếp diễn sôi nổi trong giới khoa học, khi nhiều chuyên gia như nhà vật lý hành tinh Philip Metzger lập luận rằng định nghĩa của IAU chưa hoàn hảo.
Dựa trên dữ liệu từ tàu New Horizons năm 2015 về bề mặt phức tạp và hoạt động địa chất mạnh mẽ của Sao Diêm Vương, ông Metzger tin rằng NASA có thể góp phần tạo ra một sự đồng thuận mới mang tính thực tiễn hơn. Tuy nhiên, phía IAU khẳng định họ chưa nhận được liên hệ chính thức nào, và nhấn mạnh mọi thay đổi phải dựa trên bằng chứng khoa học quốc tế thay vì những quyết định đơn phương.
Đối với gia đình Kaela, niềm đam mê vũ trụ vốn là một sợi dây gắn kết khi cha mẹ em từng có buổi hẹn hò đầu tiên tại chính MOSI. Trong khi cậu em trai Austin là người hâm mộ cuồng nhiệt của Elon Musk, Kaela lại nuôi dưỡng ước mơ một ngày nào đó sẽ được bay tên lửa đến thăm chính Sao Diêm Vương.
Dù chặng đường để hành tinh này được công nhận chính thức trở lại vẫn còn dài, bức thư của Kaela đã thành công trong việc đưa một cuộc tranh luận khoa học kéo dài 2 thập kỷ từ lớp học lên thẳng bàn làm việc của người đứng đầu NASA.
Câu chuyện không chỉ gây xúc động mạnh mẽ trên mạng xã hội, mà còn là lời nhắc nhở rằng: đôi khi khoa học cần những góc nhìn chân thành và ngây thơ để chúng ta có thể nhìn nhận lại những giá trị cũ theo cách mới mẻ hơn.
