Ngày 11/5, Văn phòng Chính phủ và Bộ Y tế tổ chức Hội nghị giao ban trực tuyến về công tác dân số - kế hoạch hóa gia đình ( DS - KHHGĐ) với lãnh đạo UBND 63 tỉnh, thành trên toàn quốc dưới sự chủ trì của Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Quốc Triệu và một số bộ, ngành có liên quan nhằm đánh giá kết quả đạt được trong 4 tháng đầu năm cũng như tìm những giải pháp tích cực triển khai có hiệu quả công tác DS - KHHGĐ trong những tháng cuối năm và các năm tiếp theo.
Phải kiềm chế bằng được mức sinh
TS. Nguyễn Bá Thủy, Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết, do năm 2008, tỷ lệ áp dụng biện pháp tránh thai giảm nên dẫn tới hệ quả số trẻ sinh ra trong đầu năm 2009 vẫn tăng nhẹ. Theo báo cáo của các tỉnh, thành phố, tổng số trẻ sinh ra trong 3 tháng đầu năm 2009 là 268.450 cháu, tăng hơn 0,1% so với cùng kỳ năm 2008. Trong đó, 27 tỉnh có số trẻ sinh ra nhiều hơn cùng kỳ, đặc biệt là 5 tỉnh có mức sinh cao nhất là Kiên Giang, Hậu Giang, Lai Châu, Quảng Ngãi và Điện Biên. Ước tính số trẻ sinh ra trong 6 tháng đầu năm 2009 khoảng 551.250 cháu, tuy nhiên với nhiều kết quả đã triển khai quyết liệt trong thời gian qua nên mức sinh đã giảm 1% so với cùng kỳ năm 2008.
Không chủ quan với kết quả đã đạt được, TS Nguyễn Quốc Triệu, Bộ trưởng Bộ Y tế đề nghị: Các tỉnh cần phải quan tâm chỉ đạo sát sao công tác DS-KHHGĐ đồng thời phải xây dựng cho được các chuyên đề rõ nét, nhằm thực hiện đúng và đạt mục tiêu đề ra.
Cũng theo báo cáo của các tỉnh, thành phố cho thấy, các biện pháp tránh thai hiện đại thực hiện trong quý đạt xấp xỉ 23% kế hoạch năm. Trong đó, kết quả thực hiện 2 biện pháp chính của chương trình là triệt sản và đặt dụng cụ tử cung (đặt vòng) trong quý I đạt thấp và tiếp tục xu hướng giảm so với năm trước do đó nếu không triển khai quyết liệt các giải pháp thì mức sinh trong thời gian tới sẽ tiếp tục gia tăng...
 Phó Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Thiện Nhân chủ trì Hội nghị giao ban trực tuyến về công tác DS - KHHGD.Ảnh: AV |
Tổ chức bộ máy phải hoàn chỉnh trong quý 3/2009
Một vấn đề được các địa phương đề đạt với Chính phủ và Bộ Y tế là cần chỉ đạo quyết liệt để sớm ổn định bộ máy từ Chi cục DS-KHHGĐ tỉnh đến huyện, xã. Theo TS. Nguyễn Bá Thủy, đến nay đã có 63/63 tỉnh thành lập Chi cục DS-KHHGĐ, trong đó có 62/63 tỉnh thành lập Trung tâm DS-KHHGĐ cấp huyện. Hiện tại 63 Chi cục đã được phân bổ bình quân 17 cán bộ/1 Chi cục (bao gồm cả hợp đồng theo Nghị định 68/2000/NĐ-CP của Chính phủ); có 22 tỉnh bố trí dưới 15 chỉ tiêu biên chế, không đủ nhân lực chỉ tiêu đặt ra. Ở cấp huyện, được giao bình quân 5 định biên/1 trung tâm. Tính đến tháng 3/2009, số cán bộ hiện có trên thực tế mới chỉ đạt 4 người/1 trung tâm. Tại cấp xã, cán bộ chuyên trách công tác DS-KHHGĐ chỉ có 32% có đủ tiêu chuẩn theo Thông tư 05/TT-BYT. Tính đến tháng 3/2009, có 26 tỉnh/TP đã phân bổ chỉ tiêu biên chế cho trạm y tế cấp xã để tuyển dụng cán bộ DS-KHHGĐ. Tuy nhiên mới có 13 tỉnh, thành phố đã thực hiện tuyển dụng cán bộ này thành viên chức trạm y tế xã làm công tác DS-KHHGĐ. Ông Trần Hữu Phước, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Long An cho biết, năng lực của cán bộ dân số ở các tuyến trên địa bàn tỉnh đều thiếu và yếu. Trong đó, các cán bộ dân số công tác lâu năm, có kinh nghiệm nhưng lại không đáp ứng đủ các tiêu chí thành thử để tuyển dụng các cán bộ công chức hoạt động trong lĩnh vực này càng thêm khó khăn. Trên thực tế, cán bộ dân số cấp xã hiện mới có 30% đạt từ trình độ trung cấp trở lên. Do vậy, Chính phủ và Bộ Y tế cần phải có chủ trương ổn định lâu dài về chính sách sử dụng cán bộ dân số, ban hành chính sách chế độ ưu đãi cho những người tham gia hoạt động trong lĩnh vực này...
Cảnh báo về mất cân bằng giới tính
Một vấn đề "nóng" được đặt ra tại hội nghị lần này là tình trạng mất cân bằng giới tính mà nước ta có thể phải đối mặt trong khoảng hơn 20 năm tới. Theo Thứ trưởng Nguyễn Bá Thủy, trong năm 2008 tỷ số giới tính khi sinh ở Việt Nam là 112 bé trai/100 bé gái. Vì vậy, Bộ Y tế đang chỉ đạo triển khai mô hình can thiệp nhằm giảm thiểu mất cân bằng giới tính ở 10 tỉnh, thành phố. Liên quan đến vấn đề này, bà Nguyễn Thị Thu Hà, Phó chủ tịch UBND TP.HCM dẫn chứng hiện nay đang xuất hiện nhiều sách, báo trên mạng internet về việc sinh con theo ý muốn làm giảm nỗ lực của chúng ta về giảm thiểu mất cân bằng nam, nữ. "Đề nghị Bộ Y tế mà trực tiếp là Tổng cục DS-KHHGĐ chỉ đạo lực lượng thanh tra cần phải rà soát, lập lại trật tự trong lĩnh vực này", bà Hà đề nghị.
Phát biểu kết luận tại Hội nghị giao ban trực tuyến về công tác DS-KHHGĐ, Phó Thủ tướng Nguyễn Thiện Nhân biểu dương sự cố gắng của Bộ Y tế đã tích cực tham mưu cho Đảng, Chính phủ trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo và rất tích cực trong việc hướng dẫn, kiểm tra, đôn đốc công tác DS-KHHGĐ. Để công tác dân số đạt được yêu cầu đề ra, Phó Thủ tướng chỉ đạo công tác kiện toàn tổ chức bộ máy phải được hoàn thành trong quý 3/2009. Trước thực tế về mất cân bằng giới tính của trẻ em hiện nay, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Y tế cần phải đẩy mạnh công tác tuyên truyền cho nhân dân, tránh tình trạng như nhiều nước trong khu vực đã gặp phải...
Hoàng Anh