Thực hiện việc chuyển đối tượng tham gia bảo hiểm y tế (BHYT) về các trạm y tế xã, phường, các bệnh viện cấp quận, thành phố trực thuộc tỉnh, thị xã, huyện để khám chữa bệnh (KCB), nhằm giảm tải cho các tuyến trên và tiến tới mục tiêu BHYT toàn dân là việc làm đúng đắn. Đối với những tỉnh miền núi như Yên Bái, việc khám chữa bệnh tại tuyến cơ sở, gặp vô vàn những khó khăn.
Bác sĩ đã thiếu…
Theo TS, BS. Đào Ngọc Lan, Giám đốc Sở Y tế Yên Bái: Khó khăn nhất hiện nay là nguồn nhân lực KCB tuyến cơ sở đang rất thiếu về số lượng, yếu về chuyên môn, đặc biệt là thiếu bác sỹ, dược sỹ đại học, bác sỹ chuyên khoa. Ở các trạm y tế, tình trạng thiếu bác sỹ còn trầm trọng hơn. Hiện mới có 77/178 trạm y tế có bác sỹ (tính cả phòng khám đa khoa khu vực lồng ghép), ở các trạm y tế khác chỉ có một y sỹ đa khoa hoặc y sỹ sản nhi, còn lại là các thành phần khác. Theo qui định, chỉ có y, bác sỹ mới có chức năng khám bệnh, kê đơn. Nếu y, bác sỹ trạm y tế đi vắng sẽ không có người khám bệnh kê đơn cho người bệnh. Hơn nữa, các bệnh viện tuyến huyện đang trong giai đoạn được đầu tư nâng cấp theo nguồn vốn trái phiếu Chính phủ, nhưng hầu hết đều chưa xong nên vừa là công trường, vừa KCB. Mặt khác, các trang thiết bị y dụng cụ còn thiếu thốn rất nhiều, ảnh hưởng đến chất lượng KCB.
Các trạm y tế xã còn rất chật hẹp, đa số chưa có đủ diện tích, số phòng và công trình phụ trợ theo chuẩn quốc gia y tế xã, nên nếu bệnh nhân khám chữa bệnh nhiều sẽ khó khăn trong việc thực hiện nhiệm vụ.
Vẫn chưa tính đúng, tính đủ
Với đặc thù của tỉnh miền núi, địa hình bị chia cách, giao thông cách trở nên hầu hết người tham gia BHYT ở các xã, thị trấn thuộc các huyện đều đã đăng ký khám chữa bệnh tại cơ sở. Tuy nhiên, số người tham gia BHYT ở khu vực này không lớn. Còn ở thành phố Yên Bái và thị xã Nghĩa Lộ, nơi có số người đăng ký tham gia BHYT chiếm tỷ lệ rất cao thì phần lớn họ đều có nguyện vọng đăng ký KCB tại các bệnh viện tuyến tỉnh. Bà Đỗ Thị Nhuận, cán bộ hưu trí ở tổ 53, phường Minh Tân, TP. Yên Bái cho hay: "Từ nhà tôi đến trạm y tế phường cũng bằng ra bệnh viện tỉnh. Khi cảm cúm thông thường rất ít khi tôi đi khám bệnh, còn nếu ốm nặng phải nằm viện thì lại phải ra trạm để lấy giấy giới thiệu đến bệnh viện mới được vào viện, rất phiền hà".
Tại trạm tế xã Nam Cường (đã được công nhận là trạm chuẩn quốc gia) của TP. Yên Bái, hiện phòng khám bệnh của Trạm cũng chỉ là 1 giường cá nhân và 1 giường khám sản. Ngoài ra, các thiết bị thông thường khác vẫn còn thiếu như: bộ khám răng-hàm-mặt, tai- mũi-họng... Chị Nguyễn Thị Thu Hường, quyền Trạm trưởng Trạm Y tế Nam Cường cho biết: "Mỗi ca khám bệnh, BHYT chi trả 2.000 đồng, trong đó có cả các chi phí như phô tô giấy tờ, ấn chỉ như: phiếu khám bệnh, sổ khám bệnh... nên mỗi ca Trạm chỉ thu được chừng hơn 1.000 đồng, trong khi đó công việc phải đội lên rất nhiều".
Đâu là giải pháp?
Trao đổi với chúng tôi, TS. Đào Ngọc Lan cho biết: Y tế Yên Bái đã tăng cường lực lượng để đẩy mạnh công tác tuyên truyền giúp người dân hiểu rõ và thực hiện đúng Luật BHYT. Đồng thời, tiếp tục kiện toàn mạng lưới khám chữa bệnh tuyến cơ sở; đầu tư nâng cấp y tế cơ sở về cơ sở vật chất, trang thiết bị đáp ứng nhu cầu khám chữa bệnh và nâng cao chất lượng các dịch vụ y tế; tiếp tục triển khai kế hoạch tăng cường đào tạo và bổ sung nguồn nhân lực cho y tế cơ sở, thay đổi cơ cấu đào tạo, bổ sung biên chế theo Thông tư 08 liên bộ Bộ Y tế, Bộ Nội vụ.
Trong khi chưa có nhiều bác sĩ, ngành chủ động đào tạo thêm y sỹ đa khoa bổ sung cho các trạm y tế. Tuy nhiên, ngành y tế Yên Bái rất mong Nhà nước cần sớm ban hành chính sách về viện phí trên cơ sở tính đúng, tính đủ các chi phí; tăng cường công tác quản lý Nhà nước về BHYT trên địa bàn các tỉnh và có phương án sửa đổi để hoàn thiện mô hình y tế tuyến huyện nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của tuyến này.
Đức Tưởng