Thiếu cán bộ y tế ở nhiều chuyên ngành nhưng sự phân bổ nhân lực y tế lại không đồng đều giữa các vùng miền và có những địa phương cán bộ y tế đã thiếu nhưng lại đang dịch chuyển đi nơi khác làm việc... và làm gì để nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ y tế trong thời gian tới là những vấn đề được các đại biểu quan tâm bàn thảo sôi nổi tại hội nghị trực tuyến về triển khai công tác đào tạo cán bộ y tế do Bộ Y tế tổ chức ngày 23/4 tại 63 điểm cầu trên cả nước...
Xu hướng dịch chuyển của nhân lực y tế
Theo GS.TS. Trương Việt Dũng, Vụ trưởng Vụ Khoa học - Đào tạo, Bộ Y tế, năm 2008 cả nước có 290.000 cán bộ y tế đang công tác tại các cơ sở y tế công lập. Tính tỷ lệ bình quân hiện nay là 6,5 bác sĩ/1 vạn dân. Trong 5 năm gần đây số lượng tuyển sinh vào ngành y, dược liên tục tăng, nếu như năm 2008 có 4.390 dược sĩ - bác sĩ (BS) tốt nghiệp thì năm 2015 số lượng này sẽ là 7.350 người, tăng 1,67 lần. Thế nhưng có một thực tế là việc tuyển dụng BS- dược sĩ vào công tác tại các cơ sở y tế công lập rất khó khăn, như năm 2007, các cơ sở đào tạo "xuất xưởng" 817 dược sĩ đại học, nhưng chỉ có 377 người vào công tác tại các cơ sở y tế công lập, số còn lại đi đâu, làm gì thì không ai biết?! Chính vì vậy, hiện tại nguồn nhân lực của ngành y tế đang thiếu trầm trọng cán bộ ở các chuyên ngành như y học dự phòng, lao, tâm thần, pháp y, nhi khoa, cận lâm sàng... dược sĩ đại học, đặc biệt là đội ngũ cán bộ có trình độ chuyên môn cao. Bên cạnh đó là sự mất cân bằng nhân lực giữa các vùng miền, ví như vùng Đồng bằng sông Cửu Long là 2,11 BS/1 vạn dân, trong khi ở một số vùng thuận lợi, đông dân cư là 9 BS/1vạn dân.
Theo đại diện Sở Y tế Đắc Nông, nhân lực y tế đang là vấn đề khó khăn và cấp bách của tỉnh. Hiện tại tất cả các tuyến y tế đều thiếu BS. Đắc Nông hiện chỉ có 4,6 BS/1 vạn dân, với dược sĩ tỷ lệ này là 0,12. Mặc dù tỉnh đã có những chính sách thu hút BS, tuy nhiên số tuyển dụng hàng năm vẫn thấp, bình quân chỉ tuyển được 4-5 BS/năm nhưng lại có xu hướng BS bỏ việc, xin chuyển công tác về các tỉnh, thành phố có điều kiện hơn. Hay như với Lai Châu, toàn tỉnh hiện chỉ có 121 BS với tỷ lệ trung bình 3,5 BS/1 vạn dân và 0,14 dược sĩ/1 vạn dân, do đó có huyện chỉ có 4 BS nhưng tất cả đều làm... quản lý và Lai Châu gần như "trắng" hoàn toàn BS xã!
 Hội nghị trực tuyến đào tạo cán bộ y tế, điểm cầu Hà Nội. Ảnh: TM |
Tăng dần hệ đào tạo nhân lực y tế chính quy
Tại hội nghị, lãnh đạo nhiều Sở Y tế cho rằng, để đảm bảo có cán bộ y tế có chuyên môn cao cho tuyến cơ sở, ngành y tế cần tăng công suất đào tạo, đẩy mạnh luân chuyển cán bộ hơn nữa. Đồng thời, Bộ Y tế cũng nên có những quy định ràng buộc sau khi đào tạo BS phải làm việc tại các cơ sở y tế tuyến huyện, để tạo sự ổn định số lượng BS tại các vùng miền, đồng thời tránh được tình trạng BS đến đã không có mà đi thì ngày một nhiều! Ngoài ra, cũng cần phải có chính sách đãi ngộ đặc biệt với cán bộ y tế để thu hút nhiều BS về công tác ở vùng khó khăn. Về vấn đề này, PGS.TS. Nguyễn Thị Kim Tiến, Thứ trưởng Bộ Y tế cho biết, ngày 14/11/2007, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 1544/QĐ-TTg phê duyệt đề án "Đào tạo nhân lực y tế cho vùng khó khăn, vùng núi của các tỉnh thuộc miền Bắc và miền Trung, vùng Đồng bằng sông Cửu Long và vùng Tây Nguyên theo chế độ cử tuyển". Như vậy, đến năm 2018 sẽ có thêm khoảng 11.760 cán bộ y tế cung cấp cho các tỉnh ở những vùng miền này.
Tại hội nghị, ông Phạm Văn Tác, Phó Vụ trưởng Vụ Tổ chức cán bộ, Bộ Y tế cho biết, tới đây phụ cấp ưu đãi nghề nghiệp của cán bộ y tế công tác ở những vùng đặc biệt khó khăn sẽ bằng 70% mức lương hiện hưởng và phụ cấp chức vụ thâm niên (nếu có). |
GS.TS Trương Việt Dũng cũng cho biết thêm, Bộ Y tế cũng đang xây dựng quy hoạch phát triển mạng lưới đào tạo nhân lực y tế đến năm 2020, trong đó tăng cường xã hội hóa để thu hút các thành phần kinh tế đầu tư vào công tác đào tạo nguồn nhân lực y tế... Tuy nhiên ngoài nỗ lực của ngành y tế, để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế, nhà nước cần nâng mức đầu tư cho các cơ sở đào tạo và cho sinh viên theo học ngành y cao hơn so với các ngành khác.
Thái Bình