 Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến trong buổi đối thoại trực tuyến.Ảnh: PV |
Trăn trở của người dân về quá tải BV cũng là của ngành y tế…
“Phong bì là sự cảm ơn của người bệnh” Cũng tại cuộc đối thoại, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến khẳng định, ngành y tế chưa bao giờ có cuộc vận động “nói không với phong bì”. Phong bì mang nhiều nghĩa, ví dụ trong cuộc sống chúng ta đi đám cưới, đám hiếu cũng là phong bì. Người bệnh sau khi khỏi bệnh biếu quà bánh, phong bì và thậm chí là tạ ơn rất lớn. Phong bì hiện nay chủ yếu là sự cảm ơn của người bệnh đối với các cán bộ y tế làm việc vất vả. Qua điều tra của Bộ Y tế cho thấy, người bệnh đưa phong bì cho cán bộ y tế chủ yếu là do quá tải BV nên dẫn tới tâm lý muốn khám nhanh, không phải chờ đợi. Còn việc gợi ý để người bệnh đưa phong bì, Bộ trưởng cho rằng, đây chỉ là cá biệt hiếm hoi, gần như không có bác sĩ nào đòi hỏi, gợi ý phong bì. |
Thực tế cho thấy dân số tăng nhưng số giường bệnh tăng không đáng kể nên hiện nước ta chỉ đạt 20,5 giường/vạn dân trong khi quy định của Tổ chức Y tế Thế giới ít nhất phải là 33 giường/vạn dân. Bên cạnh đó, mô hình bệnh tật thay đổi, thu nhập của người dân cao hơn, dân trí tăng, giao thông thuận tiện, chế độ BHYT tốt hơn… khiến người bệnh quan tâm đến sức khỏe nhiều hơn và dễ dàng lên thẳng tuyến trên KCB. Theo thống kê của Bộ Tài nguyên và Môi trường, quỹ đất dành cho y tế và giáo dục là khiêm tốn nhất. Trong khi kết quả điều tra của Bộ Y tế về nguyên nhân quá tải ở tuyến TW và dưới tải ở tuyến cơ sở, có đến 60% số bệnh nhân lên BV TW khám bệnh hoàn toàn có thể khám, điều trị tại tuyến tỉnh, huyện nhưng vì những quy định về chuyển tuyến chưa chặt chẽ, viện phí ở 2 tuyến không chênh lệch nhiều, quy định về thanh toán BHYT thông thoáng nên người dân cứ có bệnh là đến BV Bạch Mai, BV Việt Đức… và các bệnh viện chuyên khoa đầu ngành khác.
Giải đáp những thắc mắc của người dân về nguyên nhân dẫn đến thực trạng này, Bộ trưởng cho biết, quá tải BV là vấn đề lớn xảy ra không chỉ ở những nước đang phát triển mà ở cả các nước phát triển. Trả lời câu hỏi của người dân về việc thời điểm nào hết quá tải? Bộ trưởng chia sẻ: Chúng tôi mong muốn càng sớm càng tốt, phụ thuộc vào đề án giảm tải BV nhưng cần sự đồng thuận của các bộ, ngành khác cũng như sự đồng thuận của nhân dân, một mình ngành y tế thì khó có thể làm được. Chẳng hạn, bệnh nhân nhẹ thì không lên tuyến trên KCB.
Bộ Y tế đang xây dựng đề án giảm tải BV, bao gồm các giải pháp chính như: tăng số giường bệnh, mở thêm BV; củng cố, tăng cường chất và lượng cho y tế địa phương, cơ sở. Tăng cường năng lực, trang thiết bị cơ sở vật chất cho tuyến dưới, trạm y tế xã; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực; đổi mới cơ chế tài chính để thu đủ bù chi. Về giải pháp kỹ thuật của vấn đề này, ngành y tế sẽ xây dựng quy chế chuyển bệnh nhân, đổi mới cách phân tuyến, tùy theo năng lực của đơn vị, cơ sở vật chất, trang thiết bị, con người để phân tuyến chữa bệnh. Việc chuyển bệnh nhân sẽ theo nguyên tắc, trong 100 người đến khám bệnh, có 80 - 90 người mắc bệnh nhẹ, có thể điều trị ngoại trú, có thể điều trị bằng phác đồ thông thường, còn lại 10 - 20 người mắc bệnh nặng mới cần chuyển lên tuyến trên…
 Nâng cao chất lượng khám chữa bệnh, nhằm thu hút bệnh nhân điều trị ở tuyến y tế cơ sở sẽ giảm tải căn bản cho bệnh viện tuyến trên. Ảnh: PV |
Đổi mới cơ chế tài chính: Đòi hỏi tất yếu
Liên quan tới vấn đề điều chỉnh giá dịch vụ y tế và nâng cao chất lượng KCB, Bộ trưởng cho biết, căn cứ để điều chỉnh chi phí khám bệnh là tình hình trượt giá và mức lương cơ bản. Mức lương cơ bản 830.000 đồng/tháng cũng đã tăng 6,9 lần so với khi bắt đầu áp dụng mức viện phí cũ vào năm 1995. Thu nhập bình quân đầu người cũng đã tăng từ 500 USD lúc đó lên trên 1.000 USD hiện nay. Bên cạnh đó, giá giường bệnh hiện nay tại các chuyên khoa cao cấp là 20.000 đồng/ngày, còn thông thường khoảng 10.000 -18.000 đồng/ngày. Mức thu này không thể nào đáp ứng được chi phí KCB. Do đó, sau khi điều chỉnh, các giường nội khoa (trước đây là 1.500 - 10.000 đồng) dự kiến sẽ tăng lên 20.000 - 80.000 đồng, tùy điều kiện trang thiết bị. Việc tăng giá giường bệnh điều trị tới đây cũng sẽ có những thay đổi, quy định cụ thể hơn. Nếu như trước đây, BV không quy định giá giường nằm đôi, nằm ba... nhưng với quy định mới, giá sẽ giảm xuống còn 50% với nằm đôi, còn 30% nếu nằm ba. Bên cạnh đó, thời gian tới, Bộ Y tế sẽ đưa vấn đề hạn chế nằm ghép vào tiêu chí thi đua của các BV, nhằm nâng cao chất lượng phục vụ người bệnh.
Sắp tới, liên Bộ Y tế, Tài chính, LĐTB&XH sẽ ban hành thông tư điều chỉnh giá 277 dịch vụ. Với mức tăng này, giá dịch vụ sẽ tương xứng hơn với chi phí, dịch vụ cũng sẽ tốt hơn. Lần điều chỉnh này chỉ mới tính đến 3 trong số 7 yếu tố cấu thành nên giá dịch vụ và mức tăng dựa vào mức tăng lương cơ bản và chỉ số trượt giá. Trước những lo ngại về việc điều chỉnh giá viện phí ảnh hưởng tới người nghèo, Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, hiện nay, chúng ta đang thực hiện đẩy nhanh lộ trình BHYT toàn dân. Ngay cả việc quy định người bệnh có thẻ BHYT phải cùng chi trả 5% chi phí KCB, tới đây, phần chi trả 5% Nhà nước sẽ chi trả luôn trong trường hợp đó là những bệnh hiểm nghèo chạy thận nhân tạo, mổ tim... Còn hộ cận nghèo, Bộ Y tế đã trình Chính phủ, Quốc hội, trong năm tới hỗ trợ 70% chi phí mua thẻ BHYT. Còn nông dân, diêm dân, học sinh nghèo được hỗ trợ 30 -50% chi phí tham gia BHYT…
Nguyễn Hoàng