Mắt là cửa sổ để qua đó con người chiêm ngắm vẻ đẹp của vũ trụ, vạn vật; mắt cũng là đèn soi sáng đường cho con người đi tới. Khi mắt của ai đó không còn nhìn được nữa, thì lúc đó cảnh vật hết lung linh, xung quanh họ tất cả chỉ còn lại một màu đen tối. Với mong muốn “cửa sổ tâm hồn luôn rộng mở”, bác sĩ chuyên khoa mắt Nguyễn Văn Cương - Giám đốc BV Mắt Hà Nam đã gắn bó với ngành này từ khi bắt đầu lập nghiệp và luôn thực hiện từng ca chữa trị với sự thận trọng và nhiệt tâm của từ mẫu...
Đôi bàn tay mang lại ánh sáng
Tôi gặp anh Cương đúng lúc anh cùng kíp mổ vừa thực hiện xong 7 ca đục thủy tinh thể (TTT) cho bệnh nhân. Có vẻ thấm mệt, vừa lấy tay vuốt những giọt mồ hôi chảy dài trên má, anh vừa nói: "Nhiều lúc cũng mệt và căng thẳng thật, nhưng cái nghề này là như vậy, mỗi khi có thêm bệnh nhân cảm nhận được ánh sáng của cuộc sống là tôi lại cảm thấy hạnh phúc".
 Dù bận rộn với công tác quản lý, bác sĩ Cương vẫn trực tiếp làm chuyên môn. |
Từ nhỏ đã được bố mẹ dẫn đến bệnh viện, nhiều câu chuyện về nỗi đau khổ của những bệnh nhân không may mắc cảnh mù lòa đã lay động tâm trí cậu bé Cương. Để bây giờ, khi đang được làm công việc góp phần đem lại ánh sáng cho những bệnh nhân mù loà, khiếm thị, anh đã làm bằng cả trách nhiệm và trái tim của mình.
Đem lại ánh sáng cho những người khiếm thị chính là ước mơ cháy bỏng của cậu học trò cấp 2 xã Chính Lý (Lý Nhân, Hà Nam). Ước mơ đó luôn theo anh trong những năm học phổ thông. Năm 1972, sau khi đã học xong Trường cán bộ Y tế Nam Hà, anh về nhận công tác tại Trạm Mắt Nam Hà, với nhiệm vụ ban đầu là đi cơ sở "thanh toán" quặm và chữa mắt hột cho nhân dân. Tỉnh Nam Hà được công nhận là tỉnh thanh toán dứt điểm bệnh lông quặm cho lứa tuổi lao động, trong đó có phần đóng góp không nhỏ của anh.
Nhận thấy trình độ khi đó còn nhiều hạn chế, chàng bác sĩ trẻ liên tục tự rèn luyện và học hỏi, anh đã mổ thành thạo đục TTT trong bao từ năm 1975. Sau khi tốt nghiệp Đại học Y Thái Bình năm 1982, anh được chuyển về khoa Mắt, Bệnh viện Đa khoa Nam Hà. Đây là điểm khởi đầu giúp anh trưởng thành rất nhiều trong nghề nghiệp và có điều kiện thực hiện những dự định trước kia của mình.
Tuy vậy, những đóng góp lớn nhất của anh trong sự nghiệp "mang lại ánh sáng" cho bệnh nhân là thời điểm từ năm 1997 tới nay. Khi đó tỉnh Hà Nam được tái lập và anh được giao nhiệm vụ là Giám đốc Trung tâm phòng chống mù lòa của tỉnh. Anh tâm sự: "Quả thực, lúc đầu tôi phải đối mặt nhiều thử thách lớn khi nhận nhiệm vụ này vì gia đình đang sống ổn định tại Nam Định. Hơn nữa, kinh tế gặp nhiều khó khăn và cũng chưa từng kinh qua công tác quản lý, tôi sợ sẽ không hoàn thành nhiệm vụ". Ngừng một lát, anh Cương tiếp: "Nhưng rồi suy đi tính lại, thứ nhất tổ chức phân công, một mặt là nhiệm vụ, một mặt cũng là thời cơ để chứng tỏ mình, đồng thời thực hiện những dự định lớn sau này mà không phải lúc nào cũng có, tôi liền hạ quyết tâm".
Khó khăn chỉ thực sự diễn ra khi người giám đốc trẻ phải tiếp cận với công việc. Hà Nam là tỉnh đồng chiêm nghèo, có tỷ lệ bệnh về mắt cao. Những ngày đầu mới thành lập, Trung tâm thiếu thốn đủ bề, cả cơ sở vật chất lẫn nhân lực, mình vị giám đốc kiêm "tay dao, tay kéo" duy nhất của Trung tâm. Anh Cương lúc ấy như thể người nông dân phải cày cuốc một cánh đồng rộng lớn mà chẳng có cả trâu lẫn máy cày, thế rồi anh cứ tự nhủ: "Được đến đâu thì đến, cứ làm hết sức mình là được".
Anh động viên y, bác sĩ trẻ tích cực xuống cơ sở điều tra, nắm rõ tình hình bệnh tật rồi xây dựng kế hoạch phối hợp với Trung tâm y tế các huyện, thị triển khai khám, chữa mắt hột, mổ quặm, mộng cho nhân dân. Đồng thời mời chuyên gia của Viện Mắt về tổ chức lớp đào tạo chương trình chăm sóc mắt cho mạng lưới cơ sở vững mạnh lên, rồi tổ chức nhiều đợt tập huấn mổ, lắp đặt TTT nhân tạo. Số lượng lắp đặt TTT đã tăng lên cả về số lượng và chất lượng.
Từ những kết quả đã đạt được nhờ sự tài trợ bởi nhiều dự án nên uy tín, chuyên môn dần có hiệu quả. Tháng 10/2006, được UBND tỉnh ra quyết định thành lập Bệnh viện Mắt Hà Nam, bác sĩ Cương lại được bổ nhiệm làm Giám đốc Bệnh viện. Công việc quản lý rất bận rộn, song anh vẫn trực tiếp làm chuyên môn, ứng dụng các tiến bộ nhãn khoa vào việc mổ TTT theo phương pháp phaco, mổ ghép mộng tự thân, sử dụng máy laze, máy siêu âm... Những phương pháp này anh vẫn là người đứng đầu trong kỹ thuật.
"Nghĩa vụ cho quê hương mình"
Trong ngành y tế tỉnh Hà Nam hiện nay, khi nói đến người bác sĩ chuyên khoa mắt đầy lòng nhân ái, có trình độ tay nghề cao, người ta nghĩ ngay đến BS. Nguyễn Văn Cương. Nói về bác sĩ Cương, người ta không chỉ nói đến "đôi bàn tay vàng" mà còn cả tấm lòng "lương y như từ mẫu". Người bác sĩ giàu lòng nhân ái này còn được mọi người biết đến bởi y đức.
Nhiều người dân ở Hà Nam mỗi khi có "trục trặc về mắt" là lại tìm đến bác sĩ Cương. Họ không chỉ đến với anh bởi khả năng chữa trị, mà còn bởi sự tận tình của một ông giám đốc gần gũi. Anh Đỗ Văn Bắc ở thôn Dương Cương, xã Đại Cương (Kim Bảng) mà tôi gặp tại Bệnh viện đã không nén nổi xúc động khi cả 4 bố con anh bị mù do đục TTT bẩm sinh đều được bác sĩ Cương mang lại ánh sáng. Không những không phải lo "phong bì" cho bác sĩ mổ, thậm chí thấy bố con anh nghèo quá, bác sĩ Cương còn cho anh tiền để mua dép khỏi phải đi chân đất đến bệnh viện.
Trong những năm vừa qua, bệnh viện vừa triển khai thành công dự án ORBIS và đã được trang bị máy mổ PHACO. Mặc dù tuổi đã cao nhưng anh đã tiếp cận được kỹ thuật mổ hiện đại này để phấn đấu góp sức cùng anh chị em trong bệnh viện dần dần trả lại ánh sáng cho hàng chục nghìn bệnh nhân đang bị đục TTT trong tỉnh.
Bên cạnh công tác quản lý cũng như điều trị, anh còn tạo điều kiện cho nhiều người trong cơ quan đi học nâng cao trình độ tay nghề, để nắm bắt những tiến bộ y học và nối nghiệp những lớp người đi trước. Nay, mặc dù rất bận bịu, nhưng ngày ngày, bác sĩ Cương vẫn tận tâm, tận lực với công việc đem lại ánh sáng cho người bệnh. Với sự cống hiến của mình, anh đã được nhận nhiều bằng khen của UBND tỉnh, Bộ Y tế, gần 20 năm đạt danh hiệu Chiến sĩ thi đua các cấp. Năm 2005, anh được nhận Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ. Đặc biệt vừa qua, anh đã được nhận Bằng khen của Chủ tịch nước và được phong tặng Danh hiệu Thầy thuốc ưu tú. Trong những ngày kỷ niệm Ngày thầy thuốc Việt Nam năm 2009, bệnh viện của anh lại được Chủ tịch nước tặng thưởng "Huân chương Lao động hạng Ba", đó là công lao, thể hiện sự đóng góp không nhỏ của một người đứng đầu bệnh viện.
Còn ông giám đốc thì chỉ cười xòa nhỏ nhẹ: "Mỗi khi đi xuống cơ sở thăm nhiều gia đình ở những làng quê khác nhau, thấy nhiều người mắt kém, mắt lòa đã khiến họ gặp muôn vàn khó khăn trong cuộc sống và họ nghèo quá, không có đủ tiền để đi tới bệnh viện chữa trị nên nếu có nỗ lực nào mà tôi có thể làm được để nhiều người tìm lại được ánh sáng nhất, thì đó cũng là mong ước lớn nhất, là nghĩa vụ mà mình nguyện phấn đấu cho quê hương mình.
Bài và ảnh: Thanh Hội